Jacqueline de Romilly

Jacqueline David urodziła się w Chartres 26 marca 1913 roku. Jej ojciec, Maxime David, nauczyciel filozofii, zginął w 1914 roku podczas pierwszej wojny światowej. W 1930 roku, pierwszym, w którym mogły startować dziewczęta, została laureatką Concours général, francuskiego ogólnokrajowego konkursu dla uczniów szkół średnich. W 1933 roku wstąpiła do École normale supérieure w Paryżu, a w 1936 roku zdała agrégation, wymagający państwowy egzamin nauczycielski. W 1940 roku poślubiła Michela Worms de Romilly, którego nazwisko zachowała do końca życia.

Na mocy antyżydowskich ustaw reżimu Vichy z 1941 roku ona i jej mąż stali się celem prześladowań z powodu żydowskiego pochodzenia rodzinnego. Straciła prawo do nauczania i część wojny spędziła w ukryciu, często zmieniając miejsce pobytu. Jej rozprawa doktorska o Tukidydesie ukazała się w 1947 roku. Następnie wykładała język i literaturę grecką na Uniwersytecie w Lille w latach 1949–1957 oraz na Sorbonie w latach 1957–1973. W 1973 roku została wybrana do Collège de France jako pierwsza kobieta profesor tej instytucji, na nową katedrę poświęconą Grecji i kształtowaniu się myśli moralnej i politycznej, którą kierowała do 1984 roku.

W 1975 roku została pierwszą kobietą w Académie des inscriptions et belles-lettres. Wybrana do Akademii Francuskiej 24 listopada 1988 roku, była drugą kobietą w jej gronie. Grecja nadała jej obywatelstwo w 1995 roku. Zmarła w Boulogne-Billancourt 18 grudnia 2010 roku.

Tukidydes był centrum jej badań. Jej rozprawa Thucydide et l’impérialisme athénien (Tukidydes a imperializm ateński, 1947) badała, jak historyk analizował potęgę Aten. Od 1953 roku wydawała też i tłumaczyła jego Wojnę peloponeską dla francuskiej serii Budé, w której tekst grecki drukowany jest obok przekładu francuskiego. Jej późniejsze studia śledziły rozumowanie historyka, mowy, które układał dla swoich postaci, oraz sposób, w jaki wyprowadzał z wydarzeń ogólne nauki.

Wiele pisała także o tragedii, od La Crainte et l’angoisse dans le théâtre d’Eschyle (Lęk i trwoga w teatrze Ajschylosa, 1958) po La Tragédie grecque (Tragedia grecka, 1970), a także o Homerze, Eurypidesie, sofistach i greckich ideach prawa, łagodności i demokracji. Książki takie jak Pourquoi la Grèce ? (Dlaczego Grecja?, 1992) były adresowane do szerokiej publiczności i pytały, dlaczego Ateny V wieku nadały trwałe formy historii, tragedii, filozofii i debacie politycznej. Jej styl był jasny i przeznaczony zarówno dla niespecjalistów, jak i dla uczonych. Broniła też nauczania języków starożytnych we francuskich szkołach, w esejach takich jak L’Enseignement en détresse (Edukacja w niebezpieczeństwie, 1984). Jej ostatnia książka wydana za życia, La Grandeur de l’homme au siècle de Périclès (Wielkość człowieka w wieku Peryklesa), ukazała się w 2010 roku.

We wrześniu 2013 roku miasto Ateny nadało jej imię placowi w dzielnicy Tisio, w pobliżu Pnyksu, gdzie zbierało się ateńskie zgromadzenie ludowe: πλατεία Ζακλίν ντε Ρομιγί. Niektóre jej książki ukazały się po grecku, między innymi Το ανθρώπινο μεγαλείο στον αιώνα του Περικλή (Wielkość człowieka w wieku Peryklesa), a jej nazwisko pozostaje znane greckim czytelnikom Tukidydesa i tragedii.

Jej książki zostały napisane po francusku, więc same w sobie nie są lekturą po nowogrecku. Skorzystaj zamiast tego z tekstu C1 na tej stronie: znajdź λόγος, διάλογος i δημοκρατία i zanotuj, co każde słowo znaczy w kontekście. Następnie napisz trzy własne zdania, po jednym na słowo, o debacie publicznej, którą śledziłeś. Jeśli odwiedzisz Tisio, przeczytaj grecką nazwę placu i opisz to miejsce w dwóch greckich zdaniach.

• Jej katedra w Collège de France nosiła nazwę „Grecja i kształtowanie się myśli moralnej i politycznej”.
• Otrzymała Nagrodę Onassisa w 1995 roku i nagrodę greckiego parlamentu w 2008 roku.
• Portret na tej stronie to zdjęcie prasowe z lipca 1930 roku, zrobione po jej sukcesie w Concours général.
• Oprócz prac naukowych publikowała prozę, m.in. powieść Ouverture à cœur (1990).