Thanos Mikrucikos

Mikrucikos urodził się w Patras 13 kwietnia 1947 roku. Studiował fortepian i teorię muzyki w Konserwatorium Helleńskim oraz matematykę na Uniwersytecie Ateńskim. Politycznie dojrzewał w latach dyktatury wojskowej 1967–1974, a jego pierwsze ważne utwory zrodziły się z tego doświadczenia: pieśni oporu, więzienia i zesłania, napisane językiem muzycznym czerpiącym zarówno z kompozycji awangardowej, jak i z greckiej piosenki popularnej.

Po upadku junty jego płyty z pieśniami politycznymi uczyniły go jednym z głosów pokolenia Metapolitefsi. Pod koniec lat 70. i w latach 80. zbliżył się do szerokiej publiczności, nie rezygnując z poezji, wydając płyty takie jak Εμπάργκο (Embargo, 1982) do wierszy Alkisa Alkeosa, i nadal komponował dla teatru i sal koncertowych.

Był też aktywny w życiu publicznym. W 1993 roku wszedł do rządu PASOK Andreasa Papandreu jako wiceminister kultury, a po śmierci Meliny Merkuri w 1994 roku został ministrem kultury i pełnił tę funkcję do 1996 roku. Potem wrócił do muzyki, wykonując własne piosenki na koncertach w całej Grecji. W ostatnich latach zachorował na raka i zmarł w Atenach 28 grudnia 2019 roku w wieku 72 lat, opłakiwany przez muzyków i polityków wszystkich opcji.

Jego twórczość dzieli się na dwa wielkie okresy. Pierwszy to okres Πολιτικά τραγούδια (Pieśni polityczne, 1975) i Καντάτα για τη Μακρόνησο (Kantata dla Makronisos, 1976) do wierszy Jannisa Ritsosa o wyspiarskim obozie więziennym z lat wojny domowej. Tu Mikrucikos skomponował do wierszy Ritsosa, Majakowskiego i innych poetów muzykę ostrą, chwilami dysonansową, bliższą Kurtowi Weillowi niż buzuki. Πολιτικά τραγούδια śpiewała Maria Dimitriadi, której głos stał się jednym z dźwięków lat po upadku junty.

Drugi okres zaczyna się od Ο Σταυρός του Νότου (Krzyż Południa, 1979), w którym skomponował muzykę do wierszy poety-marynarza Nikosa Kawadiasa: porty, tropikalne noce, opium i utracone miłości śpiewane na tle energicznych aranżacji z rockowym zabarwieniem. Album zdobył ogromną publiczność i uczynił z Kawadiasa, dotąd poety dla koneserów, nazwisko znane wszystkim. Potem przyszły Εμπάργκο (1982) do wierszy Alkisa Alkeosa oraz w 1996 roku album Στου αιώνα την παράγκα (W baraku stulecia), śpiewany przez Dimitrisa Mitropanosa, którego piosenka Ρόζα (Rosa) do słów Alkeosa stała się jednym ze znaków rozpoznawczych piosenkarza. Przez cały czas Mikrucikos trzymał się tej samej zasady: piosenka popularna może nieść wymagającą poezję, nie tracąc mocy poruszania tłumu.

Zacznijcie od Σταυρός του Νότου: włączcie album, śledźcie wiersze Kawadiasa na papierze, a przeczytacie wielkiego poetę, nawet tego nie zauważając. Potem posłuchajcie, jak Mitropanos śpiewa Ρόζα, wciąż ulubioną w greckich klubach muzycznych. Jego pieśni polityczne często rozbrzmiewają podczas obchodów rocznicy powstania na Politechnice każdego listopada. Gdy zmarł w 2019 roku, hołd złożyły mu cała grecka muzyka i polityka, a rodzinne Patras opłakiwało go jak swojego. Strona serwisu poświęcona Dimitrisowi Mitropanosowi prowadzi od jego piosenek do głosu, który je śpiewał.

• Oprócz muzyki studiował matematykę.
• Zastąpił Melinę Merkuri na stanowisku ministra kultury w latach 1994–1996.
• Jego album Σταυρός του Νότου zrobił więcej niż jakakolwiek książka, by spopularyzować poezję Nikosa Kawadiasa.
• Jego pierwsze ważne płyty ukazały się w ciągu dwóch lat od upadku junty w 1974 roku.