Eleni Legaki

Eleni Legaki urodziła się w Atenach w 1956 roku. Jako najstarsze z czworga dzieci dorastała w biednej dzielnicy Agios Ioannis Rentis koło Pireusu. W wywiadzie dla gazety Espresso w 2023 roku wspominała szczęśliwe, beztroskie dzieciństwo, ojca Steliosa Legakisa, kierowcę autobusu, i matkę, „kira-Rini”: śpiewaczkę Irini Konitopoulou-Legaki (1931–2022), urodzoną na Naksos w rodzinie skrzypków, którzy dogłębnie znali tradycję wysp.

Śpiew, jak mówiła, był naturalną konsekwencją tego domu i nigdy tego nie żałowała. Zawodowo zaczęła śpiewać w wieku trzynastu lat, z własnego uporu, pod opieką matki i jej braci Giorgosa, Kostasa i Vangelisa Konitopoulosów, którzy tworzyli zespół. Jej pierwszy występ odbył się na wyspiarskim γλέντι (glendi, świątecznym wieczorze z muzyką i tańcem), a ona pamięta wielką tremę. Na początku śpiewała chórki obok matki, później także solo.

W latach 1984–2008 matka i córka występowały razem w lokalu muzycznym Armenaki. Archiwum Domny Samiou pisze, że Irini, jej brat Giorgos, a później jej córka Eleni stworzyli całą rodzinną szkołę pieśni wyspiarskiej. Irini zmarła w marcu 2022 roku. Rok później Eleni mówiła o 54 latach na scenie i o wielkiej miłości, jaką otrzymała od publiczności.

Jej repertuar to pieśń wyspiarska: melodie taneczne, piosenki miłosne i pieśni o morzu i wyspach, w tradycji, którą jej rodzina grała od pokoleń. Do wczesnych nagrań należą Αγάπη και θάλασσα (Miłość i morze), Όταν ακούω το βιολί (Gdy słyszę skrzypce), Καλοκαίρι στο νησί (Lato na wyspie) i Τα πάντα ρει (Wszystko płynie) – tytuł zapożyczający słynne powiedzenie przypisywane Heraklitowi. Katalogi cyfrowe wymieniają album koncertowy Νησιώτικο γλέντι (Wyspiarska zabawa, 1987), album Το καλοκαίρι στο νησί (Lato na wyspie, 1991) oraz Ους ο Θεός συνέζευξεν (Których Bóg złączył, 2001), zbiór pieśni weselnych z całej Grecji. Do 2010 roku ukazały się kolejne albumy studyjne i koncertowe, a w 2024 roku nowe single.

Wychodziła też poza tradycję. Na albumie Tzimisa Panousisa Vivere Pericolosamente (1993) śpiewa z nim Σαν φεγγαράκι (Jak księżyczek). Nagrała pojedyncze piosenki w stylu έντεχνο (piosenka artystyczna), takie jak Μέθυσε η αγάπη (Miłość się upiła) i Απόψε (Dziś wieczorem). W 2023 roku wyjaśniła, dlaczego nowych pieśni wyspiarskich jest mało: bardzo trudno, mówiła, znaleźć piosenki takie, jakich by chciała, oparte na korzeniach dawnych. Jej zdaniem pieśń tradycyjna nigdy nie miała należnego jej miejsca ani wsparcia i traktuje się ją jak gatunek muzealny, lecz jej siła wszystko to przezwycięża.

Eleni Legaki przekazuje styl rodziny Konitopoulos nowemu pokoleniu i nadal śpiewa na letnich świętach: w 2023 roku wymieniła wydarzenia na Andros, Naksos, Kasos, Paros i Eubei, w Lakonii i w Galatas. Jej prawdziwa nagroda, jak mówi, to rodziny, które przychodzą się bawić, i młodzi, którzy tańczą do upadłego w szybkich wyspiarskich rytmach. W ramach ćwiczenia z greckiego przyjrzyj się tytułom Καλοκαίρι στο νησί (Lato na wyspie) i Νησιώτικο γλέντι (Wyspiarska zabawa). Wyjaśnij po grecku różnicę między νησί (wyspa), χωριό (wieś) i τόπος (miejsce, strony rodzinne), a potem napisz zdanie z przymiotnikiem νησιώτικος, na przykład: Το νησιώτικο γλέντι κρατά ως το πρωί (Wyspiarska zabawa trwa do rana).

• Jej pierwszy zawodowy występ, w wieku trzynastu lat, odbył się na wyspiarskim glendi, a ona pamięta wielką tremę.
• Śpiewała z matką w Armenaki przez 24 lata, od 1984 do 2008 roku.
• Nagrała duet Σαν φεγγαράκι (Jak księżyczek) z satyrycznym piosenkarzem i autorem Tzimisem Panousisem.
• Jej dziadek, Michalis Konitopoulos, był skrzypkiem zwanym „dzidziusiem”.