Andonis Foniadakis

Andonis Foniadakis, pisany też Antonis Foniadakis, urodził się w 1971 roku i dorastał w Ierapetrze, mieście na południowym wybrzeżu Krety. Pierwsze lekcje tańca pobierał u Niki Papadaki w miejscowej szkole tańca. W wywiadzie z 2021 roku wspominał, że jako chłopiec nauczył się podstawowych tańców tradycyjnych i tańczył w tradycyjnym zespole w Ierapetrze.

W latach 1990–1992 studiował w Państwowej Szkole Tańca w Atenach. Stypendium Marii Callas zaprowadziło go następnie do szkoły Rudra Maurice’a Béjarta w Lozannie w Szwajcarii, gdzie uczył się do 1994 roku. Tańczył w Béjart Ballet Lausanne w latach 1994–1996 oraz w Balecie Opery w Lyonie pod kierunkiem Yorgosa Loukosa; większość biografii podaje lata 1996–2002, natomiast Grecka Opera Narodowa podaje 1996–2000. W 2004 roku tańczył też w zespole Karas Saburo Teshigawary. W tych latach wykonywał dzieła takich choreografów jak Jiří Kylián, William Forsythe, Mats Ek i Maguy Marin.

W 2003 roku założył w Lyonie własny zespół, Apotosoma. W marcu 2016 roku Grecka Opera Narodowa wybrała go spośród 36 kandydatów na dyrektora swojego baletu na trzy lata od września 2016 roku, gdy instytucja przygotowywała się do przeprowadzki do Centrum Kultury Fundacji Stavrosa Niarchosa. Według biografii Béjart Ballet Lausanne był dyrektorem artystycznym w latach 2016–2018. Uczy także własnej techniki tańca na seminariach w Grecji i za granicą.

Foniadakis słynie z szybkości i płynności: jego tancerze prawie nigdy nie stoją w miejscu, a długie frazy ruchu przetaczają się przez scenę. Jako niezależny choreograf tworzył dla Sydney Dance Company, Martha Graham Dance Company, Les Ballets Jazz de Montréal, Aterballetto, Teatru Państwowego Północnej Grecji i wielu innych zespołów. Jedno z jego pierwszych dużych dzieł, Selon désir (Według pragnienia), pokazał Ballet du Grand Théâtre de Genève w 2004 roku (jedno archiwum wideo datuje jego powstanie na 2002 rok), do chórów otwierających Pasję według św. Mateusza i Pasję według św. Jana Bacha. W 2013 roku stworzył dla tego samego zespołu nowe Święto wiosny. Jego Les Noces dla Maggio Danza we Florencji przyniosło mu we Włoszech nagrodę Danza & Danza dla najlepszego choreografa 2012 roku. Choreografował też opery, m.in. Les Boréades Rameau, i koordynował ruch postaci 3D w filmie Darrena Aronofsky’ego Noe: Wybrany przez Boga (2014).

W Grecji jego pierwszą produkcją dla Baletu Opery Narodowej był Links (kwiecień 2016) do muzyki Bacha i Händla. Γαλαξίας (Galaktyka), utwór między tańcem a teatrem o narodzinach wszechświata, miał premierę w listopadzie 2016 roku jako pierwsza współpraca Teatru Narodowego i Opery Narodowej. W Salemie (2019) i Salema Revisited (2021) w Megaronie, ateńskiej sali koncertowej, zwrócił się ku muzyce i tańcom Krety, nadając tradycyjnym krokom osobistą, abstrakcyjną interpretację.

Jego dzieła pozostają w repertuarze za granicą: holenderski zespół Introdans pokazał w 2023 roku własną wersję Selon désir. W Grecji Γαλαξίας (Galaktyka) otrzymała w 2018 roku nagrodę za najlepszą choreografię Związku Greckich Krytyków Teatralnych i Muzycznych, według jego biografii w Béjart Ballet Lausanne. Jego kreteńskie projekty wywołały też debatę: opowiadał, że po premierze w 2019 roku niektórzy krytykowali Salemę w internecie, nie widząc jej, a późniejszy spektakl w Chanii poszedł bardzo dobrze. Choreografia nie jest mową grecką, ale jego greckie wywiady już tak. Otwórz jego wywiad z 2021 roku w To Vima, «Ένα αγόρι που χορεύει είναι ακόμη ταμπού» (Chłopiec, który tańczy, to wciąż tabu). Pierwsza linijka wyjaśnia σαλεύω (poruszać się) jako κουνιέμαι (ruszam się). Potem opisz w trzech zdaniach taniec, który widziałeś, z konstrukcją δεν… αλλά… (nie… lecz…), tak jak on w δεν χορεύω αλλά υπάρχω.

• Grecka Opera Narodowa wybrała go na dyrektora baletu spośród 36 kandydatów, którzy odpowiedzieli na otwarty konkurs.
• W filmie Darrena Aronofsky’ego Noe koordynował ruch postaci 3D.
• Galaktyka była pierwszą współpracą Teatru Narodowego i Opery Narodowej Grecji.
• Salema Revisited urosła z 20 minut Salemy do około godziny.