Kyveli

Kyveli urodziła się w 1888 roku. Jej pełne nazwisko zapisywane jest jako Kyveli Adrianou lub Andrianou, ale greccy widzowie znali ją po prostu z imienia. Jako dziewczynka brała lekcje dykcji, a przed ukończeniem piętnastu lat zapisała się do nowo założonej szkoły aktorskiej Teatru Królewskiego w Atenach, którą wkrótce zamknięto. Zatrudniła ją wtedy Nea Skini (Nowa Scena) Konstandinosa Christomanosa, zespół wystawiający nowoczesny dramat europejski i grecki. W grudniu 1901 roku zagrała młodą Hedvig w Dzikiej kaczce Ibsena; ojca Hedvig grał aktor Mitsos Myrat, z którym później miała córkę, aktorkę Mirandę Myrat.

Do 1908 roku prowadziła już własny zespół, Θίασος Κυβέλης Αδριανού (Zespół Kyveli Adrianou), który występował w Atenach, w innych greckich miastach i w greckich społecznościach za granicą, m.in. w Konstantynopolu i Egipcie. Ona i Marika Kotopouli były czołowymi aktorkami swojej epoki i rywalizowały o każdą nową sztukę Grigoriosa Ksenopulosa. W 1917 roku, podczas Schizmy Narodowej, władze królewskie odsunęły ją od Teatru Królewskiego z powodu poparcia dla Eleftheriosa Wenizelosa. Związek z politykiem Jeorjosem Papandreu przyniósł dziecko, a pod koniec lat dwudziestych małżeństwo, które pod koniec lat czterdziestych zakończyło się separacją.

Po drugiej wojnie światowej dołączyła do Teatru Narodowego, gdzie w latach 1951–1967 grała główne role. Zmarła 26 maja 1978 roku.

Sztuka Kyveli żyła na scenie, dlatego jej dorobek przetrwał w programach, fotografiach, recenzjach i rejestrach przedstawień, a nie w książkach. Baza danych IbsenStage Uniwersytetu w Oslo odnotowuje ją w czterdziestu ośmiu przedstawieniach Ibsena w latach 1901–1930. Po Hedvig grała Theę Elvsted, a później samą Heddę w Heddzie Gabler, Reginę w Upiorach i przede wszystkim Norę w Domu lalki, rolę, którą grała od 1907 do 1930 roku w Atenach, Pireusie, Wolos i gdzie indziej. Sztuki greckie były równie ważne: nekrolog w To Vima z 1978 roku wymienia wśród jej sukcesów Φωτεινή Σάντρη (Fotini Sandri) i Πειρασμός (Pokusa) Ksenopulosa.

Późny okres jej kariery szczegółowo dokumentuje cyfrowe archiwum Teatru Narodowego. W 1951 roku zagrała Lady Pitts w Daphne Laureoli Jamesa Bridiego w przekładzie Nikosa Gatsosa. 4 marca 1953 roku wystąpiła premierowo jako hrabina w sztuce Ksenopulosa Το μυστικό της κοντέσσας Βαλέραινας (Tajemnica hrabiny Walereny) w reżyserii Alexisa Solomosa. Spektakl, wystawiony w hołdzie autorowi zmarłemu w 1951 roku, odniósł wielki sukces. Do roli wróciła w 1961 roku, na tournée w Lamii, Patras, Wolos, Joanninie i na Rodos, a w 1967 roku w Nikozji. Była też Arkadiną w Mewie Czechowa (1957), Ciotką w Donii Rosicie Lorki (1959) z muzyką Manosa Hadjidakisa oraz starą przeoryszą Madame de Croissy w Dialogach karmelitanek Bernanosa (1962).

Kyveli jest pamiętana jako jedna z aktorek, które ukształtowały nowoczesne greckie aktorstwo. Pomnik dłuta rzeźbiarki Natalii Meli (1992) stoi w Atenach, a obraz Aktorka Kyveli (ok. 1920) Nikolaosa Lytrasa należy do Galerii Narodowej. W Ermupolis na Syros Instytut Kyveli, prowadzony przez jej prawnuczkę Walentini Potamianu, przechowuje jej stroje, listy i fotografie, a serial ERT Φλόγα και Άνεμος (Płomień i wiatr) przeniósł jej historię do telewizji. Aby poćwiczyć, otwórz program jej zespołu z 1910 roku w Wikimedia Commons. Przeczytaj ΘΙΑΣΟΣ ΚΥΒΕΛΗΣ ΑΔΡΙΑΝΟΥ i ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΙΣ, a potem zapisz dawną formę we współczesnej grece: τιμητική παράσταση (przedstawienie benefisowe). Następnie znajdź obsadę (διανομή) z 1953 roku w archiwum Teatru Narodowego i powiedz, kto kogo gra: Η Κυβέλη υποδύεται την κοντέσσα Βαλέραινα (Kyveli gra hrabinę Walerenę).

• Angelos Sikelianos, później słynny poeta, zagrał małą rolę w tej samej Dzikiej kaczce z 1901 roku, w której ona była Hedvig.
• W marcu 1904 roku Nea Skini przywiozła to przedstawienie, z nią jako Hedvig, do teatru Apollon w Ermupolis, mieście na Syros, gdzie dziś mieści się Instytut Kyveli.
• Jej ostatnie odnotowane występy z Teatrem Narodowym jako hrabina Walerena odbyły się w Nikozji na Cyprze w marcu 1967 roku.