M. Karagatsis

Dimitrios Rodopulos urodził się w Atenach 23 czerwca 1908 roku w zamożnej rodzinie. Zapisał się na Uniwersytet w Grenoble, by studiować handel, ale w 1925 roku z powodów finansowych wrócił do domu, a w 1930 roku ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu Ateńskiego; nigdy nie praktykował. Jego pseudonim pochodzi od wiązu, καραγάτσι, na przykościelnym dziedzińcu w Rapsani, wsi na zboczach Olimpu, w której rodzina spędzała lata. «Μ.» nigdy nie zostało wyjaśnione: może Mitia, rodzinne zdrobnienie, może Michalis.

Jego pierwsza powieść, Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν (Pułkownik Liapkin), ukazała się w 1933 roku i z dnia na dzień przyniosła mu sławę. W 1935 roku ożenił się z malarką Niki Karystinaki; ich córka, Marina Karagatsi, opiekowała się później jego dorobkiem. Utrzymywał się z pióra i dziennikarstwa: po wojnie od 1946 roku pisał recenzje teatralne do gazety Βραδυνή, w 1949 roku był korespondentem wojennym podczas wojny domowej, napisał i wyreżyserował film, a od 1952 roku pracował w agencji reklamowej. W 1956 i 1958 roku kandydował nawet, bez powodzenia, do parlamentu z ramienia Partii Postępowej Spirosa Markezinisa. Pisał bardzo szybko i bardzo dużo: powieści, opowiadania, sztuki, felietony. Po zawale w 1958 roku zmarł na długi atak tachykardii w Atenach 14 września 1960 roku, w wieku pięćdziesięciu dwóch lat, pozostawiając niedokończoną ostatnią powieść, Το 10. Na jego grobie wyryto zdanie z jego własnego dzieła.

Karagatsis chciał, by grecka proza porzuciła wieś i obyczajową idyllę i napisała wielką, nowoczesną, europejską powieść namiętności. Jego trzy pierwsze powieści tworzą trylogię, którą nazwał Εγκλιματισμός κάτω από τον Φοίβο (Aklimatyzacja pod Febem): cudzoziemcy przybywają do Grecji i zostają przemienieni, albo zniszczeni, przez jej słońce i ludzi. W Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν (1933) białogwardyjski rosyjski oficer na wygnaniu powoli stacza się w prowincjonalnym tesalskim miasteczku; w Γιούγκερμαν (Jungerman, 1938) Fin, dawny oficer Białej Gwardii cara i uchodźca przed bolszewikami, staje się wielkim finansistą międzywojennych Aten; w Χίμαιρα (Chimera, 1936), przerobionej w 1953 roku jako Η μεγάλη χίμαιρα (Wielka chimera), młoda Francuzka poślubiona greckiemu marynarzowi mieszka na wyspie Syros i trawi ją pożądanie i poczucie winy.

Później powstały Ο κοτζάμπασης του Καστρόπυργου (Notabl z Kastropirgos), historia greckiego notabla z czasów osmańskich, który zmienia wiarę, by ocalić życie, pierwsza część niedokończonej sagi rodzinnej, mroczny Ο μεγάλος ύπνος (Wielki sen, 1946), satyryczny Σέργιος και Βάκχος (Sergiusz i Bachus) oraz Το 10 (Numer 10), portret robotniczej kamienicy w Pireusie i jej lokatorów, rozpoczęty w grudniu 1959 roku i niedokończony. Jego styl jest szybki, cielesny, często dosadny, zawsze ironiczny; krytycy nazwali go «urodzonym prozaikiem», a jego szczere podejście do ciała i seksualności szokowało i fascynowało czytelników.

Niewielu greckich powieściopisarzy było tak obecnych na małym ekranie. Γιούγκερμαν stał się serialem telewizyjnym w 1976 roku i ponownie w 2007, Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν w 1979, Ο κίτρινος φάκελος (Żółta koperta) w 1990, a Το 10 w 2007 roku; w 2014 roku Η μεγάλη χίμαιρα w reżyserii Dimitrisa Tarlowa odniosła sukces na ateńskiej scenie. Jego powieści są stale dostępne i należą do pierwszych «wielkich» greckich powieści, które wielu młodych czytelników wybiera samodzielnie. Dla uczącego się na poziomie C1 Η μεγάλη χίμαιρα to wspaniałe wyzwanie, a oglądanie jednego z seriali równolegle z lekturą to dobry sposób, by w nią wejść.

• Jego pseudonim pochodzi od wiązu (καραγάτσι) we wsi Rapsani u stóp Olimpu.
• Nikt nie wie na pewno, co oznacza «Μ.»; on sam nigdy tego nie powiedział.
• Zaczął pisać Το 10 13 grudnia 1959 roku i zmarł, zanim je ukończył.
• Dwukrotnie kandydował do parlamentu, w 1956 i 1958 roku, i za każdym razem przegrał.