Maro Vamvounaki

Maro Vamvounaki, ook gespeld als Vamvounakis, werd in 1948 geboren in Chania op Kreta en bracht daar haar vroege kindertijd door. Toen ze nog een kind was, verhuisde haar familie naar Athene: haar uitgever zegt dat ze tien was, andere biografieën noemen negen, en in een interview uit 2015 herinnerde ze zich dat ze vertrok net toen ze aan de zesde klas van de lagere school begon. Haar eerste beeld van Athene, vertelde ze, was de aankomst in de haven van Piraeus bij zonsopgang. Later studeerde ze rechten en psychologie.

Vanaf 1972 woonde ze elf jaar op Rhodos, waar ze als notaris werkte. In hetzelfde interview uit 2015 noemde ze Rhodos het vaderland dat ze zelf had gekozen, omdat ze niet naar Chania kon terugkeren. In een interview met Athens Voice in 2020 legde ze uit dat schrijven nooit haar beroep was geweest: ze was vele jaren notaris en daarna psycholoog, en met dat werk onderhield ze zichzelf en haar zoon. Ze woont nu in Athene.

Haar eerste boek, de verhalenbundel Ο Αρχάγγελος του καφενείου (De aartsengel van het koffiehuis), verscheen in 1978. Sindsdien heeft ze tientallen boeken gepubliceerd bij verschillende Atheense uitgevers. Psichogios, nu haar belangrijkste uitgever, vermeldt eenentwintig werken van haar en meldt dat haar boeken vertaald zijn verschenen in Frankrijk, Duitsland, Korea, Rusland, Armenië en Nederland.

Vamvounaki schrijft vooral over de liefde en wat die met mensen doet: verlangen, jaloezie, wachten, eenzaamheid en de angst om gekwetst te worden. Haar bekendste roman, Το χρονικό μιας μοιχείας (Kroniek van een overspel), verscheen voor het eerst in 1981 bij uitgeverij Domos en wordt nog altijd herdrukt door Psichogios. De uitgever introduceert het boek met een reeks vragen: houden we van mensen, of alleen van de liefde zelf? Houden we van wat anderen ons geven, of van wat we verwachten dat ze ons geven?

Andere romans uit haar eerste decennia zijn Ντούλια (Doulia, 1984), Η μοναξιά είναι από χώμα (Eenzaamheid is van aarde, 1987) en Οι παλιές αγάπες πάνε στον παράδεισο (Oude liefdes gaan naar de hemel, 1990). In een interview uit 2016 noemde ze Ντούλια het boek dat haar het naast staat en waarvan het schrijven haar het meeste pijn deed. Het Centrum voor de Griekse Taal neemt Ντούλια op onder de boeken van zijn online literaire gids over Chania.

Haar studie psychologie vormde ook een reeks essays en boeken over relaties en het onbewuste. Latere romans zoals Η δικηγόρος (De advocate, 2015) en Γυναίκες της αναμονής (Vrouwen van het wachten, 2020) keren terug naar dezelfde vragen. Zelf beschrijft ze haar werkwijze als impulsief: ze plant een boek niet vooraf, maar laat zich leiden door het verhaal en de personages.

De boeken van Vamvounaki liggen al meer dan vier decennia in Griekse boekhandels, en veel van haar vroege romans zijn door Psichogios opnieuw uitgegeven. Haar naam staat ook in de literaire gids over Chania van het Centrum voor de Griekse Taal, naast schrijvers als Maro Douka en Nikos Kazantzakis. Voor een opdracht in het Grieks open je de pagina van Psichogios over Το χρονικό μιας μοιχείας en lees je de vragen in de beschrijving. Zoek de werkwoorden αγαπάμε (wij houden van) en περιμένουμε (wij wachten, wij verwachten). Schrijf daarna twee eigen zinnen over iets in je leven: Μου αρέσει… γιατί… (Ik vind … leuk omdat…) en Με φοβίζει… γιατί… (… maakt me bang omdat…). Let op: in μου αρέσει en με φοβίζει staat de persoon die iets voelt als voornaamwoord, μου of με, en niet als onderwerp.

• Als kind wilde ze balletdanseres worden, vertelde ze in 2009 aan LiFO.
• Ze zegt dat ze helemaal geen schrijfroutine heeft, omdat een routine haar onrustig zou maken.
• Ze noemt zichzelf al sinds haar kindertijd een σπιτόγατος (huismus, letterlijk ‘huiskat’).
• Voor haar is psychologie, en vooral psychoanalyse, op zichzelf een grote weg naar poëzie.