Leven
Zenon werd in Kition bij Larnaca geboren. Data zijn ongeveer 334/333–262/261 v.Chr.; antieke chronologieën verschillen. Kition onderscheidt hem van Elea: geografie voorkomt verkeerde biografie.
In Athene leerde hij bij de cynicus Krates, daarna onderwees hij in de Stoa Poikile bij de Agora, naamgever van de school. Veel komt eeuwen later van Diogenes Laërtius, die biografieën, spreuken en documenten mengt. Hij bewaart een eerbesluit voor onderwijs/gedrag en anekdotes. Een grap weegt anders dan een titel of officiële eer. De loopbaan verbindt Cyprus, Athene en opvolgers.
Werk
Hele boeken zijn verloren. Diogenes noemt Πολιτεία (Staat), Περὶ τοῦ κατὰ φύσιν βίου (Over natuurlijk leven), Περὶ παθῶν (Over emoties), Περὶ καθήκοντος (Over gepast handelen). Bewezen titels zijn geen vier beschikbare boeken. Data en volgorde ontbreken; de tabel groepeert de actieve periode.
De traditie zoekt goed samenhangend leven: natuur betekent rede en orde, niet alleen platteland. Deugd en handelen tellen meer dan getoonde hardheid. Opvolgers ontwikkelden de school; niet elke slogan komt van de stichter. Oren-mond is door Diogenes toegeschreven, geen eigen bewaarde bladzijde. Luisteren vraagt ook begrip van overlevering.
Nalatenschap in het Griekenland van nu
Vergelijk ὦτα/αυτιά en στόμα. Luister tweemaal naar een Grieks gesprek, eerst zonder antwoord; noteer de ander nauwkeurig en vraag vóór uw mening. Zo wordt de spreuk taalgewoonte, geen volledige leer. Zoek στοά in Athenebeschrijving, verklaar gebouw/school. Bewaar “Diogenes meldt dat…” naast het citaat.
Wist je dat?
- Stoïcijn komt van στοά, zuilengang.
- Complete boeken ontbreken.
- Diogenes geeft de oren-mondspreuk door.
- Kition en Elea zijn verschillende filosofen.
Belangrijkste werken
| Griekse titel | Titel | Jaar |
|---|---|---|
| Πολιτεία | Staat (verloren) | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
| Περὶ τοῦ κατὰ φύσιν βίου | Over natuurlijk leven (verloren) | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
| Περὶ παθῶν | Over emoties (verloren) | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
| Περὶ καθήκοντος | Over gepast handelen (verloren) | late 4th–early 3rd c. BC (undated) |
Een zin om te onthouden
δύο ὦτα ἔχομεν, στόμα δὲ ἕν
In het Grieks van nuΈχουμε δύο αυτιά, αλλά ένα στόμα.
dyo ota echomen, stoma de hen
We hebben twee oren, maar één mond.
