Opy Zouni

Opy Zouni werd op 4 februari 1941 in Caïro geboren als Kalliopi Sarpaki, in een Griekse familie met wortels op Santorini en Kreta. Een geliefde oom gaf haar de bijnaam Opy, die ze haar hele leven hield. Ze verloor jong beide ouders; haar moeder had haar als eerste kennis laten maken met de schilderkunst. In Caïro studeerde ze vanaf 1959 schilderkunst in het atelier van de Armeense schilder Ashot Zorian, en daarnaast keramiek en fotografie; in 1962 had ze haar eerste tentoonstelling in de Nile Gallery.

In 1963 vestigde ze zich in Athene. Aan de Academie voor Schone Kunsten van Athene studeerde ze van 1963 tot 1968 schilderkunst bij Yannis Moralis, samen met keramiek en decorontwerp. In 1965 trouwde ze met de architect Alekos Zounis; ze kregen twee zonen. Later vertelde ze dat ze als vrouw met avantgardistisch werk in Griekenland eerst geen solotentoonstelling kon krijgen, en daarom in het buitenland begon: in 1970 exposeerde ze in de Galerie Vallombreuse in Biarritz, en in 1971 volgde haar eerste solotentoonstelling in Griekenland, bij de Grieks-Amerikaanse Unie in Athene.

In de jaren 1980 steunde de kunsthandelaar Alexander Iolas haar werk. Vanaf 1996 leefde ze met kanker, maar ze bleef werken. Een grote tentoonstelling in het Museum voor Cycladische Kunst in 2006–07 trok veel bezoekers. Ze overleed op 5 december 2008 in Athene, 67 jaar oud.

Volgens de Nationale Galerie van Griekenland was Zouni’s centrale vraag de overgang van twee naar drie dimensies, van een gesloten naar een open ruimte. In schilderkunst, beeldhouwkunst, constructies en grafiek gebruikte ze geometrische vormen, horizontale en verticale lijnen, enkele sterke kleuren en zwart en wit om perspectief, licht, schaduw en beweging te scheppen. Mensen ontbreken in haar beelden, waardoor de ruimte nog weidser lijkt. Haar werk wordt meestal gerekend tot de geometrische abstractie en het constructivisme, en museumteksten zien de wortels ervan zowel in Egypte als in Griekenland en in haar observatie van zee, woestijn en lucht.

Vroege werken zoals Ασύμμετρη σύνθεση σε πολυσταυρό (Asymmetrische compositie op een voet met veel kruisen, 1974), een paar beelden, tonen haar experimenten met objecten. Χώρος ενός επιπέδου. Αναφορά στον ντε Κίρικο ΙΙ (Ruimte van één niveau. Verwijzing naar De Chirico II, 1978) reageert op de diepe perspectieven van Giorgio de Chirico. Λευκός κίονας (Witte zuil, 1991) is beschilderd hout op een stalen voet, 240 cm hoog en maar 20 cm breed: kleurbanden klimmen omhoog en eindigen in snelle penseelstreken. Βέλος (Pijl, 1992), nu in het Averoff-museum in Metsovo, leidt het oog naar één enkel punt, alsof voorbij het doek. Ze exposeerde in heel Europa en op de Biënnale van São Paulo in 1979, en won in 1971 de nationale prijs op het schilderfestival van de UNESCO in Cagnes-sur-Mer.

Werk van Zouni bevindt zich in de Nationale Galerie van Griekenland en het Averoff-museum, naast andere collecties in Griekenland en daarbuiten. In 2013 toonde de Michael Cacoyannis Stichting in Athene vooral werk uit haar laatste jaar, 2008. Op de negende Art Thessaloniki-beurs in 2026 werd een Opy Zouni-prijs ter nagedachtenis aan haar uitgereikt aan een hedendaagse kunstenaar. Om te oefenen opent u de online fiche van Λευκός κίονας (Witte zuil) bij de Nationale Galerie, of gaat u het werk zelf bekijken in de Nationale Glyptotheek in Goudi, Athene. Beschrijf het in het Grieks zonder het na te tekenen: Ο κίονας είναι ψηλός και στενός (De zuil is hoog en smal). Zeg daarna welke kleuren μπροστά (vooraan) lijken te komen en welke πίσω (achteraan) lijken te blijven.

• Haar doopnaam was Kalliopi; Opy was een bijnaam van haar oom.
• Λευκός κίονας (Witte zuil) is 240 cm hoog maar maar 20 cm breed.
• Ze exposeerde in 1970 in Biarritz, een jaar vóór haar eerste solotentoonstelling in Griekenland.
• In 1992 hield het Institut français in Athene een rondetafel over haar geometrie, voorgezeten door de historica Hélène Ahrweiler.