Amalia Moutousi

Amalia Moutousi werd in Athene geboren in een toneelfamilie: haar moeder is de actrice Nonika Galinea en haar zus Arietta Moutousi is ook actrice. Ze studeerde aan de toneelschool van het Kunsttheater van Karolos Koun (Θέατρο Τέχνης) en zette haar opleiding voort in New York, aan HB Studio en aan de acteerschool van William Esper.

Terug in Athene richtte ze mee het Thission-theater (Θέατρο Θησείον) op, dat van 1985 tot 1998 actief was, en speelde ze in al zijn voorstellingen in regie van Michail Marmarinos, waaronder Euripides’ Medea, Shakespeares Hamlet en Sophocles’ Elektra. In totaal werkte ze zo’n twintig jaar met Marmarinos en de componist Dimitris Kamarotos. Ze werkte ook nauw samen met regisseur Lefteris Vogiatzis, in Sarah Kanes Cleansed (2000), Sophocles’ Antigone (2007) en Molières Amphitryon (2012), en met regisseurs als Yannis Kokkos, Yannis Houvardas, Thomas Moschopoulos, Dimiter Gotscheff en Yorgos Lanthimos.

Lesgeven loopt naast het toneel. Van 1995 tot 2000 gaf ze acteerles aan de Universiteit van Patras en aan de school van het Embros-theater, en in 2015 doceerde ze aan de toneelschool van het Conservatorium van Athene (Ωδείο Αθηνών). Voor het Nationaal Theater van Griekenland leidde ze samen met anderen ook een Internationale Workshop Antiek Drama in Epidaurus, rond een koorlied uit Sophocles’ Antigone.

Haar loopbaan rust vooral op de antieke tragedie, vaak in grote openluchttheaters. Ze speelde Elektra in de Oresteia die Yannis Kokkos voor het Nationaal Theater regisseerde (2001) en de titelrol in Euripides’ Μήδεια (Medea), in regie van Antonis Antypas, in de vertaling van Giorgos Chimonas en met muziek van Eleni Karaindrou. Die Medea was in 2011 een succes in het antieke theater van Epidaurus en keerde in september terug in het Odeion van Herodes Atticus. In 2015 was ze Iphigeneia in Euripides’ Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων (Iphigeneia bij de Tauriërs) voor het Staatstheater van Noord-Griekenland, in regie van Thomas Moschopoulos.

Haar moderne repertoire is even breed, van Shakespeare, Tsjechov, Ibsen en Racine tot Sarah Kane. Ze was Ophelia in een Hamlet uit 1998 en keerde in 2015 terug naar het stuk als Gertrude in de regie van Yannis Houvardas in de Onassis Stegi. In het seizoen 2007/08 vertolkte ze Anna in Brecht en Weills De zeven hoofdzonden bij de Griekse Nationale Opera en zei ze dat het libretto in het Grieks een grote uitdaging was. Op het scherm kent men haar van de film Χαρά (Vreugde) van Elias Giannakakis.

In interviews noemt ze acteren ‘een heel praktische kunst’: zoals een pianist leert hoe lang hij elke toets indrukt, moet een acteur een poëtische tekst via de klank benaderen, en daarom is vertaling zo belangrijk.

Haar werk is vastgelegd in het digitale archief van het Nationaal Theater van Griekenland, waar programmaboekjes, persknipsels en foto’s voorstellingen documenteren zoals de Oresteia van 2001 en De vierde zuster (2003), waarin ze Katja speelde. Ze heeft haar vak ook doorgegeven aan jongere acteurs, van Patras en Embros tot het Conservatorium van Athene en de workshop antiek drama in Epidaurus.

Probeer dit: zoek haar Nieuwgriekse zin «Ο Ευριπίδης πείραξε τον μύθο για να τον φέρει πιο κοντά στην πραγματικότητα» (Euripides veranderde de mythe om hem dichter bij de werkelijkheid te brengen) in haar interview uit 2015 met Το Βήμα. Geef hem in eigen woorden weer en begin met Η Μουτούση είπε ότι… (Moutousi zei dat…). Beschrijf daarna in het Grieks een toneelhandeling, bijvoorbeeld Η Ιφιγένεια βγαίνει στη σκηνή… (Iphigeneia komt op…).

• Ze speelde Ophelia in 1998 en Gertrude, Hamlets moeder, in 2015, en zei dat de oude rol in haar blijft ‘als genen’.
• Ze beschreef Iphigeneia als een ‘landschap van schakeringen’: geen heldere nacht of dag, maar de overgang naar de dageraad.
• Bij het ontvangen van haar filmprijs in 2013 zei ze dat erkenning van mensen uit het vak zwaarder woog dan die van het publiek.