Katia Dandoulaki

Katia Dandoulaki werd in 1948 in Thessaloniki geboren; enkele bronnen noemen 1947. Ze groeide op als enig kind. In een tv-interview in 2024 vertelde ze dat haar moeder van theater hield, maar nooit mocht spelen. Na school werd ze toegelaten tot zowel de rechtenfaculteit als de toneelschool van het Kunsttheater (Θέατρο Τέχνης), het gezelschap dat Karolos Koun oprichtte. Ze koos voor het acteren, hoewel haar ouders ertegen waren; haar vader liet haar beloven te stoppen als ze geen succes had.

Haar loopbaan begon rond 1970, en in 2021 stond de krant To Vima stil bij haar vijftig jaar in het theater. Vanaf het begin combineerde ze toneel en televisie, een keuze die ze in interviews heeft verdedigd. De staatstelevisie gaf haar in de jaren zeventig grote rollen: Marioro in Ο Χριστός ξανασταυρώνεται (Christus wordt opnieuw gekruisigd, 1975), Marmo in Οι Πανθέοι (De Pantheos, 1977–1979) en Sappho in Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια (De lerares met de gouden ogen, 1979). Halverwege de jaren tachtig werkte ze op het toneel met regisseur Jules Dassin, in Toergenjevs Een maand op het land en in Extremities.

In 1991 werd ze Virna Drakou in Λάμψη, de dagelijkse serie van Nikos Foskolos op ANT1, die tot 2005 liep. Al vele jaren leidt ze ook haar eigen gezelschap en draagt ze de financiële risico’s van de producties. In 2023 keerde ze terug naar De Pantheos in een nieuwe bewerking van SKAI, dit keer als Chrysostomi, de ongetrouwde zus van de familie.

Een groot deel van haar bekendste televisiewerk bracht moderne Griekse romans bij een groot publiek. Christus wordt opnieuw gekruisigd, naar de roman van Nikos Kazantzakis over dorpelingen die worden gekozen om het lijdensverhaal op te voeren, werd in 1975 uitgezonden met een zeer grote cast, waarin zij Marioro speelde. De Pantheos bewerkte de familiesaga van Tasos Athanasiadis, die in 1959 de prozaprijs van de Academie van Athene kreeg; het verhaal begint in 1939 in een familiehuis in Kifisia. Als Marmo, de jonge vrouw die in de familie Pantheos trouwt en een bron van schandaal wordt, vond ze wat ze later een mijlpaal noemde, een rol die haar loopbaan tekende. In De lerares met de gouden ogen, naar de roman van Stratis Myrivilis, speelde ze Sappho, de weduwe van Vranas, een strijdmakker van de held Leonis Drivas. Χατζημανουήλ (Chatzimanouil), door Giannis Smaragdis geregisseerd naar de roman van Thrasos Kastanakis, gaf haar in 1984 nog een literaire rol, Tasoula.

Haar toneelwerk als leider van een gezelschap omvat populaire misdaadkomedies, zoals Διάλεξε τον θάνατό σου, αγάπη μου (Kies je dood, mijn lief), een versie uit 2023 van Robert Thomas’ Double Jeu in haar eigen theater. Een gezelschap leiden betekent ook commerciële risico’s: in een interview in 2019 zei ze dat één productie, Το παιχνίδι των θεών (Het spel van de goden), haar 500.000 euro had gekost, maar dat ze die artistiek nog altijd waardeert. Haar loopbaan toont twee kanten van het leven van een acteur in Griekenland: een personage vormgeven en een theater openhouden.

Dandoulaki hoort bij de generatie acteurs die moderne Griekse romans vertrouwd maakte voor televisiekijkers. Veel van haar series uit de jaren zeventig en tachtig staan in het online archief van de ERT, waar de afleveringsfiches de cast en de rol van elke acteur vermelden. Open de fiche van de eerste aflevering van Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια (1979) en zoek haar naam en haar personage. Schrijf daarna twee eigen zinnen in het Grieks. Geef haar woorden weer: Η ηθοποιός είπε ότι ο ρόλος ήταν ορόσημο (De actrice zei dat de rol een mijlpaal was). Beschrijf een beweging op het toneel aan de hand van het portret op deze pagina, genomen bij een slotapplaus in 2023: Η ηθοποιός σηκώνει τα χέρια και χαιρετά το κοινό (De actrice heft haar armen en groet het publiek). Dit zijn oefenzinnen, geen tekst uit een serie of stuk.

• Ze slaagde voor het toelatingsexamen rechten, maar koos de toneelschool van het Kunsttheater.
• Ze speelde in beide televisieversies van De Pantheos: als Marmo in 1977 en als Chrysostomi in 2023.
• In een ERT-programma uit 1999 grapte ze dat ze de officiële vertaalster van Jules Dassin was, die zijn Grieks omzette in alledaags Grieks.
• In 2021 vierde ze vijftig jaar in het theater.