Sofia Mavragani

Sofia Mavragani werd in 1978 in Athene geboren. Haar weg naar de dans was ongewoon. Eerst studeerde ze bedrijfskunde aan de Economische Universiteit van Athene, waar ze in 2000 afstudeerde, en pas daarna wendde ze zich tot de choreografie. Van 2001 tot 2005 studeerde ze dance making aan het European Dance Development Centre van ArtEZ hogeschool voor de kunsten in Arnhem. Het Europese dansnetwerk Aerowaves noemde haar een ongewoon geval in de dans, juist omdat ze nooit een reguliere dansopleiding heeft gevolgd.

Terug in Athene begon ze eigen stukken te maken, te beginnen met M in 2007 en vervolgens The Silence of the Parrot, Incorrect Me en Mind the Map. Ze is medeoprichter van Fingersix, een internationaal artistiek netwerk, en van de stichting zonder winstoogmerk Fingersix/Athens, die een groot deel van haar werk produceert. Haar voorstellingen waren te zien op het Athens Epidaurus Festival, in het Megaron, het concertgebouw van Athene, op documenta 14, op het Internationaal Dansfestival van Kalamata en in het Nationaal Theater van Griekenland, maar ook in Buenos Aires en Madrid. In 2019 nam Aerowaves haar op in zijn selectie van kunstenaars Twenty19.

Lesgeven loopt parallel aan haar podiumwerk. Ze leidt workshops in improvisatie en compositie, waaronder Breaking Art, dat jonge choreografen en componisten samenbrengt in het Megaron in Athene, en het onderzoeksproject playforPLACE, dat naar 17 steden in Europa, Latijns-Amerika, Afrika en Oceanië is gereisd.

Mavraganis stukken liggen op de grens tussen dans, theater en muziek, en wie over haar werk schrijft, wijst op de maatschappelijk-politieke inslag en de speelse humor. The Hero (2015), een solo voor een danser die ook atleet is, bouwde een hybride held die op het podium zijn eigen verhaal vertelt. Lady R (2017), gemaakt voor documenta 14 binnen Sanja Ivekovićs publieke kunstproject Monument to Revolution, putte uit de laatste tekst die Rosa Luxemburg vóór haar arrestatie en moord schreef; Hara Kotsali bracht die met woord en beweging op muziek van Martha Mavroidi.

Speechless, in juni 2018 in première gegaan in het Theatro Technis Karolos Koun, volgde vrouwenstemmen door de eeuwen heen, van Hildegard von Bingen en Christine de Pizan tot Virginia Woolf. Mavroidi schreef vocale muziek waarin de drie performers zelf de instrumenten waren, en het stuk reisde in 2019 naar het Aerowaves-festival Spring Forward in Frankrijk. ΧΟΡΟΣ: We Are Here Prepared for Tragedy (december 2023, Nationaal Theater van Griekenland) vertrok vanuit de koren van de antieke tragedie om te vragen hoe een lichaam zijn autonomie binnen een groep bewaart. Glorious Epic (2024) plaatste een tragisch duet in Alcatraz, een bekende Atheense stripclub. Horse Me (2025), samen met beeldend kunstenaar Janis Rafa gemaakt voor de Onassis Stegi, veranderde drie danseressen in paarden om temming, gehoorzaamheid en macht te onderzoeken.

Mavraganis loopbaan laat de Griekse hedendaagse dans zien terwijl die beweegt tussen festivalpodia, nationale instellingen en onverwachte plekken, en haar workshops geven een samenwerkende manier van werken door aan jongere kunstenaars. Voor wie leert, opent haar werk de Griekse woordenschat van beweging en macht. Lees haar Griekse commentaar op Horse Me in de recensie van de Efimerida ton Syntakton van april 2025 en noteer de abstracte zelfstandige naamwoorden die ze gebruikt: κυριαρχία (overheersing), υπακοή (gehoorzaamheid), εξημέρωση (temming). Beschrijf daarna een gebaar in een eigen zin, bijvoorbeeld Η χορεύτρια σηκώνει αργά το κεφάλι (De danseres heft langzaam haar hoofd), en verander alleen het werkwoord, in σκύβει (buigt voorover) of γυρίζει (draait zich om), om te zien hoe het hele beeld verschuift. Deze oefenzin is van ons en beschrijft geen bepaalde scène.

• Ze studeerde bedrijfskunde voordat ze zich tot choreografe liet opleiden.
• Lady R werd in 2017 als onderdeel van documenta 14 opgevoerd op het Avdiplein in Athene.
• Glorious Epic ging op 1 juni 2024 in première in Alcatraz, een Atheense stripclub.
• Haar project playforPLACE is naar 17 steden op vier continenten gereisd.