Dimitris Stavrakas

Dimitris Stavrakas werd in 1938 in Athene geboren. Hij studeerde aan de filmschool Stavrakou en werkte van 1958 tot 1963 als regieassistent bij diverse Griekse filmproducties. Tussen 1961 en 1963 schreef hij ook als criticus over film, voor het tijdschrift Επιθεώρηση Τέχνης (Kunstrevue) en de krant Δημοκρατική Αλλαγή (Democratische Verandering). Zijn eerste korte film, Το γκάζι (Het gas), dateert uit 1966.

In 1967 vertrok hij naar Parijs, waar hij tot 1968 als cameraman werkte. Daarna richtte hij zich op de sociale wetenschappen. Van 1969 tot 1972 studeerde hij sociologie aan de Universiteit van Nanterre en van 1972 tot 1974 bevolkingsstatistiek aan het demografisch instituut van de Sorbonne, waar hij ook een maîtrise in stedenbouw behaalde.

Stavrakas keerde in 1975 terug naar Griekenland. Hij werkte aan televisieproducties, schreef filmkritiek voor het tijdschrift Αντί en regisseerde van 1980 tot 1982 een aantal televisieprogramma’s. Daarnaast maakte hij korte films en speelfilms, en ook documentaires voor de televisie. In 2019 nam het Internationaal Filmfestival van Thessaloniki hem op in zijn eerbetoon aan de Griekse queercinema, met zijn biografie en een nieuwe vertoning van Betty voor een nieuw publiek.

Μπέττυ (Betty, 1979) is een korte mengvorm van fictie en documentaire, ongeveer een halfuur lang, gebaseerd op de autobiografie van Betty Vakalidou, die zichzelf speelt. De film volgt vierentwintig uur in het leven van een Atheense transvrouw, terwijl herinneringen aan haar vroegere leven zich tot de avond met het heden vermengen. Volgens het Documentairefestival van Thessaloniki weigerde de competitie van Thessaloniki de film vanwege het onderwerp, maar een speciale vertoning werd enthousiast ontvangen. Het seizoen daarop draaide hij in de bioscoop als voorfilm bij Prova d’orchestra van Federico Fellini. In 1979 won hij een prijs voor beste korte film op het kortfilmfestival van Drama en een prijs voor beste documentaire op het festival van Larisa.

Zijn eerste speelfilm, Η παρεξήγηση (Het misverstand), volgde in 1983. Το καναρινί ποδήλατο (De kanariegele fiets, 1999) is een Griekstalig sociaal drama. Aris, een pas benoemde onderwijzer, neemt de zesde klas van een openbare basisschool in Athene over en valt op Lefteris, een leerling die anderen afschrijven en die zelf zijn fiets in elkaar heeft gezet. Wanneer de jongen wegloopt naar het dorp van zijn grootvader, Platamonas, vindt Aris hem op het strand. De film won de tweede prijs voor een fictiefilm en, voor Dimitris Alexandris, de prijs voor beste acteur bij de Staatsfilmprijzen van 1999. Το πέρασμα (De overtocht, 2006) volgt een jonge man uit Bangladesh die probeert een leven op te bouwen in Griekenland.

Betty kwam opnieuw bij het publiek via het restauratieprogramma Vaderland, ik zie je en vertoningen op de festivals van Thessaloniki. Filmmaker Christos Dimas noemde de film een van slechts twee Griekse films met transpersonages vóór zijn eigen korte film Tender uit 1997. Ook het Filmfestival van Chania vertoonde De kanariegele fiets. Voor een leerder biedt de film uit 1999 concreet Grieks: een school, een onderwijzer, een leerling, een fiets en de zee. Kies de scène waarin Lefteris wegloopt en Aris hem op het strand vindt. Beschrijf haar in drie eigen korte zinnen, bijvoorbeeld: Ο Λευτέρης φεύγει (Lefteris vertrekt). Πηγαίνει στο χωριό (Hij gaat naar het dorp). Ο δάσκαλος τον βρίσκει στην παραλία (De onderwijzer vindt hem op het strand). Dit zijn oefenzinnen, geen dialoog uit de film.

• Hij volgde een opleiding aan de Atheense filmschool Stavrakou, waarvan de naam sterk op de zijne lijkt.
• Vóór zijn eerste speelfilm studeerde hij in Parijs sociologie en bevolkingsstatistiek.
• Betty draaide in Griekse bioscopen als voorfilm bij Fellini’s Prova d’orchestra.
• In De kanariegele fiets heeft de leerling Lefteris zijn fiets zelf in elkaar gezet.