Dimitris Horn

Horn werd in 1921 in Athene geboren in een toneelfamilie: zijn vader, Pantelis Horn, was een bekende toneelschrijver uit het begin van de twintigste eeuw, wiens stukken over het Atheense leven door de belangrijkste gezelschappen van die tijd werden opgevoerd. De jongen groeide op tussen acteurs en schrijvers en volgde de toneelschool van het Nationaal Theater (1937–1940). Rond 1939 debuteerde hij op het toneel en hij speelde door de zware jaren van de oorlog en de Duitse bezetting, toen de theaters van Athene openbleven en tot de weinige plekken hoorden waar mensen voor een avond de honger konden vergeten.

Na de oorlog werd hij al snel hoofdrolspeler. Lang, slank en altijd goed gekleed, met een warme, licht ironische stem, was hij het tegendeel van de luidruchtige komieken die het volkstheater beheersten, en het publiek zag in hem een moderne, Europese gentleman. In de jaren vijftig werkte hij nauw samen met Elli Lambeti, de meest bewonderde Griekse actrice van haar generatie; samen richtten ze een gezelschap op en speelden ze in stukken en films die nog altijd worden herinnerd als een gouden moment van het Griekse acteren.

Hij bleef zijn hele leven op het toneel spelen, in Griekse en buitenlandse stukken, vaak aan het hoofd van zijn eigen gezelschap. Hij maakte minder films dan veel collega's, omdat hij het theater verkoos, maar elk van zijn filmrollen werd bekend. Hij stierf op 16 januari 1998 in Athene, na een aantal jaren ziekte.

Horns roem in de film berust op een kleine groep films uit de jaren vijftig, de gouden eeuw van de Griekse film. In Η κάλπικη λίρα (Het valse goudstuk, 1955), geregisseerd door Giorgos Tzavellas, gaat een vals gouden pond van hand tot hand door vier verhalen; in het laatste speelt Horn Pavlos, een arme schilder, en Elli Lambeti zijn vrouw Aliki. In Το κορίτσι με τα μαύρα (Het meisje in het zwart, 1956), geregisseerd door Michael Cacoyannis (Michalis Kakogiannis) en opgenomen op het eiland Hydra, is hij Pavlos, een schrijver uit Athene die verliefd wordt op een jonge eilandbewoonster, gespeeld door Lambeti; de film draaide in 1956 in competitie op het festival van Cannes.

In Μια ζωή την έχουμε (We leven maar één keer, 1958), opnieuw van Tzavellas, is hij een verlegen bankbediende die uit liefde voor een vrouw geld uitgeeft dat niet van hem is, en Μια του κλέφτη... (1960) leverde hem de prijs voor beste acteur op het filmfestival van Thessaloniki op. In al deze films is zijn stijl dezelfde: natuurlijk, ingetogen, nooit schreeuwend, met perfecte dictie. In een tijd waarin veel Grieks acteren theatraal en overdreven was, voelde deze terughoudendheid nieuw.

Het theater was echter zijn echte thuis. Meer dan een halve eeuw speelde hij komedie en drama, Griekse en buitenlandse auteurs, vaak als leider van zijn eigen gezelschap. Jonge acteurs gingen naar hem kijken om te leren hoe je een zin helder en eenvoudig uitspreekt, en velen zeiden later dat zijn vertolkingen hun hadden geleerd wat elegantie op het toneel betekent.

De makkelijkste manier om Horn te leren kennen is naar zijn films te kijken, die Griekse tv-zenders nog altijd uitzenden, vooral op feestdagen, en die met ondertitels te vinden zijn. Το κορίτσι με τα μαύρα is het beste beginpunt: een korte, mooie film, met het eiland Hydra in zwart-wit en Horn en Lambeti op hun best. Μια ζωή την έχουμε gaf zijn titel aan een uitdrukking die elke Griek nog zegt wanneer hij besluit van het moment te genieten. Op Griekse toneelscholen is Horn nog steeds het voorbeeld van goede dictie en van een rustige, moderne speelstijl, en boeken en televisiedocumentaires vertellen het verhaal van zijn partnerschap met Elli Lambeti. Een leerling kan een korte scène kiezen, luisteren hoe helder hij spreekt en zijn zinnen hardop nazeggen.

• Zijn vader, Pantelis Horn, was toneelschrijver, dus het theater was het familiebedrijf.
• Το κορίτσι με τα μαύρα, waarin hij de hoofdrol speelde, draaide in 1956 in competitie in Cannes.
• De titel van een van zijn films, «Μια ζωή την έχουμε» (We leven maar één keer), is nu een alledaagse Griekse uitdrukking.
• Hij maakte relatief weinig films, omdat hij altijd de voorkeur gaf aan het toneel.