Phedon Papamichael

Phedon Papamichael werd in 1962 in Athene geboren als zoon van een Griekse vader en een Duitse moeder. Zijn vader, die ook Phedon Papamichael heette, was kunstenaar en decorontwerper en werkte aan films van de Amerikaanse regisseur John Cassavetes. Omdat vader en zoon dezelfde naam dragen, noemen filmdatabases de zoon vaak Phedon Papamichael II of Jr. In een interview met Athens Voice in 2014 vertelde hij dat het gezin Griekenland in 1966 verliet en naar München verhuisde. Daar studeerde hij later kunst en fotografie; in 1982 studeerde hij af.

In 1983 verhuisde hij naar New York en werkte hij als fotojournalist. Daarna vestigde hij zich in Los Angeles en eind jaren tachtig begon hij als director of photography aan speelfilms met een klein budget. In de decennia daarna verzorgde hij het camerawerk van meer dan veertig speelfilms. Hij werkte ook met de Duitse regisseur Wim Wenders aan The Million Dollar Hotel (2000).

In 2014 zei hij dat hij al zo’n dertig jaar in Californië woonde, maar Griekenland bleef dichtbij. Hij heeft een huis in Leonidio, een stadje aan de oostkust van de Peloponnesos waar ook zijn ouders woonden, en hij heeft gezegd dat hij zich daar ooit voorgoed zal vestigen. Hij is lid van zowel de American Society of Cinematographers (ASC) als de Griekse vereniging van cameramensen (GSC).

De cameraman bepaalt hoe een film eruitziet: waar de camera staat, hoe hij beweegt en hoe het licht op gezichten en plekken valt. Papamichaels naam is vooral verbonden met twee Amerikaanse regisseurs. Met Alexander Payne draaide hij Sideways (2004), The Descendants (2011), Nebraska (2013) en Downsizing (2017); met James Mangold Walk the Line (2005), 3:10 to Yuma (2007), Ford v Ferrari (2019), Indiana Jones and the Dial of Destiny (2023) en A Complete Unknown (2024). Hij werkte ook met George Clooney aan The Ides of March en The Monuments Men, en met Aaron Sorkin aan The Trial of the Chicago 7 (2020).

Nebraska, het verhaal van een oude man en zijn zoon op een autoreis door het Amerikaanse Middenwesten, is in zwart-wit gefilmd. De film leverde hem zijn eerste Oscarnominatie op; The Trial of the Chicago 7 de tweede. Hij heeft gezegd dat Payne meer om personages geeft dan om visueel spektakel.

Als regisseur keerde hij zich naar Griekenland. Arcadia Lost, een Engelstalige film met Nick Nolte over twee Amerikaanse tieners die verdwalen op het Griekse platteland, werd rond Leonidio opgenomen en ging in 2010 in première. Light Falls (2023), dat hij regisseerde, coproduceerde en samen met Akis Konstantakopoulos filmde, is een Georgisch-Albanees-Griekse coproductie. De film volgt een stel uit Los Angeles en drie jonge Albanese arbeiders in een verlaten hotel; in de dialogen lopen Grieks, Georgisch, Engels en Albanees door elkaar.

De Griekse media volgen zijn loopbaan op de voet: zijn Oscarnominaties in 2014 en 2021 werden als Grieks nieuws gebracht, en in 2014 toonde hij Instagramfoto’s op de groepstentoonstelling Ινσταντανέ (Instantané, Momentopname) in galerie Zoumboulakis in Athene. Voor wie Grieks leert, is zijn werk een les in kijken eerder dan in luisteren, want de meeste van zijn films zijn Engelstalig. Probeer dit: zet een beeld uit Nebraska of Light Falls stil en beschrijf het in eenvoudig Grieks. Η εικόνα είναι ασπρόμαυρη (het beeld is zwart-wit). Το φως είναι ζεστό (het licht is warm). Είναι νύχτα (het is nacht). Βλέπω ένα σπίτι (ik zie een huis). Dit zijn onze eigen oefenzinnen, geen zinnen uit de films.

• In een interview uit 2021 zei hij trots te zijn dat hij de eerste Griek is die voor de Oscar voor camerawerk werd genomineerd.
• Light Falls speelt zich af op een Grieks eiland, maar werd in 2020, tijdens de lockdown, opgenomen in Anavyssos bij Athene.
• Voor de film werkte hij als fotojournalist, en hij fotografeert nog steeds als hobby.
• Hij zei tegen Athens Voice «Δεν είμαι φαν των social media» (ik ben geen fan van sociale media), en toch werden negen van zijn Instagramfoto’s gekozen voor een tentoonstelling in Athene.