Nena Venetsanou

Nena Venetsanou (ook gespeld als Nena Benetsanou) werd in 1955 in Athene geboren. Ze begon met piano en muziektheorie bij Chari Kladaki en ging verder aan het Helleens Conservatorium in Athene en in Ermoupoli op Syros. Van 1973 tot 1977 woonde ze in Frankrijk, waar ze archeologie en kunstgeschiedenis studeerde aan de Universiteit van Franche-Comté en in Parijs zangles nam bij Irma Kolassi.

Terug in Athene sloot ze zich eind jaren zeventig aan bij de vrouwenbeweging. In een interview uit 2025 vertelde ze dat ze rond 1976-77 met de dichteres Betty Komninou vijf of zes liedjes schreef in de feministische groepen; enkele daarvan kwamen op haar eerste album. Ze won ook de eerste prijs in een televisiewedstrijd voor nieuw talent van de ERT en begon te werken met Manos Hadjidakis; een concertbiografie schat hun samenwerking op vijftien jaar, met werken als Μυθολογία (Mythologie) en Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς (De ballades van de Athinasstraat).

Haar debuutalbum verscheen in 1980 met steun van Alekos Patsifas en combineerde toonzettingen van vijf Franse gedichten van Paul Éluard met zes Griekse liedjes; sommige biografieën dateren de opname in 1979. Met de componist Nikos Mamangakis werkte ze aan Οδύσσεια (Odyssee), Ερωτόκριτος (Erotokritos) en de volksliederen van Lorca. Zeven jaar lang werkte ze ook met het Théâtre de la Méditerranée in Toulon, in meer dan 250 voorstellingen, en ze toerde door Frankrijk, Zwitserland, België, Engeland, Scandinavië, Hongarije, Italië en Spanje.

Venetsanou is componiste en vertolkster tegelijk, en poëzie is de rode draad in haar werk. In een interview uit 2026 zei ze dat het de poëzie, de poëtische taal, is die haar met het Grieks-zijn verbindt. Haar eigen liedjes zetten Griekse dichters op muziek zoals Betty Komninou, Odysseas Elytis en Victoria Theodorou; Franse en Italiaanse dichters zoals Michel Deguy, Paul Éluard en Gaspara Stampa; en Duitstalige dichteressen zoals Nelly Sachs en Rose Ausländer in Griekse vertaling.

Verschillende albums zijn rond één idee gebouwd. Sappho de Mytilène (1991), opgenomen met Angélique Ionatos, zet Sappho’s gedichten op muziek in de nieuwgriekse versies van Elytis; haar zang leverde haar een onderscheiding op van de Académie Charles Cros in Frankrijk. Πόλεις του Νότου (Steden van het Zuiden, 1993) heeft teksten van Komninou, wier woorden ook op Καφέ Γκρέκο (Café Greco, 2003) staan. Αγήρων ήχος θεάτρου (Tijdloze klank van het theater, 1997) bundelt haar muziek voor stukken als Τρωάδες (De Trojaanse vrouwen) van Euripides. Ze nam ook albums op met liedjes van Hadjidakis (1998) en Mikis Theodorakis (2000) en zong in films zoals Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (Rustige dagen in augustus) van Pantelis Voulgaris, met muziek van Hadjidakis.

Venetsanou blijft nieuwe programma’s rond poëzie maken. In 2015 bedacht ze het concert 1000 + 1 Πόλεις (1000 + 1 steden) voor het Festival van Athene en Epidaurus, en in 2025 presenteerde ze in Athene Σκληρές βιολέτες (Harde viooltjes), met gedichten van Duitstalige en Griekse dichteressen. Frankrijk benoemde haar tot ridder in de Ordre des Arts et des Lettres, en in april 2026 werd ze uitgenodigd voor een online lezing bij het Mahindra Humanities Center van Harvard.

Voor wie leert: zoek Griekse albumcredits of een concertprogramma voor Πόλεις του Νότου (Steden van het Zuiden). Zoek twee woorden: μουσική (muziek) en ποίηση of στίχοι (poëzie, songtekst). Schrijf dan drie korte Griekse zinnen: Η ποιήτρια γράφει το ποίημα (De dichteres schrijft het gedicht). Η Νένα γράφει τη μουσική (Nena schrijft de muziek). Η Νένα τραγουδά (Nena zingt).

• Haar eerste album spreekt twee talen: vijf gedichten van Paul Éluard, gezongen in het Frans, en zes liedjes in het Grieks.
• Aan de universiteit studeerde ze archeologie en kunstgeschiedenis, geen muziek.
• Met het Orkest voor Hedendaagse Muziek van de ERT, onder leiding van Mikis Theodorakis, zong ze zijn cycli Μαουτχάουζεν (Mauthausen) en Μικρές Κυκλάδες (Kleine Cycladen).
• Ze was oprichtend voorzitter van een vereniging voor de dichter Giorgos Sarantaris en schreef de muziek voor een album met zijn gedichten, voorgelezen door actrice Eva Kotamanidou.