Lena Kitsopoulou

Lena Kitsopoulou werd volgens haar uitgeverij Metaixmio en de Griekse boekendatabank Biblionet in 1971 in Athene geboren; een Frans theaterprogramma noemt 1976. Ze volgde de toneelopleiding van het Kunsttheater Karolos Koun (Θέατρο Τέχνης) en studeerde in 1994 af. Daarna speelde ze in klassieke en moderne stukken en in films. In 1997 won ze op het Internationaal Filmfestival van Thessaloniki de prijs voor beste actrice voor Dimitris Athanitis’ film No Sympathy for the Devil.

Schrijven werd voor haar al snel even belangrijk als spelen. In 2006 bracht uitgeverij Kedros haar eerste verhalenbundel uit, Νυχτερίδες (Vleermuizen), die de debuutprijs van het tijdschrift Διαβάζω (Ik lees) kreeg. Sindsdien werkt ze vooral als schrijfster en regisseur. Ze schrijft ook voor kranten en levert verhalen aan bloemlezingen, zoals een bundel uit 2013 over de Griekse economische crisis.

Haar stukken zijn vertaald in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Pools en werden in Londen en Berlijn en in Griekenland gespeeld. Ze treedt ook op als zangeres. Haar verhalenbundel Το μάτι του ψαριού (Het oog van de vis) uit 2015 stond in 2016 op de shortlist van de Griekse Staatsprijs voor verhaal en novelle. Ze woont en werkt in Athene.

De verhalen van Kitsopoulou zijn kort en direct. Νυχτερίδες en de latere bundels Μεγάλοι δρόμοι (Grote wegen, Metaixmio, 2010) en Το μάτι του ψαριού tonen gewone mensen die midden onder ons lijken te leven, maar verlies, frustratie en dood tegenkomen. Critici wijzen op haar kortaffe zinnen en surrealistische, soms sombere trekjes. Twee verhalen uit Μεγάλοι δρόμοι werden bewerkt voor het toneel.

Haar bekendste theatertekst begon als novelle. Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. (Kedros, 2009) gaat over een vrouw van 37 die besluit haar leven, of liever de wereld, te veranderen. Elke letter van de titel begint een woord van haar bittere, komische ‘levensfilosofie’. In 2009 bracht het Nationaal Theater van Griekenland de tekst als monoloog, in een regie van Kitsopoulou en Maria Protopappa, die de vrouw speelde; in 2011 reisde de voorstelling naar het Piccolo Teatro in Milaan. Op het toneel praat de vrouw tegen het publiek, tegen zichzelf en tegen alles om haar heen, in een stroom van bitterzoete, sarcastische en grappige woorden.

Haar stukken nemen vaak de Griekse geschiedenis en mythe als vertrekpunt. Αθανάσιος Διάκος – Η επιστροφή (Athanasios Diakos – De terugkeer, Athens Festival, 2012) ontleent zijn titel aan een held van 1821. Aoustras or the Hardness (Nationaal Theater, 2011) en Little Red Riding Hood – The First Blood (Onassis Cultureel Centrum, 2014) gingen andere wegen. In juli 2023 verdeelde haar regie van Aristophanes’ Σφήκες (De wespen) in het antieke theater van Epidaurus de critici sterk.

De teksten van Kitsopoulou staan nog altijd op Griekse podia en in Griekse boekenkasten. In 2021 keerde Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. terug in Athene, in Theater Zina, geregisseerd door Dimitra Dermitzaki met Kitty Paitazoglou in de rol, en in 2025 bracht Metaixmio Νυχτερίδες en Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. opnieuw uit. Het digitale archief van het Nationaal Theater bewaart foto’s, programmaboekjes en persknipsels van de voorstelling van 2009. Open voor een Griekse opdracht die archieffiche en lees de titel letter voor letter. De hele monoloog is literatuur voor volwassenen, geen A1-leesstof; leen dus alleen de vorm: één persoon die tot het publiek spreekt. Schrijf je eigen monoloog van drie regels: Είμαι η Μαρία (Ik ben Maria). Μένω στην Αθήνα (Ik woon in Athene). Μιλάω για τη ζωή μου (Ik praat over mijn leven). Lees hem daarna hardop voor.

• Nog vóór haar eerste boek won ze in 1997 een prijs voor beste actrice op het filmfestival van Thessaloniki.
• De titel Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. lijkt op een vrouwennaam, Μαιρούλα, maar elke hoofdletter staat voor een apart woord.
• In maart 2011 werd de voorstelling Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. van het Nationaal Theater gespeeld in het Piccolo Teatro in Milaan.
• Haar stuk over Athanasios Diakos won in 2013 de Internationale Auteursprijs van de Heidelberger Stückemarkt in Duitsland.