Aliki Vougiouklaki

Aliki Vougiouklaki werd geboren op 20 juli 1934 in Marousi, toen nog een dorp buiten Athene. Haar vader, Georgios, werd door de Duitse bezetter geëxecuteerd toen zij nog een kind was, en het gezin had weinig geld. Ze ging naar de toneelschool van het Nationaal Theater, studeerde af in 1953 en maakte in 1954 haar eerste film, Το ποντικάκι (Het muisje). Binnen een paar jaar was ze de belangrijkste actrice van Finos Film, de studio die de meeste Griekse films van die tijd produceerde.

Het keerpunt was Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο (1959), de komedie van Alekos Sakellarios over een verwend schoolmeisje en de jonge leraar die haar temt. De leraar werd gespeeld door Dimitris Papamichael, en samen werden ze het gouden paar van de Griekse film, op het scherm en daarbuiten: ze trouwden in 1965, kregen in 1969 een zoon, Giannis, en scheidden in 1975. In de jaren zestig maakte ze twee of drie films per jaar, bijna allemaal kaskrakers.

Toen de Griekse film in de jaren zeventig in verval raakte, richtte ze zich op het theater: ze leidde haar eigen gezelschap en speelde de hoofdrol in Griekse producties van musicals als My Fair Lady en Evita. Ze bleef werken tot haar laatste maanden. Ze overleed op 23 juli 1996 in Athene aan kanker, drie dagen na haar tweeënzestigste verjaardag, en haar begrafenis trok een enorme menigte.

De films van Vougiouklaki zijn lichte komedies en musicals met eenvoudige plots: een ondeugend meisje, een strenge man, liedjes, een kus aan het eind. Wat ze bijzonder maakte, was zijzelf: het gebleekte blonde haar, de grote ogen, de manier waarop ze in één scène van een driftbui naar tranen naar gelach kon schakelen, en een stem die de liedjes droeg. In Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο (1959) is ze Liza, het rijke schoolmeisje dat haar leraar het leven zuur maakt tot ze verliefd op hem wordt. In Μανταλένα (1960), met liedjes van Manos Hadjidakis, is ze een eilandmeisje dat de boot van haar overleden vader overneemt; de film was de Griekse inzending op het filmfestival van Cannes. In Η Αλίκη στο Ναυτικό (Aliki bij de marine, 1961) is ze vermomd als matroos, en Χτυποκάρδια στο θρανίο (Hartkloppingen in de schoolbank, 1963) stuurt haar nog eens terug naar school.

Υπολοχαγός Νατάσσα (Luitenant Natassa, 1970), een oorlogsmelodrama van Nikos Foskolos waarin ze een verzetsstrijdster speelt, bewees dat ze ook een serieuze rol kon dragen; de film verkocht meer kaartjes dan welke Griekse film ook daarvoor. Op het toneel zong en danste ze twee decennia lang in musicals, en in de jaren negentig zaten de zalen nog altijd vol. Haar films zijn niet diepzinnig, en critici zeiden dat vaak, maar ze vormen het gedeelde geheugen van meerdere Griekse generaties, en dat wist ze.

De films van Vougiouklaki worden het hele jaar door op de Griekse televisie uitgezonden, en op feestdagen zijn ze nauwelijks te ontlopen; wie Grieks leert, kan Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο met Griekse ondertitels bekijken en het grootste deel volgen, want de dialogen zijn snel maar eenvoudig. De liedjes uit haar films, vooral die uit Μανταλένα, worden nog steeds gezongen. De bijnaam «η εθνική μας σταρ» (onze nationale ster) is van haar alleen, en haar naam staat in het Grieks kortweg voor een bepaald type blonde, charmante, licht verwende heldin. Haar zoon, Giannis Papamichael, is acteur. Haar graf op de Eerste Begraafplaats van Athene wordt nog altijd door bewonderaars bezocht, en elke juli staan de kranten stil bij haar sterfdag.

• Ze was vijfentwintig toen ze het schoolmeisje Liza speelde in Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο.
• Veel van haar personages heetten gewoon Aliki, zoals in Η Αλίκη στο Ναυτικό; het publiek maakte geen onderscheid tussen de actrice en de rol.
• Zij en Dimitris Papamichael, haar echtgenoot van 1965 tot 1975, speelden samen in een lange reeks films, en Grieken spreken nog altijd over hen als een paar.
• Ze overleed drie dagen na haar tweeënzestigste verjaardag, in juli 1996.