Dinos Iliopoulos

Iliopoulos werd op 12 juni 1913 geboren in Alexandrië, Egypte, in een van de vele Griekse families van de stad, en ging in Marseille naar school voordat hij zich in Athene vestigde, de stad waarvan hij later de gewone mensen zou spelen. Hij zakte voor het toelatingsexamen van de toneelschool van het Nationaal Theater en werd in plaats daarvan opgeleid aan een particuliere school. Hij stond voor het eerst op het toneel in 1944, in een komedie met het gezelschap van Katerina Andreadi, en speelde daarna in komedies en revues, de avonden met liedjes, sketches en politieke grappen waar de hoofdstad dol op was. Het toneel bleef de rest van zijn leven zijn thuis; zelfs op het hoogtepunt van zijn filmroem keerde hij elk seizoen terug naar het theater.

Na de Tweede Wereldoorlog groeide de Griekse film snel. Studio's als Finos Film maakten tientallen films per jaar, en komedie was wat het publiek het liefst wilde. Iliopoulos werd een van de gezichten ervan, naast acteurs als Vasilis Logothetidis, Orestis Makris, Kostas Hatzichristos en later Thanasis Veggos. In films als Ο γρουσούζης (De pechvogel, 1952), Ζητείται ψεύτης (Leugenaar gezocht, 1961) en Ο Στρατής παραστράτησε (Stratis raakte op het slechte pad, 1969) speelde hij klerken, echtgenoten en kleine zakenmensen in komische situaties. Toen de gouden eeuw van de bioscopen rond 1970 eindigde met de komst van de televisie, kregen de films een tweede leven op het kleine scherm. Iliopoulos bleef tot op hoge leeftijd op het toneel spelen en schreef ook, onder meer een autobiografie, Ένας Ηλιόπουλος ονόματι Ντίνος (Een Iliopoulos genaamd Dinos). Hij overleed op 4 juni 2001 in Athene, en zijn dood werd in heel Griekenland gevoeld als het verlies van een oude vriend van de familie.

Het hart van Iliopoulos' kunst was een type: de fatsoenlijke, wat angstige man uit de Atheense middenklasse. Hij praat snel, maakt zich zorgen, probeert iedereen te plezieren en vertelt meestal één kleine leugen die een grote wordt. Het publiek herkende zichzelf in hem. Zijn komiek was nooit wreed en zelden plat; die kwam voort uit timing, uit zijn expressieve gezicht en zijn magere, rusteloze lichaam, en uit de sympathie die hij altijd hield voor de mensen die hij speelde.

In Ο γρουσούζης (1952), geregisseerd door Giorgos Tzavellas, deelt hij het doek met Orestis Makris en Mimis Fotopoulos in het verhaal van een knorrige oude man die een baby op zijn stoep vindt. In Ζητείται ψεύτης (1961) groeit de komedie uit leugens, het onderwerp dat hij beter speelde dan wie ook. In Μερικοί το προτιμούν κρύο (Sommigen houden het koud) zingt hij een duet met Rena Vlachopoulou, een van de stralendste komische sterren van die tijd. Deze films horen bij een hele wereld: het zwart-witte Athene van de jaren vijftig en zestig, met zijn nieuwe flatgebouwen, zijn kantoren, zijn taverna's en zijn zomerbioscopen. Voor veel Grieken is ernaar kijken vandaag een manier om het land van hun ouders en grootouders te bezoeken. Op het toneel speelde Iliopoulos intussen meer dan een halve eeuw lang komedie in alle soorten, en het theaterpubliek volgde hem van rol tot rol.

De makkelijkste manier om Iliopoulos te leren kennen is op een weekendmiddag de Griekse televisie aan te zetten: de oude zwart-witkomedies worden keer op keer uitgezonden, en veel ervan zijn online makkelijk te vinden. Begin met Ζητείται ψεύτης, een komedie van leugens die helemaal rond hem is gebouwd, of met Ο γρουσούζης. Grieken citeren in het dagelijks leven vaak zinnen uit de oude komedies, zoals men in andere landen beroemde sitcoms citeert. Deze films met Griekse ondertitels bekijken is voor leerlingen een klassieke manier om het beleefde, alledaagse Grieks van de stad te horen, en Iliopoulos spreekt het helder en snel.

• Hij werd geboren in Alexandrië, Egypte, en ging in Marseille naar school voordat hij zich in Athene vestigde.
• Hij bleef zijn hele lange filmcarrière door in het theater spelen.
• Zijn films, gemaakt voor de bioscopen van de jaren vijftig en zestig, vonden op televisie een tweede, nog groter publiek.