Lilika Nakou

Lilika olarak tanınan Ioulia Nakou, Atina'da varlıklı bir ailede doğdu. ERT arşivi dahil Yunan kaynaklarının çoğu doğum yılı olarak 1904'ü verirken, kütüphane kayıtları 1903'ü, Deborah Tannen'in 1983 tarihli incelemesi ise 1899'u verir. 1917'de Cenevre'de Felsefe Fakültesi'nde okumaya başladı. İlk öyküleri ve uzun öyküleri Fransızca olarak Paris dergilerinde yayımlandı.

1930'ların başında Yunanistan'a döndü ve 1932'de Η ξεπάρθενη (Bekâretini Yitiren Kız) adlı öykü kitabı çıktı. 1934'ten itibaren önce Girit'teki Resmo'da, sonra Atina'da şan öğretmenliği yaptı. 1936'da gazeteciliğe yöneldi; Ακρόπολις (Akropolis) ve Έθνος (Ethnos) gazetelerine ve Νέα Εστία (Nea Estia) gibi edebiyat dergilerine yazdı. Uzun yıllar Yunan gazeteciliğindeki tek kadındı. Nikos Kazancakis'le tanıştı ve Atina'daki Dexameni çevresinin yazarlarına katıldı.

Mihver işgali sırasında hasta ve aç çocuklarla gönüllü olarak çalıştı. Savaştan sonra birkaç yıl yurt dışında, kısmen İsviçre'de yaşadı; ardından yeniden Atina'ya yerleşti. 25 Mayıs 1989'da Atina'da öldü.

Nakou, modern Yunan romanını biçimlendiren yazarlardan oluşan 1930'lar Kuşağı'na aitti ve bu kuşağın ilk kadın düzyazı yazarlarından biriydi. Kurmacasının büyük kısmı kendi hayatından doğar. Öyküleri ve romanları çeyiz düzenini, fuhşu ve Yunan toplumunun kadınlara tanıdığı dar alanı, özellikle 4 Ağustos 1936'da başlayan Metaksas diktatörlüğü altında kadınlara yönelik baskıyı eleştirir. Romanı Οι παραστρατημένοι (Yoldan Çıkanlar) 1935'te yayımlandı.

Gazeteciliği de aynı ölçüde doğrudandır. Ακρόπολις'te çalışan kadınları, çocuk işçiliğini ve sekiz saatlik iş gününü yazdı; Pire'deki Vourla genelev mahallesini ziyaret ederek oradaki kadınların hikâyelerini kendi sözleriyle anlatmalarına imkân verdi. Η κόλαση των παιδιών (Çocukların Cehennemi, 1944), işgal dönemindeki kıtlıkta çocuklarla yaptığı çalışmaya dayanan öyküleri bir araya getirir; 1946'da İngilizce çevirisi yayımlandı.

Η κυρία Ντορεμί (Madame Doremi, 1955) komik bir romandır ve en tanınmış kitabıdır; kahramanı bir taşra kasabasının önyargılarıyla karşılaşan bir öğretmendir. Sonraki romanları arasında Για μια καινούργια ζωή (Yeni Bir Hayat İçin, 1960) yer alır. Edgar Allan Poe'nun hayatı gibi romanlaştırılmış biyografiler ve gazetecilik yıllarına dair anılar da yazdı.

Televizyon Nakou'yu yeni bir kuşağa tanıttı. ERT 1983'te Η κυρία Ντορεμί'den uyarlanan, Nikos Koutelidakis'in yönettiği, senaryosunu Giannis Kandilas'ın yazdığı ve başrolde Eleni Anousaki'nin oynadığı 13 bölümlük bir dizi yayımladı; dizi, Paris'ten dönen bir öğretmenin iki savaş arası Resmo'nun tutuculuğuyla çatışmasını anlatır. ET-2 1988'de Για μια καινούργια ζωή'yi uyarladı. ERT arşivi her 25 Mayıs'ta hayatına dair yayınlarla onu anar. Yunanca alıştırma olarak 1936 tarihli «Εγώ η ίδια εργάζομαι, παλεύω…» (Ben de çalışıyorum, mücadele ediyorum…) cümlesini alıp dolaylı anlatıma çevirin: Η Νάκου είπε ότι η ίδια εργαζόταν… (Nakou kendisinin de çalıştığını söyledi…). Ardından öğretmenle bir veli arasında dört satırlık bir diyalog yazın ve onu μου είπε ότι… ile της είπα πως… kullanarak aktarın.

• Pire'yi iyi tanıyan şair Nikos Kavvadias, röportajları için ona bilgi verdi ve onu eski bir mavna üzerindeki “yüzen” bir geneleve götürdü.
• Η κόλαση των παιδιών 1946'da Allan Ross Macdougall çevirisiyle The Children's Inferno: Stories of the Great Famine in Greece adıyla İngilizce yayımlandı.
• Amerikalı dilbilimci Deborah Tannen onun hakkında bütün bir inceleme, Lilika Nakos (1983), yazdı ve Nakou'nun annesini anlattığı bir metni çevirdi.
• Öyküleri İngiliz okurlara 1930'larda ulaşmıştı bile: “The Broken Doll” 1936–1937'de Londra'daki Life and Letters Today dergisinde çıktı.