Alki Kyriakidou-Nestoros

Alki Kyriakidou, 17 Haziran 1935’te Selanik’te, Eftychia ile Selanik Üniversitesi’nde halkbilimi öğreten Stilpon Kyriakidis’in üçüncü kızı olarak doğdu. 1953’te Anatolia College’ı bitirdi ve aynı yıl Aristoteles Üniversitesi Felsefe Fakültesi’ne girdi. Bir Fulbright bursuyla Pennsylvania Üniversitesi’ne gitti ve orada 1957’de Bachelor of Arts derecesi aldı; 1958’de de Selanik’te tarih ve arkeoloji bölümünden mezun oldu. Çift soyadı, babasının adını eşi Stelios Nestoras’ın adıyla birleştirir.

1960’ta üniversitenin halkbilimini de kapsayan kürsüsünde asistan oldu ve 1960’ların ortasında Makedonya ve Trakya dokumaları üzerine doktorasını tamamladı. 1966–67’de bir devlet bursuyla Paris’e gitti ve École Pratique des Hautes Études’de Claude Lévi-Strauss’un seminerini izledi. Selanik’e dönünce kürsünün derslerinin büyük bölümünü üstlendi, ancak askerî diktatörlük döneminde kariyeri engellendi: 1973’te görevi yenilenmedi ve ortaöğretim okullarında öğretmenliğe gönderildi.

Cuntanın düşüşünden sonra, Eylül 1974’te üniversiteye döndü. 1976’da profesör seçildi ve 1979’da halkbilimi kürsüsünün asıl profesörü oldu. Ayrıca Anatolia’nın yeni işletme ve özgür sanatlar okulunda, bugünkü ACT’de antropoloji dersleri verdi ve 1978’de Selanik’teki Techni sanat derneğinin başkanı oldu. Eylül 1988’de, elli üç yaşında Selanik’te öldü.

Doktora tezi Τα υφαντά της Μακεδονίας και της Θράκης (Makedonya ve Trakya Dokumaları, 1965), Kuzey Yunanistan’daki ev dokumacılığını inceledi. Paris’te yapısal antropolojiyle tanıştı ve daha sonra Lévi-Strauss’un Yaban Düşünce adlı eserinin Yunanca baskısına giriş yazdı (1977). Λαογραφικά μελετήματα (Halkbilimi İncelemeleri, 1975) adlı kitapta toplanan denemeleri, bu yeni soruları Yunan halkbilimi araştırmalarına taşıdı.

En tanınmış kitabı Η θεωρία της ελληνικής λαογραφίας (Yunan Halkbiliminin Kuramı, 1978), disiplinin “halkı” ve onun geleneğini nasıl tanımladığının, kendi babasının görüşleri de dahil olmak üzere, eleştirel bir çözümlemesidir. Okurları halkbilimi araştırmasının kendisini tarafsız bir kayıt olarak değil, tarihin ve ulusal kaygıların bir ürünü olarak görmeye çağırıyordu.

Οι δώδεκα μήνες (On İki Ay, 1982), ressam Chronis Botsoglou’nun on iki tam sayfa resmiyle, yılın geleneklerini izler: kapı kapı söylenen şarkılar (κάλαντα), karnaval, yaz ortasındaki Aziz Yuhanna ateşleri, κλήδονας adlı fal geleneği ve tarla işleri. 1980’lerde sözlü tarihe yöneldi ve araştırma alanı olarak Selanik’teki Pontuslu Rum mültecileri seçti. 1987 tarihli «Ο χρόνος της προφορικής ιστορίας» (Sözlü Tarihin Zamanı) makalesi şu cümleyle açılır: “Sözlü tarihin zamanı, belleğin zamanıdır.”

Yunan halkbilimciler onu anmayı sürdürüyor. Aristoteles Üniversitesi Halkbilimi Müzesi ve Arşivi, disiplini biçimlendiren kişiler arasında ona bir sayfa ayırıyor; Atina Üniversitesi de 2013 yılı halkbilimi konferansını onun geleneksel kültüre mekân ve zaman içinde yaklaşımına adadı. Οι δώδεκα μήνες hâlâ Malliaris-Paideia tarafından basılıyor. Onun yöntemini bir gelenek üzerinde deneyin: tanıdığınız bir Yunan kasabasından ya da köyünden bir bayram seçin, Πότε γίνεται…; (… ne zaman yapılır?) diye sorun ve bir ay ile bir kayıt koyarak yanıtlayın, örneğin Σε πολλά μέρη ο κλήδονας γίνεται τον Ιούνιο (Birçok yerde klidonas haziranda yapılır). Ardından bilginizin nereden geldiğini söyleyen bir cümle ekleyin: bir kitap, bir web sitesi ya da sorduğunuz bir kişi.

• Yunanistan’daki lisansını bitirmeden önce, 1956–57’de Fulbright bursuyla ABD’de okudu.
• Diktatörlük döneminde ortaöğretimde, önce Vasilika’da sonra Kalamaria’da öğretmenlik yaptı.
• 1974’te kısa bir süre Eğitim Bakanlığı’nda okul tarih kitapları üzerinde çalıştı.
• 1983’te Anatolia’nın işletme ve özgür sanatlar okulunun ilk mezuniyet töreninde ana konuşmayı yaptı.