Bakkhilides

Bakkhilides, antik yazarların Keos dediği Kea adasının ana kenti İulis'te doğdu. Coğrafyacı Strabon, şair Simonides'i ve yeğeni Bakkhilides'i İulisli olarak anar. Sonraki gelenek şairin annesini Simonides'in küçük kız kardeşi yapar ve atlet olan aynı adlı bir dededen söz eder. Yaşam tarihleri belirsizdir. Yunan Dili Merkezi yaklaşık MÖ 510–450 tarihlerini verirken antik kronograflar onun MÖ 431–428 dolaylarında belki hâlâ yaşadığını ima eder. Kesin olan, en iyi belgelenmiş eserlerinin dönemidir: MÖ 470'ler ve 460'lar.

Dayısı gibi Bakkhilides de Yunan dünyasının her yerindeki hamiler için yazdı. Günümüze ulaşan odları Kea, Egina, Atina, Teselya, Güney İtalya'daki Metapontion ve Siraküza ile bağlantılı galipler ve şenlikler için yazıldı. En saygın hamisi, Sicilya'daki Siraküza'nın hükümdarı Hieron'du. MÖ 476'da Hieron'a yarış atı Pherenikos'un Olimpia'daki zaferi için bir od gönderdi; MÖ 468'de ise Hieron'un Olimpia'daki araba yarışı zaferini kutladı. Pindaros'un bu zafer için yazdığı bilinen bir şiir yoktur. Antik okurlar iki şairi sık sık karşılaştırırdı.

Plutarkhos Sürgün Üzerine adlı yazısında şair Bakkhilides'i sürgündeyken eser veren yazarlar arasında sayar ve onu Mora Yarımadası'na (Peloponnesos) yerleştirir. Bu sürgünün nedeni ve tarihi bilinmez.

İskenderiyeli bilginler Bakkhilides'in şiirlerini dokuz kitapta düzenlediler, ama Orta Çağ'a gelindiğinde yalnızca başka yazarlardaki alıntılar kalmıştı. 1896'da British Museum, Mısır'dan MS 2. yüzyılda kopyalanmış papirüs tomarlarının kalıntılarını edindi; bunlar bugün British Library'nin 733 numaralı papirüsüdür. Frederic Kenyon bunları 1897'de yayımladı. Yaklaşık yirmi şiir ve binden fazla tam ya da tama yakın dize korunmuştur: zafer şarkıları (ἐπίνικοι, epinikia) ve dithyramboslar, yani şenliklerde korolar için şarkılar.

Zafer şarkıları Pindaros'un da kullandığı kalıbı izler: galibin övgüsü, bir mit ve insan yazgısı üzerine düşünce. Bakkhilides'te mit çoğu zaman merkezdedir ve canlı biçimde anlatılır. 5. od Herakles'i yeraltı dünyasına gönderir; orada Meleagros'un hayaletiyle karşılaşır. 3. od, Sardes düşerken Lidya kralı Kroisos'un bir odun yığınına çıkışını ve Apollon tarafından kurtarılışını anlatır; sonunda şair kendini Keos'un bal dilli bülbülü diye anar.

Dithyramboslar onun dramatik yeteneğini gösterir. 17. od Ἠίθεοι ἢ Θησεύς'ta (Atinalı gençler ya da Theseus) Theseus, Minos'un gemisinden denize atlar ve Amphitrite onu Poseidon'un salonlarında karşılar. 18. od Θησεύς (Theseus) baştan sona diyalogdur: bir koro Kral Aigeus'u sorguya çeker; o da bir habercinin Kıstak'tan yaya geldiğini ve bilinmeyen genç bir kahramanın haberlerini getirdiğini bildirir. Dili, Dor rengi taşıyan edebî bir koro Yunancasıdır; yine de çoğu koro şairinden daha az Dor biçimi kullanır.

1896'dan beri Bakkhilides'i tanımak çok daha kolay: 733 numaralı papirüs British Library'de saklanıyor ve Yunan Dili Merkezi onun zafer şarkılarını ve dithyrambosları Modern Yunanca çevirileriyle çevrim içi sunuyor. İulis, bugünkü adıyla Ιουλίδα, hâlâ Kea'nın ana kentidir. Şunu deneyin: 18. oddan alıntılanan iki dizeyi ve bizim Modern Yunanca aktarımımızı okuyun. κᾶρυξ ile κήρυκας sözcüklerini karşılaştırın ve Modern Yunancada eta bulunan yerde uzun alfaya dikkat edin. Sonra yeni bir yere varış üzerine έφτασα (vardım) ve με υποδέχτηκαν (beni karşıladılar) ile beş cümle yazın; örneğin Έφτασα στην Κέα με το πλοίο και με υποδέχτηκαν φίλοι στο λιμάνι (Kea'ya gemiyle vardım ve limanda arkadaşlarım beni karşıladı). C2 düzeyi bu uyarlanmış etkinliği tanımlar; antik özgün metnin yardımsız okunmasını değil.

• Strabon, Bakkhilides'i Simonides'in yeğeni olarak anar; ikisi de Kea'daki İulis'tendi.
• 3. odun sonunda şair kendini Keos bülbülü diye anar.
• Şiirlerini geri getiren papirüs, onun döneminden yaklaşık altı yüzyıl sonra kopyalanmıştır.
• 18. od baştan sona bir koro ile Kral Aigeus arasında diyalog olarak yazılmıştır.