Andreas Laskaratos

Laskaratos 1811'de Kefalonya'nın ikinci kenti Liksuri'de doğdu; o sırada İyon Adaları hiçbir zaman Osmanlı İmparatorluğu'na ait olmamıştı ve Venedik yönetiminden Fransız, ardından İngiliz denetimine geçiyordu. Toprak sahibi bir aileden geliyordu; Korfu'daki İyon Akademisi'nde, ardından Pisa ve Paris'te hukuk okudu ve 1839'da memleketine döndü. Adaların kültür başkenti Korfu'da şair Andreas Kalvos'un öğrencisi oldu ve ulusal şair Dionisios Solomos'u tanıdı; Solomos'un örneği onu edebiyatın yaşayan halk dili Dimotiki Yunancasıyla yazılması gerektiğine inandırdı.

Kefalonya'ya dönünce hiciv yazmaya başladı. 1856'da Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς'ı yayımladı ve skandal hemen patlak verdi: Kefalonya'nın Ortodoks piskoposu onu törenle aforoz etti, yetkililer evden çıkmamasını öğütledi ve Mart 1856'da «din adamlarınca dinsiz diye aforoz edilmiş ve Hükümetçe kamu düzenini bozan biri diye kovulmuş» olarak gittiğini duyurarak Zakintos'a geçti. Piskoposa matbu yazılarla yanıt verdi; yazmayı ve yayımlamayı sürdürdü, buna ilk dönemi 1859'dan 1863'e kadar süren kendi hiciv gazetesi Ο Λύχνος (Kandil) da dahildi.

Evlendi, aile kurdu ve sonradan başına gelenleri Οι καταδρομές μου εξαιτίας του «Λύχνου» (Kandil Yüzünden Uğradığım Kovuşturmalar) adlı eserinde anlattı. Doksan yaşına kadar yaşadı ve 24 Temmuz 1901'de Argostoli'de öldü.

Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς (1856), din, aile ve siyaset üzerine üç bölümlük kısa bir kitaptır ve adı bir söz oyunudur: «μυστήρια» hem gizemler hem de Kilise'nin kutsal ayinleri anlamına gelir. Laskaratos yerel kutsal emanet ve mucize kültünü, yoksulların korkularıyla geçinen papazları, kızlarını mülk gibi evlendiren aileleri, çeyiz düzenini ve bitmeyen kan davalarını, oy satın alan politikacıları anlatır. Ton öfkeli değil, soğuk bir ironiyle doludur: yalnızca betimler ve saçmalığın kendi kendine konuşmasına izin verir.

Eski anlamda bir ahlakçıydı; gelenek ve otoriteye karşı aklın, dürüstlüğün ve bireysel vicdanın savunucusuydu, imanın kendisinin düşmanı değildi; İncil'i onu sömürenlere karşı savunduğunu söylerdi. Bu en açık biçimde, «ανθρώπινοι χαρακτήρες» (insan karakterleri) alt başlıklı Ιδού ο άνθρωπος'ta (İşte İnsan, 1874) görülür: insan doğası, kibir, erdem ve toplumsal yaşam üzerine kısa portreler ve düşüncelerden oluşan, sade ve keskin bir Dimotiki ile yazılmış bir derleme.

Στιχουργήματα'da (Dizeler, 1872) toplanan şiirleri arasında Kefalonya ağzıyla yazılmış hiciv parçaları da vardır. Atina'daki Emmanuil Roidis ile birlikte Laskaratos, Yunan düzyazı hicvinin kurucusu ve düşünce ile basın özgürlüğü için açıkça mücadele eden ilk Yunan yazarlardan biridir.

Bugünkü Yunanistan'da Laskaratos, ruhban iktidarına kafa tutan özgür düşünürün simgesidir ve Kilise ile ifade özgürlüğü her çatıştığında aforozu anılır. Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς düzenli olarak yeniden basılır ve iyi bir C2 okumasıdır: kısa, eğlenceli ve iğneleyici, on dokuzuncu yüzyıl Yunancasının kapılarını açan bir sözcük dağarcığıyla. Doğduğu kent Liksuri onun anısını yaşatır; Kefalonyalılar da adanın kendi ününe denk düşen nüktedanlık şöhretiyle gurur duyar. Ιδού ο άνθρωπος'tan ve ölümünden sonra yayımlanan Στοχασμοί'den (Düşünceler, 1921) alınan düşünceleri antolojilerde yer alır ve gazete köşe yazılarında alıntılanır.

• Τα μυστήρια της Κεφαλονιάς başlığı, hem gizemler hem de Kilise'nin kutsal ayinleri anlamına gelen «μυστήρια» sözcüğüyle oynar.
• 1856'da Kefalonya piskoposu tarafından, aynı yılın ilerleyen aylarında da Zakintos'ta aforoz edildi.
• Andreas Kalvos'un öğrencisiydi ve örneği onu Dimotiki ile yazmaya yönelten Dionisios Solomos'u tanıyordu.
• 1811'de yabancı yönetim altında doğdu ve 1864'te Kefalonya'nın Yunanistan'a katılışını gördü.