Pavlos Matesis

Matesis 1933'te, batı Mora'da İlia'nın bir dağ köyü olan ve bugün Lampeia adını taşıyan Divri'de doğdu. Çocukluğu modern Yunan tarihinin en karanlık on yılına denk geldi: İşgal (1941–1944) ve ardından gelen İç Savaş (1946–1949), açlığın, misillemelerin ve bölünmüş köylerin yılları. Bir çocuğun gözünden görülen bu deneyimler en iyi eserlerinin ham maddesi olacaktı.

Atina'ya taşındı, bir drama okulunda oyunculuk ve ayrıca müzik okudu, keman diploması aldı. 1960'larda oyun yazmaya başladı: Ο σταθμός (İstasyon) 1964'te bir oyun yazarlığı yarışmasını kazandı, Η τελετή (Tören) ise 1966'da Devlet Tiyatro Ödülü'nü aldı. Loula Anagnostaki, Vasilis Ziogas ve Dimitris Kehaidis ile birlikte, 1960'lar ve 1970'lerde Yunan tiyatrosunu yenileyen kuşağın oyun yazarlarından biri oldu. Oyunları gerçekçiliği, kara mizahı ve absürdü harmanlıyor, Yunan aile hayatına, toplumsal ikiyüzlülüğe ve tarihin yaralarına sert bir bakış yöneltiyordu.

Matesis Yunan sahnesi için Aristofanes'ten Shakespeare'e, Molière'e, Tennessee Williams'a ve Pinter'a uzanan verimli bir çevirmendi de; televizyon dizileri de yazdı. Romana geç, elli yaşını aştıktan sonra, Αφροδίτη (Afrodit, 1986) ile yöneldi ve onu yurt dışında tanıtan da roman oldu: Η μητέρα του σκύλου pek çok dile çevrildi. 2000'lerin sonuna kadar roman yazmayı sürdürdü. 2011'de Theatro Technis'teki bir gösteri sırasında felç geçirdi ve 20 Ocak 2013'te, sekseninci doğum gününden hemen sonra Atina'da öldü.

Tiyatrosu 1960'larda Η τελετή (Tören) gibi oyunlarla başladı ve Karolos Koun ödülünü kazanan Περιποιητής φυτών (Bitki Bakıcısı, 1989) gibi eserlerle sürdü. Bunlar çoğu zaman yüzeyde grotesk ve komik, altta ise acımasızdır: kapalı aileler, küçük kasabalar, geleneklerin tutsağı insanlar ve Yunanistan'da kamusal hayatın bir yalanlar tiyatrosu olduğu yolunda tekrar tekrar beliren bir duygu.

Η μητέρα του σκύλου (1990) onun başyapıtıdır. Anlatıcı Rarau kendi hayatını hatalarla, atasözleriyle ve komik yanlış anlamalarla dolu, soluk soluğa bir konuşma Yunancasıyla anlatır. İşgal sırasında küçük bir kasabada babası yoktur ve annesi çocuklarını doyurmak için işgalci askerlerle yatar. Kurtuluş'ta kasabalılar annenin saçını kazıyıp onu sokaklarda dolaştırır ve kadın bir daha kendine gelemez. Rarau büyüyüp oyuncu olur ve rollerini muazzam bir gururla oynar. Tarihin dehşeti hiçbir zaman doğrudan anlatılmaz; kurban olmayı reddeden bir kadının saf, sevecen, kendini kandıran sesinden süzülür. Sonuç hem çok komik hem de yıkıcıdır.

Aralarında Ο παλαιός των ημερών (Günlerin Eskisi, 1994) ve Πάντα καλά (Her Şey Yolunda, 1998) bulunan sonraki romanları, aynı şefkat ve vahşi ironi karışımıyla belleği, aileyi ve Yunan taşrasını keşfetmeyi sürdürdü.

Η μητέρα του σκύλου yirminci yüzyılın son on yıllarının en çok okunan Yunan romanlarından biridir. Modern Yunan edebiyatı öğrencileri onu inceler; İngilizcede de The Daughter adıyla bulunur, böylece öğrenen ikisini yan yana okuyup çevirinin Rarau'nun sesinden neler kaybettiğini duyabilir. Matesis savaş sonrası Yunan sahnesinin tarihinin de bir parçasıdır ve oyunları hâlâ tiyatrolara geri döner. Dido Sotiriu ve Yakovos Kambanellis ile birlikte okunduğunda, Yunanlılara İşgal'e ve İç Savaş'a resmî kahramanlıklar olmadan geriye bakmayı öğreten yazarlar arasında yer alır. Kitapları telif hakkı kapsamındadır; onları Yunan kitapçılarında ve kütüphanelerinde arayın.

• En ünlü romanı Η μητέρα του σκύλου'yu, oyun yazarı olarak uzun bir kariyerin ardından, elli yedi yaşlarında yayımladı.
• Roman İngilizcede The Daughter başlığıyla çıktı.
• Anlatıcısı Rarau kasıtlı olarak bozuk, komik bir Yunanca konuşur; bu da kitabı çevirmenler için hem bir sınav hem bir zevk kılar.
• Yunan sahnesi için verimli bir oyun çevirmeniydi de.