Hayatı
Martha Karayanni 6 Kasım 1939’da Pontus’tan gelen mülteci bir ailenin tek çocuğu olarak doğdu ve Pire yakınlarındaki Keratsini’de büyüdü; bazı kaynaklar doğum yeri olarak Pire’yi ya da Atina’yı gösterir. Sekiz yaşında, Morianoff dans okulunda bir yıl ders aldıktan sonra Lirik Sahne’nin çocuk balesine kabul edildi; program kapanınca öğretmenini yeni bir dans okuluna kadar izledi. Özel lisesinde dans ve oyunculuk da öğretiliyordu. Bir okul gösterisinde yönetmen Orestis Laskos onu fark etti ve Finos Film’de bir deneme çekimine çağırdı. On yedi yaşına girmeden, 1956’da gösterime giren Η Άγνωστος (Meçhul Kadın) filminde Alekos Aleksandrakis’in sevgilisini oynadı. Hiç tiyatro okuluna gitmedi, ama “olağanüstü yetenek” olarak oyunculuk ruhsatı aldı.
Sahne ilk çıkışı 1957’de Ελέφαντες και ψύλλοι (Filler ve Pireler) revüsünde geldi; burada o sırada oyuncu ve dansçı olan Yannis Dalianidis ile tanıştı. 1961’den itibaren sinema kariyeri Dalianidis’e ve Finos Film’e sıkı sıkıya bağlandı; 1964’ten 1972’ye kadar yalnızca Finos için çalıştı. Ardından tiyatroya yoğunlaştı; 1970’ler ve 1980’lerin müzikal ve komedilerinden 1990’ların dramına geçti ve 1977’den itibaren televizyon dizilerinde rol aldı. Otobiyografisi Ο έρωτας μωρό μου είναι γλέντι (Aşk, Bebeğim, Bir Eğlencedir) 2001’de yayımlandı. 18 Eylül 2022’de öldü.
Eserleri
Karayanni’nin perde kişiliği, Finos Film’in 1960’lardaki komedi ve müzikallerinde biçimlendi. Dalianidis onu ilk kez Ζητείται ψεύτης (Yalancı Aranıyor, 1961) filminde oynattı. Finos’un ilk Yunan müzikali olarak tanıttığı Μερικοί το προτιμούν κρύο (Bazıları Soğuk Sever, 1963), Dinos Iliopoulos’un nişanlısı rolüyle ona büyük başarı getirdi. Ardından Dalianidis müzikallerinin değişmez yüzü oldu; bunlar arasında Κάτι να καίει (Bir Şey Yanıyor, 1964), Κορίτσια για φίλημα (Öpülecek Kızlar, 1965), Ραντεβού στον αέρα (Havada Randevu, 1966), Μια κυρία στα μπουζούκια (Buzukide Bir Hanım, 1968), Γοργόνες και μάγκες (Denizkızları ve Kabadayılar, 1968) ve Μαριχουάνα στοπ (Marihuana Stop, 1971) vardır. Hepsinde dans etti ama yalnızca birinde şarkı söyledi: Denizkızları ve Kabadayılar’da Mimis Plessas ile Lefteris Papadopoulos’un Ο άντρας που θα παντρευτώ (Evleneceğim Adam) şarkısı.
Kostas Voutsas’la, özellikle Το ανθρωπάκι (Küçük Adam, 1969) filminde, çok sevilen bir perde çifti oluşturdu. Nikos Foskolos’un Πεθαίνω κάθε ξημέρωμα (Her Şafak Ölüyorum, 1969) filmi ona Finos’taki tek dramatik rolünü verdi. Finos Film, kırk iki filminden yirmisini sayar. Sahnede 1972 kışında iddialı bir Kabare sahneledi, 1990’larda Pirandello, Goldoni ve Kesselring oyunlarında övgü topladı ve 2004’te Aristofanes’in Εκκλησιάζουσες (Kadınlar Meclisi) oyununda Praksagora’yı oynayarak Yunan festivallerini Herodes Atticus Odeonu’na kadar dolaştı.
Bugünkü Yunanistan’daki mirası
Filmlerinin haklarını elinde tutan Finos Film, web sitesinde Karayanni’nin filmografisini, üç video anmasını ve sözlerinden bir seçkiyi saklıyor; öldüğünde şirket ona “denizkızımız” diyerek veda etti. O, insanları güldürmenin öğrenilemeyeceğini söylerdi: ya vardır ya yoktur. Komik zamanlama belki doğuştandır, ama komedi diyaloğu mükemmel bir sınıftır. Το ανθρωπάκι (Küçük Adam) gibi künyesi belli, Yunanca bir Finos komedisinden kısa bir sahne seçin ve karakterlerin nasıl rica ettiğini, birbirlerinin sözünü nasıl kestiğini ve tonu nasıl değiştirdiğini not edin. Sonra senaryoyu kopyalamak yerine aynı durum için kendi sözlerinizle dört ila altı satırlık yeni bir karşılıklı konuşma yazın ve bir partnerle canlandırın.
Biliyor muydunuz?
- Hiç tiyatro okuluna gitmeden “olağanüstü yetenek” olarak oyunculuk ruhsatı aldı.
- Dalianidis müzikallerinde her seferinde dans etti ama yalnızca bir kez, Denizkızları ve Kabadayılar’da (1968) şarkı söyledi.
- 2002’de Το κορίτσι της γειτονιάς (Mahallenin Kızı) operetiyle Lirik Sahne’ye döndü; çocuk balesinden elli yılı aşkın süre sonra.
- İlk antik komedisi ancak 2004’te geldi: Aristofanes’in Kadınlar Meclisi’nde Praksagora’yı oynadı.
Başlıca eserleri
| Yunanca başlık | Başlık | Yıl |
|---|---|---|
| Η Άγνωστος | Meçhul Kadın — sinemada ilk film | 1956 |
| Μερικοί το προτιμούν κρύο | Bazıları Soğuk Sever — müzikal film | 1963 |
| Κορίτσια για φίλημα | Öpülecek Kızlar — müzikal film | 1965 |
| Γοργόνες και μάγκες | Denizkızları ve Kabadayılar — müzikal film | 1968 |
| Το ανθρωπάκι | Küçük Adam — Kostas Voutsas’lı komedi | 1969 |
| Εκκλησιάζουσες | Kadınlar Meclisi — Praksagora, sahnede | 2004 |
Akılda kalacak bir söz
Δηλώνω μαθήτρια μια ζωή.
Dilóno mathítria mia zoí.
Kendimi ömür boyu öğrenci ilan ediyorum.










































