Ioannis Theodorakopoulos

Theodorakopoulos 28 Şubat 1900'de Mora'nın güneyinde, Lakonya'daki Vassaras köyünde doğdu. Atina'daki Rizarios okulunda burslu öğrenci olarak okudu, ardından kuşağının pek çok yetenekli Yunanı gibi Almanca konuşulan üniversitelere gitti: Viyana (1920–1922) ve o sırada Avrupa felsefesinin büyük merkezlerinden biri olan, Yeni Kantçı gelenek ile yeni varoluş ve kültür felsefelerinin tartışıldığı Heidelberg (1922–1925); Heinrich Rickert'i ve Karl Jaspers'i dinledi ve 1925'te Platon'da varlığın diyalektiği üzerine bir tezle doktorasını aldı. Orada iki genç Yunanla, Konstantinos Tsatsos ve Panagiotis Kanellopoulos ile ömür boyu sürecek bir dostluk kurdu; Yunan düşünce tarihi onlara «Heidelberg kuşağı» der.

Yunanistan'a döndükten sonra üçü 1929'da, ciddi Avrupa felsefesini Yunancaya kazandırma girişimi olan ve 1940'a kadar yayımlanan Αρχείον της Φιλοσοφίας και Θεωρίας των Επιστημών (Felsefe ve Bilim Kuramı Arşivi) dergisini kurdu. Sonra yolları ayrıldı: Kanellopoulos politikacı ve kısa bir süre başbakan, Tsatsos politikacı ve daha sonra Cumhurbaşkanı oldu; Theodorakopoulos ise 1945'te ve 1966'da kısa süreliğine Eğitim Bakanlığı yapmış olsa da her şeyden önce bir bilim insanı olarak kaldı.

Yeni kurulmuş Selanik Üniversitesi'nde felsefe okuttu (1933'ten itibaren profesör) ve 1939'dan itibaren Atina Üniversitesi'nde; askerî cunta döneminde, 1967'de buradan ayrıldı. 1960'ta Atina Akademisi'ne seçildi, 1963'te başkanı, 1966'dan ölümüne kadar da genel sekreteri oldu; orada Yunan Felsefesi Araştırma Merkezi'ni kurdu. Yarım yüzyıldan fazlasını Platon'un yanında geçirdikten sonra 20 Şubat 1981'de Atina'da öldü.

Theodorakopoulos'un eserinin merkezinde Platon durur. Εισαγωγή στον Πλάτωνα (Platon'a Giriş, 1940) kuru bir öğretiler özeti değil, diyalogları yaşayan bir felsefe olarak okumaya bir davettir: Sokrates'in adalet, ruh, aşk ve ölüm üzerine soruları, konuşmaların draması, argüman sınırına ulaştığında Platon'un konuştuğu mitler ve imgeler. Πλάτων – Πλωτίνος – Ωριγένης (Platon – Plotinos – Origenes, 1959) gibi başka incelemeler ve Goethe'nin Faust'u üzerine devlet ödülü kazanan bir kitap (1956) yazdı, on yıllarca Platon üzerine dersler verdi; pek çok Yunan okur için kitapları okuldaki Eski Yunanca ile felsefenin kendisi arasındaki ilk köprü oldu.

Yaklaşımı Heidelberg'deki yetişmesini yansıtıyordu. Yunanları Alman felsefesinin, düşünce tarihinin ve kültür felsefesinin araçlarıyla okudu ve antik düşünceyi bir müze olarak değil, modern Yunanistan ve Avrupa için bir değerler kaynağı olarak gördü. Tsatsos ve Kanellopoulos ile birlikte, Yunanistan'a üniversitenin zorlu ama ağırbaşlı Yunancasıyla kendine ait bir felsefe dili kazandırmak isteyen bir kuşağa aitti. Ölçülü ve yüce, uzun cümleli ve soyut adlarla dolu üslubu bu geleneğin tipik örneğidir ve kitaplarını ileri düzey bir Yunanca okuru için mükemmel bir okul yapan şeylerden biri de budur.

Theodorakopoulos'un Εισαγωγή στον Πλάτωνα adlı kitabı, Yunan felsefe ve klasik filoloji öğrencilerinin raflarında ve Atina'nın her yerindeki sahaflarda hâlâ bulunur; Platon üzerine Yunanca okumak isteyen C2 düzeyindeki bir öğrenci için iyi bir ilk alışveriş. Yunan düşünce tarihinde adı Tsatsos ve Kanellopoulos ile birlikte anılır; «Heidelberg kuşağı» da felsefenin modern Yunancaya nasıl girdiği tartışılırken hâlâ bir referans noktasıdır. Atina Akademisi üyesi olarak kurumun tarihinin bir parçasıdır. Sitenin Platon ve Sokrates sayfaları doğal bir sonraki adımdır: Savunma'dan bir sayfa okuyun, ardından Theodorakopoulos'un ondan ne çıkardığını okuyun.

• O, Konstantinos Tsatsos ve Panagiotis Kanellopoulos birlikte «Heidelberg kuşağı» olarak anılır.
• Üç arkadaştan biri başbakan, biri Cumhurbaşkanı oldu; o ise iki kez kısa süreliğine Eğitim Bakanlığı yapmış olsa da filozof olarak kaldı.
• 1960'ta Atina Akademisi'ne seçildi, 1963'te başkanlığını yaptı ve 1966'dan 1981'e kadar genel sekreteri oldu.
• 1975'te Mistra yakınındaki Magoula'da, Bizanslı filozof Plethon'un adını taşıyan özgür bir felsefe okulu kurdu.