Mary Aroni

Mary Aroni, Maria Arvanitaki adıyla doğdu. Ulusal Tiyatro arşivi doğumunu 1914’e tarihlerken başka başvuru kaynakları Aralık 1916’yı verir; bu nedenle kesin yıl belirsizdir. Oyunculuk eğitimi aldı ve profesyonel kariyerine 1930’ların ortasında başladı; bazı biyografiler ilk sahneye çıkışını 1935’te, dönemin önde gelen Yunan oyuncusu Marika Kotopouli’nin topluluğunda gösterir. Kariyeri boyunca bağımsız topluluklarla devlet sahnesi arasında gidip geldi.

1946’da Atina’daki Ulusal Tiyatro’ya katıldı. Bazı dönemlerde bağımsız tiyatroya döndü, ama Ulusal Tiyatro çalışmalarının merkezi olarak kaldı. 1950’lerin ortasında yönetmen Alexis Solomos onu ilk Aristophanes sahnelemelerinde oynattı: 1956’da Αι Εκκλησιάζουσαι (Kadınlar Meclisi) oyununda Praksagora ve 1957’de Λυσιστράτη (Lysistrata) oyununda başrol. 1960’lardan 1980’lerin başına kadar Ulusal Tiyatro’da Shaw’dan Tennessee Williams ve Çehov’a dünya tiyatrosunun başrollerini oynadı.

Sahnenin yanı sıra Ulusal Tiyatro’nun Drama Okulu’nda yaklaşık yirmi beş yıl oyunculuk öğretti. ERT arşivi, Atina Akademisi’nin tiyatroya katkısını onurlandırdığını da kaydeder. Yalnızca birkaç filmde oynadı, çünkü kariyerinin özü sahneydi. 16 Temmuz 1992’de öldü.

Aroni’nin en bilinen çalışması antik komediyi modern Yunan seyircisine yaklaştırdı. Solomos’un Ulusal Tiyatro’daki Aristophanes sahnelemeleri antik metin yerine Modern Yunanca bir versiyon kullandı; müzikler Manos Hadjidakis’e, dekor ve kostümler Giorgos Vakalo’ya aitti. Kelime seçimi önemliydi: 1956’da bir gazete, Fotos Giofyllis’in Kadınlar Meclisi çevirisinin neden seçilmediğini sordu. Praksagora olarak Aroni, Atina meclisini ele geçiren kadınlara önderlik etti; Lysistrata olarak da savaş bitene kadar kocalarını reddeden kadınlara. 1957 yazında Lysistrata Epidavros’ta ve Herodes Atticus Odeonu’nda oynandı ve sonraki sezonlarda yeniden sahneye kondu. 1975’te Ελεύθερος Κόσμος (Özgür Dünya) gazetesine, gücü yettikçe bu rolü oynamaya devam edeceğini söyledi.

Öteki büyük rolleri Yunanca çevirileriyle oynanan yabancı oyunlardan geldi. 1966’da Ulusal Tiyatro’da Shaw’un Το επάγγελμα της κυρίας Γουώρεν (Bayan Warren’ın Mesleği) oyununda başrolü oynadı ve 1977’de bunu Stathis Spiliotopoulos’un çevirisiyle ERT televizyonu için yineledi. 1971’de Tennessee Williams’ın Gül Dövmesi oyununda Serafina delle Rose, 1976’da Çehov’un Martı’sında Arkadina ve 1981’de Orpheus Cehennemde oyununda Lady Torrance oldu.

Aroni, Aristophanes’i Modern Yunancada yeniden sevilen bir yazar yapan ve yabancı klasiklere Yunan sahnesinde bir ses veren kuşağa aittir. Ulusal Tiyatro’nun dijital arşivi oyunlarının fotoğraflarını, programlarını ve gazete kupürlerini saklar; ERT arşivi de 1977’deki Bayan Warren’ın Mesleği televizyon yorumunu korur. İşe oradan başlayın: birkaç dakika izleyin ve dinlediğinizin özgün bir Yunanca metin değil, Shaw’un İngilizce oyununun Yunanca çevirisi olduğunu unutmayın. Sonra onun 1975’teki kendi sözleriyle dolaylı anlatım çalışın. Όσο έχω αντοχή, θα υποδύομαι τη Λυσιστράτη cümlesini Δήλωσε ότι, όσο είχε αντοχή, θα υποδυόταν τη Λυσιστράτη (Gücü yettikçe Lysistrata’yı oynayacağını açıkladı) biçimine çevirin ve έχω’nun nasıl είχε olduğuna dikkat edin.

• 1957 Lysistrata’sının müziğini Manos Hadjidakis besteledi.
• 1956’da basın, Kadınlar Meclisi’nin hangi Modern Yunanca çevirisinin kullanılması gerektiğini tartıştı.
• 1981’de bir dergi başlığı onu Yunan tiyatrosunun “demir leydisi” diye andı ve bu imgeyi büyük duyarlılığıyla karşılaştırdı.
• Kaynaklar doğum yılı konusunda ayrışır: 1914 ya da 1916.