Opy Zouni

Opy Zouni, 4 Şubat 1941’de Kahire’de Kalliopi Sarpaki adıyla, kökeni Santorini ve Girit’e dayanan Yunan bir ailede doğdu. Çok sevdiği bir akrabası ona Opy lakabını verdi ve bu ad ömür boyu onunla kaldı. Anne ve babasını erken yaşta kaybetti; onu resimle ilk tanıştıran annesiydi. Kahire’de 1959’dan itibaren Ermeni ressam Aşot Zoryan’ın atölyesinde resim, ayrıca seramik ve fotoğraf eğitimi aldı; ilk sergisini 1962’de Nile Gallery’de açtı.

1963’te Atina’ya yerleşti. Atina Güzel Sanatlar Yüksekokulu’nda 1963–1968 arasında Yannis Moralis’le resim, ayrıca seramik ve sahne tasarımı okudu. 1965’te mimar Alekos Zounis’le evlendi; iki oğulları oldu. Daha sonra, avangart işler yapan bir kadın olarak Yunanistan’da önce kişisel sergi açamadığını, bu yüzden yurt dışında başladığını anlattı: 1970’te Biarritz’teki Galerie Vallombreuse’da sergi açtı, Yunanistan’daki ilk kişisel sergisi ise 1971’de Atina’daki Yunan-Amerikan Birliği’nde geldi.

1980’lerde sanat taciri Alexander Iolas çalışmalarını destekledi. 1996’dan itibaren kanserle yaşadı ama çalışmayı sürdürdü. 2006–07’de Kiklad Sanatı Müzesi’ndeki büyük sergi çok sayıda ziyaretçi çekti. 5 Aralık 2008’de Atina’da 67 yaşında öldü.

Yunanistan Ulusal Galerisi’nin ifadesiyle Zouni’nin temel sorusu iki boyuttan üç boyuta, kapalı bir mekândan açık bir mekâna geçişti. Resimde, heykelde, konstrüksiyonlarda ve baskıresimde geometrik biçimler, yatay ve dikey çizgiler, birkaç güçlü renk ile siyah ve beyaz kullanarak perspektif, ışık, gölge ve hareket yarattı. Resimlerinde insan yoktur; bu da mekânı daha da geniş hissettirir. Eseri genellikle geometrik soyutlama ve konstrüktivizm içinde değerlendirilir; müze metinleri köklerini hem Mısır’da hem Yunanistan’da ve deniz, çöl ve gökyüzü gözleminde görür.

Ασύμμετρη σύνθεση σε πολυσταυρό (Çok haçlı kaide üzerinde asimetrik kompozisyon, 1974) gibi erken işler, bir çift heykel, nesnelerle yaptığı deneyleri gösterir. Χώρος ενός επιπέδου. Αναφορά στον ντε Κίρικο ΙΙ (Tek düzlemli mekân. De Chirico’ya gönderme II, 1978), Giorgio de Chirico’nun derin perspektiflerine yanıt verir. Λευκός κίονας (Beyaz Sütun, 1991), çelik kaide üzerinde boyanmış ahşaptır; 240 cm yüksekliğinde ve yalnızca 20 cm genişliğindedir: renk şeritleri yukarı tırmanır ve hızlı fırça darbeleriyle biter. Bugün Metsovo’daki Averoff Müzesi’nde bulunan Βέλος (Ok, 1992), bakışı tek bir noktaya, sanki tuvalin ötesine yönlendirir. Avrupa’nın dört bir yanında ve 1979’da São Paulo Bienali’nde sergiledi; 1971’de Cagnes-sur-Mer’deki UNESCO resim festivalinde ulusal ödülü kazandı.

Zouni’nin eserleri, Yunanistan’daki ve yurt dışındaki başka koleksiyonların yanı sıra Yunanistan Ulusal Galerisi’nde ve Averoff Müzesi’nde bulunur. 2013’te Atina’daki Michael Cacoyannis Vakfı, ağırlıklı olarak son yılı olan 2008’den eserler sergiledi. 2026’daki dokuzuncu Art Thessaloniki fuarında, onun anısına bir Opy Zouni ödülü çağdaş bir sanatçıya verildi. Pratik için Ulusal Galeri’nin Λευκός κίονας (Beyaz Sütun) çevrimiçi kaydını açın ya da eseri Atina’nın Goudi semtindeki Ulusal Gliptotek’te görün. Onu kopyalamadan Yunanca anlatın: Ο κίονας είναι ψηλός και στενός (Sütun yüksek ve dar). Sonra hangi renklerin μπροστά (öne) geliyormuş gibi, hangilerinin πίσω (arkada) kalıyormuş gibi göründüğünü söyleyin.

• Vaftiz adı Kalliopi idi; Opy bir akrabasının verdiği bir lakaptı.
• Λευκός κίονας (Beyaz Sütun) 240 cm yüksekliğinde ama yalnızca 20 cm genişliğindedir.
• 1970’te, Yunanistan’daki ilk kişisel sergisinden bir yıl önce Biarritz’te sergi açtı.
• 1992’de Atina Fransız Enstitüsü, tarihçi Hélène Ahrweiler başkanlığında onun geometrisi üzerine bir yuvarlak masa düzenledi.