Nikolaos Mantzaros

Mantzaros Ekim 1795’te Korfu’da, aristokrat bir ailenin tek oğlu olarak doğdu; babası Iakovos bir hukukçuydu. Ailesi Dalmaçya’daki Zadar’dan gelen annesi Regina Turini ona ilk kuram ve piyano derslerini verdi. Babası onun tıp okumasını umuyordu, ama çocuk adanın en iyi öğretmenleriyle eğitimini sürdürdü. Ailesi gibi o da müziği hiçbir zaman meslek saymadı: ömrünün sonuna kadar kendini κτηματίας (toprak sahibi) olarak tanıttı ve ücret almadan ders verdi.

İlk eserleri, üç konser aryası ve tek perdelik komik eser Don Crepuscolo, 1815’te Korfu’da sunuldu. 1819’dan itibaren İtalya’da, özellikle Napoli’de uzun süreler geçirdi ve orada deneyimli besteci Niccolò Zingarelli ile tanıştı. 1826’da yeniden Korfu’ya yerleşti, daha sonra Napoli’de bir müzik okulunu yönetme teklifini reddetti. Dionysios Solomos 1828’de Korfu’ya taşındığında ikisi yakın dost oldu. Nisan 1841’de Mantzaros, 1840’ta kurulan ve ücretsiz bir müzik okulunu konserlerle birleştiren Korfu Filarmoni Derneği’nin ömür boyu sanat yönetmeni oldu. 1815’ten beri İngiliz himayesinde olan İyon Adaları 1864’te Yunanistan’a katıldı. 1872’de Korfu’da öldü.

Mantzaros’un 1815–1827 arasında yazdığı ilk eserler İtalyan opera üslubunu özümsedi; metinleri İtalyancaydı. 1820’lerin sonundan itibaren büyük kısmı Solomos’a ait Yunanca şiirleri bestelemeye başladı. Ύμνος εις την Ελευθερίαν için yaklaşık 1828–1830’da dört sesli erkek korosuna yazdığı ilk beste, başlangıcı millî marş olan bestedir. Şiire birkaç kez geri döndü. 1844’te Kral Otto’ya, millî marş olması umuduyla yeni ve daha işlenmiş bir versiyon sundu; kabul edilmedi, ama kendisine Kurtarıcı Nişanı’nın Gümüş Haçı verildi. 1861’de askerî işler bakanının isteği üzerine marş üslubunda bir versiyon daha yaptı.

Sözlerin ve müziğin yaratıcıları farklıdır: Solomos şiiri 1823’te yazdı, Mantzaros müziği daha sonra besteledi. 1864 birleşmesinden sonra Kral I. Georgios ilahiyi Korfu’da dinledi ve 1865’te ilk iki kıta resmî millî marş oldu. Mantzaros ayrıca dinî müzik, piyano için sinfonie ve bando eserleri yazdı. 1840’lardan itibaren giderek kontrpuana yöneldi ve öğrencileri için Studio pratico dell’Armonia gibi armoni kitapları yazdı. İyon Üniversitesi’nde 2023’te yapılan bir doktora tezi onu, Batı müzik kuramını sistemli biçimde öğreten ilk Yunan olarak tanımlar.

Yunan okul törenlerinde, madalya törenlerinde ve millî bayramlarda Mantzaros’un melodisi çalınır, genellikle adı anılmadan. Korfu’da mirası özellikle görünürdür: Korfu Filarmoni Derneği hâlâ müzik öğretiyor ve halka açık dinî alaylarda çalıyor, başka bir bando “Mantzaros” adını taşıyor ve 2022’de adanın filarmoni bandoları Yunanistan’ın Ulusal Somut Olmayan Kültürel Miras Envanteri’ne kaydedildi. 2025’te Atina Akademisi ona bir sergi ayırdı. Deneyin: Solomos’un Yunancasıyla söylenen marşın koro yorumunu dinlerken Σε γνωρίζω από την κόψη (Seni kılıcının keskin ağzından tanırım) diye başlayan ilk kıtayı okuyun. Sonra ο ένας… ο άλλος… ile iki cümle yazın, örneğin Ο ένας έγραψε τους στίχους, ο άλλος τη μουσική (Biri sözleri yazdı, diğeri müziği).

• Aynı melodi hem Yunanistan’ın (1865’ten beri) hem de Kıbrıs’ın (1966’dan beri) millî marşıdır.
• Mantzaros kendini profesyonel müzisyen değil, toprak sahibi olarak tanıtır ve ücretsiz ders verirdi.
• 1815 tarihli tek perdelik komik eseri Don Crepuscolo İtalyanca bir librettoya sahiptir.
• El yazısıyla bir piyano sinfonia’sı Korfu Filarmoni Derneği’nin Müzik Müzesi’nde sergilenir.