Lorentzos Mavilis

Mavilis, 6 Eylül 1860’ta babasının yargıç olduğu İthaki’de doğdu; İspanyol kökenli aile Korfu’ya yerleşmişti ve Korfu onun yurduydu. İyon ya da Heptanes okulunun, yani Solomos’tan gelen ve onun akıl hocası olan Iakovos Polylas’ın yaşattığı Korfu geleneğinin çevresinde büyüdü. Atina Üniversitesi’nde kısa bir süre geçirdikten sonra 1878’de Almanya’ya gitti ve aralıklarla on yıldan fazla orada kaldı: Münih, Erlangen, Freiburg; felsefe, klasik ve Hint filolojisi okudu ve 1890’da Erlangen’de doktorasını aldı. Sanskritçeyi Mahabharata’dan bölümler çevirecek kadar iyi öğrendi, Kant ve Schopenhauer okudu ve Avrupa satranç dergilerinde yayımlanan satranç problemleri hazırladı.

1890’larda Korfu’ya dönünce sonelerinin çoğunu yazdı ve bilgin bir beyefendi olarak yaşadı, ama ulusal dava onu sürekli masasından kopardı. 1896’da Osmanlılara karşı Girit ayaklanmasına katıldı ve 1897 savaşında Epir’de gönüllü olarak savaşıp elinden yaralandı. 1910’da Korfu milletvekili olarak Anayasa Revizyon Meclisi’ne seçildi ve orada 1911’de, şiirin ötesinde de anılmasını sağlayan konuşmayı yaptı: konuşulan dili, onu kaba diye niteleyenlere karşı savundu.

Ekim 1912’de Birinci Balkan Savaşı patlak verdiğinde elli iki yaşındaki Mavilis yeniden gönüllü oldu ve Epir’de savaşan Garibaldici kızıl gömlekliler birliğine katıldı. 28 Kasım 1912’de Yanya’nın üstündeki tepelerde Driskos muharebesinde ölümcül şekilde yaralandı. Kaydedilen son sözleri, bu savaştan pek çok onur beklediği, ama Yunanistan için ölme onurunu beklemediğiydi.

Mavilis, Yunan şiirinin sone şairidir. İyon Adaları’nın Venedik yüzyıllarından tanıdığı on dört dizelik İtalyan biçimini aldı ve ona daha önce Yunancada kimsenin ulaşamadığı bir ses ve düşünce yoğunluğu kazandırdı: her uyak doğaldır, her dize ağırlık taşır ve son üçlük bütün şiiri döndürür. Dili, ada sözcükleri ve cesur devrikliklerle dolu, Korfu’nun zengin halk dilidir; temaları ise Schopenhauer okuyan ve denizi seyreden bir adamın temalarıdır: ölümün huzuru, doğanın güzelliği, yurt, bellek.

En bilinen soneleri şunlardır: her Yunanın bildiği, ölülerin hayatın acılığını unuttukları için talihli olduklarını söyleyen dizeyle açılan ve yaşayanlardan alacakaranlıkta onlar için ağlamamalarını isteyen Λήθη (Unutuş); bir arı oğulunun yaşlı bir zeytin ağacının kovuğuna yuva yaptığı ve ölmekte olan ağacın içindeki hayatla teselli bulduğu Ελιά (Zeytin Ağacı); antrenör kılığına girerek yalnızca erkeklere açık Olimpiyat Oyunları’na oğlunun taç giyişini görmek için giren Rodoslu soylu kadını anlatan Καλλιπάτειρα; Almanya’dan dönüşünde yazdığı Πατρίδα (Yurt); ve Μούχρωμα (Alacakaranlık) ile adını Korfu’nun batı kıyısındaki bir koydan alan Έρμονες. Çeviriler de bıraktı: Sanskritçeden, Shelley’den, Alman şairlerden.

1911 tarihli meclis konuşması şiirleriyle aynı yeri hak eder. Anayasanın arkaik yazı dili katharevusayı devletin resmî dili ilan edip etmemesi gerektiği tartışmasında Mavilis, kaba bir dil diye bir şey olmadığını, yalnızca kaba insanlar olduğunu ve pek çok kaba insanın katharevusa konuştuğunu söyledi. Meclisin resmî Yunancasıyla söylenen bu cümle, halk dili hareketinin bugün de en bilinen vecizesidir.

Λήθη, Ελιά ve Καλλιπάτειρα Yunan okul antolojilerinin değişmez parçalarıdır ve «Καλότυχοι οι νεκροί που λησμονάνε», Yunanların cenazelerde ve anma törenlerinde en sık okudukları dizelerden biridir. Korfu onu bir büst ve bir sokakla onurlandırır; Atina’da, Selanik’te ve daha birçok kentte Μαβίλη adlı sokaklar vardır, Atina’nın merkezindeki Μαβίλη meydanı bilinen bir buluşma noktasıdır. Yanya yakınlarındaki Driskos’ta bir anıt, düştüğü yeri işaretler. Dil üzerine konuşması, Yunanlar doğru ve yanlış Yunanca üzerine her tartıştığında alıntılanır. Bir öğrenci yalnızca on dört dize olan Λήθη’yi yüksek sesle okuyabilir: asıl mesele sestir.

• Felsefe alanında bir Alman doktorası vardı ve Sanskritçe okuyabiliyordu; bu dilden Mahabharata’nın bölümlerini Yunanca dizelere çevirdi.
• Avrupa satranç dergilerinde yayımlanan satranç problemleri hazırlıyordu; bir şair için ender bir uğraş.
• Üç savaşta gönüllü olarak savaştı: 1896’da Girit’te, 1897’de Epir’de ve 1912’de yeniden; sonuncusunda elli iki yaşında öldü.
• Bütün şiir üretimi yaklaşık elli sone ve bir avuç başka şiirden ibarettir, yine de bunlardan üç dördü her Yunan okul antolojisinde yer alır.