Opy Zouni

Opy Zouni urodziła się jako Kalliopi Sarpaki w Kairze 4 lutego 1941 roku, w greckiej rodzinie wywodzącej się z Santorynu i Krety. Ukochany wuj nadał jej przydomek Opy, który zachowała na całe życie. Wcześnie straciła oboje rodziców; to matka jako pierwsza wprowadziła ją w malarstwo. W Kairze od 1959 roku studiowała malarstwo w pracowni ormiańskiego malarza Aszota Zoriana, a także ceramikę i fotografię; pierwszą wystawę miała w Nile Gallery w 1962 roku.

W 1963 roku osiadła w Atenach. W ateńskiej Szkole Sztuk Pięknych studiowała malarstwo u Yannisa Moralisa w latach 1963–1968, a także ceramikę i scenografię. W 1965 roku wyszła za architekta Alekosa Zounisa; mieli dwóch synów. Później wspominała, że jako kobieta tworząca sztukę awangardową początkowo nie mogła uzyskać wystawy indywidualnej w Grecji, więc zaczęła za granicą: w 1970 roku wystawiała w Galerie Vallombreuse w Biarritz, a jej pierwsza wystawa indywidualna w Grecji odbyła się w 1971 roku w Unii Grecko-Amerykańskiej w Atenach.

W latach 80. jej twórczość wspierał marszand Alexander Iolas. Od 1996 roku żyła z chorobą nowotworową, ale nadal pracowała. Duża wystawa w Muzeum Sztuki Cykladzkiej w latach 2006–07 przyciągnęła wielu zwiedzających. Zmarła w Atenach 5 grudnia 2008 roku w wieku 67 lat.

Według Galerii Narodowej Grecji głównym pytaniem Zouni było przejście od dwóch wymiarów do trzech, od przestrzeni zamkniętej do otwartej. W malarstwie, rzeźbie, konstrukcjach i grafice używała figur geometrycznych, poziomych i pionowych linii, kilku mocnych kolorów oraz czerni i bieli, by tworzyć perspektywę, światło, cień i ruch. W jej obrazach nie ma ludzi, przez co przestrzeń wydaje się jeszcze rozleglejsza. Jej twórczość zalicza się zwykle do abstrakcji geometrycznej i konstruktywizmu, a teksty muzealne widzą jej korzenie zarówno w Egipcie, jak i w Grecji oraz w obserwacji morza, pustyni i nieba.

Wczesne prace, takie jak Ασύμμετρη σύνθεση σε πολυσταυρό (Kompozycja asymetryczna na podstawie z wieloma krzyżami, 1974), para rzeźb, pokazują jej eksperymenty z przedmiotami. Χώρος ενός επιπέδου. Αναφορά στον ντε Κίρικο ΙΙ (Przestrzeń jednego poziomu. Nawiązanie do De Chirica II, 1978) odpowiada na głębokie perspektywy Giorgia de Chirica. Λευκός κίονας (Biała kolumna, 1991) to malowane drewno na stalowej podstawie, wysokie na 240 cm i szerokie na zaledwie 20 cm: pasy koloru wznoszą się ku górze i kończą szybkimi pociągnięciami pędzla. Βέλος (Strzała, 1992), dziś w Muzeum Averoffa w Metsowie, prowadzi wzrok do jednego punktu, jakby poza płótno. Wystawiała w całej Europie i na Biennale w São Paulo w 1979 roku, a w 1971 roku zdobyła nagrodę narodową na festiwalu malarstwa UNESCO w Cagnes-sur-Mer.

Prace Zouni znajdują się w Galerii Narodowej Grecji i w Muzeum Averoffa, a także w innych kolekcjach w Grecji i za granicą. W 2013 roku Fundacja Michaela Cacoyannisa w Atenach pokazała głównie prace z jej ostatniego roku, 2008. Podczas dziewiątych targów Art Thessaloniki w 2026 roku nagrodę im. Opy Zouni, upamiętniającą artystkę, wręczono współczesnemu artyście. Aby poćwiczyć, otwórz internetową kartę dzieła Λευκός κίονας (Biała kolumna) w Galerii Narodowej albo obejrzyj samo dzieło w Narodowej Gliptotece w Goudi w Atenach. Opisz je po grecku, nie kopiując go: Ο κίονας είναι ψηλός και στενός (Kolumna jest wysoka i wąska). Potem powiedz, które kolory zdają się wychodzić μπροστά (do przodu), a które zostają πίσω (z tyłu).

• Jej imię chrzcielne brzmiało Kalliopi; Opy to przydomek nadany przez wuja.
• Λευκός κίονας (Biała kolumna) ma 240 cm wysokości, ale tylko 20 cm szerokości.
• Wystawiała w Biarritz w 1970 roku, rok przed pierwszą wystawą indywidualną w Grecji.
• W 1992 roku Instytut Francuski w Atenach zorganizował okrągły stół o jej geometrii pod przewodnictwem historyczki Hélène Ahrweiler.