Themis Bazaka

Themis Bazaka (Θέμις Μπαζάκα, nganjëherë shkruar Mpazaka) lindi më 1957; veprat greke të referencës japin Selanikun si vendlindje. Prindërit e saj ishin mësues që transferoheshin në fshatra të Maqedonisë, prandaj fëmijërinë e hershme e kaloi, siç i tha gazetës To Vima më 2016, në oborre fshati. Në fillim nuk donin që ajo të bëhej aktore, por më vonë e mbështetën. Studioi në shkollën e dramës së Teatrit Kombëtar të Greqisë Veriore në Selanik dhe u diplomua me nderime. Mund të kishte mbetur në trupë, por donte të bënte filma, prandaj më 1982 u zhvendos në Athinë dhe filloi të pyeste ku bëheshin audicionet.

Një rol i vogël televiziv, Silvia, një piktore e trazuar në serialin Το μινόρε της αυγής (Minori i agimit), e bëri të vihej re. Nëpërmjet aktorit Konstantinos Xumas njohu regjisorin Kostas Feris dhe te Ρεμπέτικο (Rebetiko, 1983) luajti Andrianën, nënën e këngëtares Marika. Dy vjet më vonë erdhën Πέτρινα χρόνια (Vitet prej guri). Ka treguar se nga 1985 deri më 1995 bëri „kinema dhe vetëm kinema“, gjithsej 35 filma, nganjëherë dy ose tre në vit.

Pastaj, afërsisht nga 1996 deri më 2003, ajo bëri një pushim nga filmi; më vonë regjisorë më të rinj filluan ta zgjidhnin. Ka luajtur gjithashtu në rreth 23 seriale televizive greke dhe në shumë shfaqje teatrale. Më 7 mars 2016 shteti francez e shpalli kalorëse (Chevalier) të Urdhrit të Arteve dhe Letrave.

Πέτρινα χρόνια (Vitet prej guri, 1985), me skenar dhe regji të Pantelis Vulgarisit, është film në greqisht i frymëzuar nga ngjarje të vërteta. Më 1954 dy komunistë të rinj, Eleni dhe Babisi, janë anëtarë të një partie të ndaluar. Babisi arrestohet; Eleni, e luajtur nga Bazaka, fshihet për vite në Athinë, më vonë kapet dhe dërgohet në burg, ku lind fëmijën e tyre. Çifti lejohet të martohet vetëm pas hekurave, dhe historia vazhdon deri në fund të diktaturës ushtarake më 1974. Babisin e luan Dimitris Katalejfos dhe muzikën e shkroi Stamatis Spanudakis. Në Festivalin e Selanikut të vitit 1985 filmi fitoi çmimet për filmin më të mirë, regjinë më të mirë dhe aktoren më të mirë për Bazakën; në Venecia ajo mori një përmendje të veçantë, dhe edhe shteti grek i dha çmimin e vet për aktoren më të mirë.

Te Ρεμπέτικο (Rebetiko, 1983), drama muzikore e Kostas Ferisit e bazuar lirshëm në jetën e këngëtares Marika Ninu, me këngë të Stavros Ksarhakosit, luan nënën e Marikës. Punoi sërish me Vulgarisin te Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (Ditë të qeta gushti, 1991), tri histori njerëzish të vetmuar në një Athinë të zbrazët, dhe te Ακροπόλ (Akropol, 1996), që zhvillohet në botën e teatrit të viteve 1950. Në skenë ka luajtur role të mëdha: Amandën te Kopshti zoologjik prej qelqi i Tennessee Williamsit (2016), Liubovin te Pema e qershive e Çehovit në teatrin Dimitris Horn (2019) dhe një rol kryesor te Papritur verën e kaluar i Williamsit (2020).

Për shumë grekë, Bazaka mbetet Eleni e filmit Vitet prej guri, një nga filmat grekë më të kujtuar të viteve 1980; ajo kujton se u shitën rreth një milion bileta, dhe për Rebetikon edhe më shumë. Karriera e saj e gjatë teatrale e sjell para publikut të ri në Athinë. Provoni këtë: shikoni një skenë të shkurtër nga Vitet prej guri, që është në greqisht, me titra. Pastaj shkruani në greqisht tri fjali të thjeshta tuajat: Η Ελένη είναι στην Αθήνα (Eleni është në Athinë). Πρώτα… (Fillimisht…). Μετά… (Pastaj…). Mbyllni çdo fjali me një veprim që e shihni vërtet, si περπατά (ecën) ose μιλά (flet). Këto janë korniza ushtrimi, jo replika nga filmi.

• U diplomua me nderime nga shkolla e dramës e Teatrit Kombëtar të Greqisë Veriore, por zgjodhi filmin në Athinë në vend të një kontrate atje.
• Hyri te Rebetiko pas një darke në shtëpinë e regjisorit Kostas Feris, kur rolet kryesore ishin dhënë tashmë.
• Thotë se për dhjetë vjet bëri „kinema dhe vetëm kinema“.
• Më 2016 Franca e shpalli kalorëse të Urdhrit të Arteve dhe Letrave, kryesisht për një shfaqje të luajtur në Francë.