Danai Stratigopulu

Danai Stratigopulu lindi në lagjen Metaksurgio të Athinës më 8 shkurt 1913; disa burime japin vitin 1911. I ati, Ipolitos Stratigopulos, ishte inxhinier dhe gazetar. Fëmijërinë e kaloi në Francë, në Paris dhe Marsejë, dhe studioi shkenca politike, si edhe diksion dhe këndim. Puna e saj e parë ishte në gazetari. Më 1935 shoqëroi kompozitorin Atik (Kleon Triandafilu) në një turne në Egjipt si reportere e re dhe, siç tregoi më vonë, u kthye këngëtare profesioniste. Në fund të viteve 1930 u bë interpretja e tij e preferuar në Mandra (Vathë), skena e tij muzikore në Athinë, dhe shtypi e quajti «bilbili i Atikut».

Gjatë pushtimit gjerman vazhdoi të këndonte dhe mori pjesë në Rezistencë; për një kohë u mbajt në burgun Averof. Në Rezistencë njohu Jorgos Halkiadhakisin, me të cilin u martua më 1945. Ai vdiq më 1954 dhe ajo rriti vajzën e tyre Lidën, që u bë edhe ajo këngëtare. Atiku vdiq në gusht 1944; Danai vazhdoi t’i këndonte këngët e tij dhe i regjistroi sërish në disqe me kohëzgjatje të gjatë.

Motra e saj më e vogël, Mirka, flautiste që jetonte në Kili, e tërhoqi në Santiago. Atje dha mësim folklor grek për pesë vjet në Universitetin e Kilit dhe u largua më 1973, pak para grushtit ushtarak të shtetit. Pasi u kthye në Athinë, vazhdoi të shkruante dhe të përkthente deri në vdekjen e saj, më 18 janar 2009.

Stratigopulu punoi në tri mënyra: si interprete, si autore këngësh dhe si shkrimtare. Interpretimet e saj më të njohura janë këngë të Atikut, si Ας ερχόσουν για λίγο (Sikur të vije pak) dhe Μαραμένα τα γιούλια (Manushaqet e vyshkura). Atiku shkruante edhe muzikën, edhe fjalët; pjesa e saj ishte zëri dhe mënyra e të kënduarit, pra interpretimi. Partitura të shtypura të viteve 1930 dhe 1940, që sot ruhen nga Arkivi Letrar dhe Historik Helen (ELIA), e përmendin si këngëtare të shumë këngëve të lehta të asaj kohe. Ajo kompozoi edhe këngë të veta, rreth 300 sipas shtypit grek, dhe këndoi këngë popullore greke, δημοτικά τραγούδια.

Vepra e saj e shkruar përfshin përmbledhjen poetike Αντιδράσεις (Reagime, 1960) dhe librin Αττίκ (Atiku, 1986), një portret i kompozitorit që kishte njohur. Në Kili universiteti botoi veprën e saj Cantos de los griegos (Këngët e grekëve, 1973): këngë popullore greke me muzikën, shënime për harmoninë dhe përkthime spanjisht të teksteve. Ajo përktheu në greqisht Alturas de Macchu Picchu (Lartësitë e Macchu Picchu-t) të Pablo Nerudës, kompozoi muzikë për katër poezi të tij për diskun Danai canta a Neruda (Danai këndon Nerudën) dhe më vonë përktheu Canto General dhe Estravagario. Përkthimi i çon fjalët nga një gjuhë në një tjetër; interpretimi i jep zë një kënge që ekziston. Rruga e saj i përmban të dyja.

Stratigopulu kujtohet mbi të gjitha si zëri që i çoi këngët e Atikut nga vitet 1930 në epokën e disqeve me kohëzgjatje të gjatë. Një biografi e vitit 2002 nga Popi Magula-Gajtanu titullohet Δανάη: Το αηδόνι του έρωτα (Danai: bilbili i dashurisë). Në Universitetin e Kilit regjistrimet e saj të viteve 1960 u përdorën në mësimet e greqishtes së re, dhe Qendra e tij e Studimeve Greke organizoi një mbrëmje dëgjimi në kujtim të saj në prill 2009. Provojeni vetë: kërkoni emrin e saj grek, Δανάη Στρατηγοπούλου, në Arkivin Kunadis në internet, që e lidh me këngë të traditës së këngës së lehtë greke, dhe dëgjoni një regjistrim të shkurtër. Pastaj shkruani një fjali tuajën, për shembull Η φωνή είναι ήρεμη (Zëri është i qetë), ose zgjidhni një mbiemër tjetër. Fjalia juaj përshkruan zërin; nuk është përkthim i tekstit të këngës.

• Me Atikun udhëtoi për herë të parë si gazetare, jo si këngëtare.
• Regjistrimet e saj të viteve 1960 u përdorën në mësimet e greqishtes së re në Universitetin e Kilit.
• Motra e saj Mirka, flautiste në Santiago, e frymëzoi udhëtimin e saj në Kili.
• Përktheu poezi nga spanjishtja në greqisht dhe këngë popullore greke në spanjisht.