Themis Bazaka

Themis Bazaka (Θέμις Μπαζάκα, bazen Mpazaka diye yazılır) 1957’de doğdu; Yunan başvuru kaynakları doğum yeri olarak Selanik’i gösterir. Anne ve babası Makedonya köylerine atanan öğretmenlerdi; bu yüzden erken çocukluğunu, 2016’da To Vima gazetesine anlattığı gibi, köy avlularında geçirdi. Başta oyuncu olmasını istemediler ama sonra onu desteklediler. Selanik’te Kuzey Yunanistan Devlet Tiyatrosu’nun drama okulunda okudu ve dereceyle mezun oldu. Toplulukta kalabilirdi, ama film yapmak istiyordu; bu yüzden 1982’de Atina’ya taşındı ve seçmelerin nerede yapıldığını sormaya başladı.

Küçük bir televizyon rolü, Το μινόρε της αυγής (Şafağın Minörü) dizisindeki sıkıntılı ressam Silvia, dikkatleri üzerine çekti. Oyuncu Konstantinos Tzoumas aracılığıyla yönetmen Costas Ferris’le tanıştı ve Ρεμπέτικο (Rebetiko, 1983) filminde şarkıcı Marika’nın annesi Andriana’yı oynadı. İki yıl sonra Πέτρινα χρόνια (Taş Yıllar) geldi. 1985’ten 1995’e kadar “sinema ve yalnızca sinema” yaptığını, toplam 35 film çektiğini, bazen yılda iki üç film yaptığını anlatmıştır.

Ardından, yaklaşık 1996’dan 2003’e kadar sinemaya ara verdi; daha sonra genç yönetmenler onu oyuncu olarak seçmeye başladı. Ayrıca yaklaşık 23 Yunan televizyon dizisinde ve birçok tiyatro oyununda rol aldı. 7 Mart 2016’da Fransız devleti ona Sanat ve Edebiyat Nişanı şövalyeliği (Chevalier) verdi.

Pantelis Voulgaris’in yazıp yönettiği Πέτρινα χρόνια (Taş Yıllar, 1985), gerçek olaylardan esinlenen Yunanca bir filmdir. 1954’te iki genç komünist, Eleni ile Babis, yasaklı bir partinin üyesidir. Babis tutuklanır; Bazaka’nın canlandırdığı Eleni yıllarca Atina’da saklanır, sonra yakalanıp hapse gönderilir ve orada çocuklarını dünyaya getirir. Çiftin evlenmesine yalnızca parmaklıklar ardında izin verilir; hikâye 1974’te askerî diktatörlüğün sonuna kadar uzanır. Babis’i Dimitris Kataleifos oynar, müziği Stamatis Spanoudakis yazdı. 1985 Selanik Festivali’nde film en iyi film, en iyi yönetmen ve Bazaka için en iyi kadın oyuncu ödüllerini kazandı; Venedik’te özel mansiyon aldı ve Yunan devleti de ona en iyi kadın oyuncu ödülünü verdi.

Costas Ferris’in şarkıcı Marika Ninou’nun hayatından serbestçe uyarlanan, şarkıları Stavros Xarchakos’a ait müzikli draması Ρεμπέτικο’da (Rebetiko, 1983) Marika’nın annesini oynar. Voulgaris’le yeniden Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (Ağustosun Sakin Günleri, 1991) filminde, boş bir Atina’daki yalnız insanların üç hikâyesinde, ve 1950’lerin tiyatro dünyasında geçen Ακροπόλ’de (Akropol, 1996) çalıştı. Sahnede büyük roller üstlendi: Tennessee Williams’ın Sırça Kümes oyununda Amanda (2016), Çehov’un Vişne Bahçesi’nde Dimitris Horn Tiyatrosu’nda Lyubov (2019) ve Williams’ın Geçen Yaz Birden oyununda başrol (2020).

Birçok Yunan için Bazaka hâlâ 1980’lerin en çok hatırlanan Yunan filmlerinden Taş Yıllar’ın Eleni’sidir; filmin yaklaşık bir milyon bilet sattığını, Rebetiko’nun daha da fazlasını sattığını anımsıyor. Uzun tiyatro kariyeri onu Atina’da yeni seyircilerle buluşturuyor. Şunu deneyin: Yunanca olan Taş Yıllar’dan kısa bir sahneyi altyazıyla izleyin. Sonra Yunanca üç basit cümle yazın: Η Ελένη είναι στην Αθήνα (Eleni Atina’da). Πρώτα… (Önce…). Μετά… (Sonra…). Her cümleyi gerçekten gördüğünüz bir eylemle bitirin, örneğin περπατά (yürüyor) ya da μιλά (konuşuyor). Bunlar alıştırma kalıplarıdır, filmdeki repliklerden değildir.

• Kuzey Yunanistan Devlet Tiyatrosu’nun drama okulunu dereceyle bitirdi, ama oradaki bir sözleşme yerine Atina’da sinemayı seçti.
• Rebetiko’ya, başrollerin dağıtılmış olduğu bir sırada yönetmen Costas Ferris’in evindeki bir akşam yemeğinden sonra katıldı.
• On yıl boyunca “sinema ve yalnızca sinema” yaptığını söylüyor.
• 2016’da Fransa, özellikle Fransa’da sahnelenen bir oyun için ona Sanat ve Edebiyat Nişanı şövalyeliği verdi.