Dimitris Horn

Horn lindi në Athinë më 1921 në një familje teatri: babai i tij, Pantelis Horn, ishte një dramaturg i njohur i fillimit të shekullit të njëzetë, pjesët e të cilit për jetën athinase viheshin në skenë nga trupat kryesore të kohës. Djali u rrit mes aktorësh e shkrimtarësh dhe u shkollua në shkollën e dramës të Teatrit Kombëtar (1937–1940). Debutoi në skenë rreth vitit 1939 dhe luajti gjatë viteve të vështira të luftës dhe të pushtimit gjerman, kur teatrot e Athinës mbetën të hapura dhe ishin ndër të paktat vende ku njerëzit mund ta harronin urinë për një mbrëmje.

Pas luftës u bë shpejt aktor kryesor. I gjatë, i hollë dhe gjithmonë i veshur mirë, me një zë të ngrohtë e paksa ironik, ishte e kundërta e komikëve të zhurmshëm që sundonin teatrin popullor, dhe publiku shihte tek ai një zotëri modern, të tipit evropian. Në vitet 1950 punoi ngushtë me Elli Lambetin, aktoren greke më të admiruar të brezit të saj; së bashku krijuan një trupë teatrale dhe luajtën në pjesë e filma që ende kujtohen si një moment i artë i aktrimit grek.

Vazhdoi të luante në skenë gjithë jetën, në pjesë greke dhe të huaja, shpesh në krye të trupës së vet. Bëri më pak filma se shumë kolegë të tij, sepse e preferonte teatrin, por çdo rol i tij në ekran u bë i njohur. Vdiq në Athinë më 16 janar 1998, pas disa vitesh sëmundjeje.

Fama e Hornit në kinema mbështetet në një grup të vogël filmash të viteve 1950, epokës së artë të filmit grek. Në Η κάλπικη λίρα (Monedha e rreme, 1955), me regji të Giorgos Tzavellasit, një sovran ari i rremë kalon dorë më dorë nëpër katër histori; në të fundit Horn luan Pavlosin, një piktor të varfër, dhe Elli Lambeti gruan e tij, Alikin. Në Το κορίτσι με τα μαύρα (Vajza me të zeza, 1956), me regji të Mihalis Kakojanisit (Michael Cacoyannis) dhe i xhiruar në ishullin Hidra, ai është Pavlosi, një shkrimtar nga Athina që bie në dashuri me një vajzë të re të ishullit, të luajtur nga Lambeti; filmi ishte në konkurrim në Festivalin e Kanës më 1956.

Në Μια ζωή την έχουμε (Kemi vetëm një jetë, 1958), përsëri të Tzavellasit, ai është një nëpunës banke i druajtur që, për dashurinë e një gruaje, shpenzon para që nuk janë të tijat, dhe Μια του κλέφτη... (1960) i solli çmimin e aktorit më të mirë në Festivalin e Filmit të Selanikut. Në të gjithë stili i tij është i njëjtë: natyral, i përmbajtur, kurrë duke bërtitur, me diksion të përsosur. Në një kohë kur pjesa më e madhe e aktrimit grek ishte teatrale dhe e tepruar, kjo përmbajtje dukej e re.

Megjithatë, teatri ishte shtëpia e tij e vërtetë. Për më shumë se gjysmë shekulli luajti komedi dhe dramë, autorë grekë e të huaj, shpesh si drejtues i trupës së vet. Aktorët e rinj shkonin ta shihnin për të mësuar si thuhet një replikë qartë e thjesht, dhe shumë prej tyre thanë më vonë se interpretimet e tij u mësuan çfarë do të thotë elegancë në skenë.

Mënyra më e lehtë për të njohur Hornin është të shihni filmat e tij, që kanalet televizive greke i shfaqin ende, sidomos në festa, dhe që gjenden me titra. Το κορίτσι με τα μαύρα është pika më e mirë e nisjes: një film i shkurtër e i bukur, me ishullin Hidra bardh e zi dhe Hornin e Lambetin në formën e tyre më të mirë. Μια ζωή την έχουμε i dha titullin e vet një fraze që çdo grek e thotë ende kur vendos të shijojë çastin. Në shkollat greke të teatrit Horn mbetet modeli i diksionit të mirë dhe i një stili aktrimi të qetë e modern, dhe libra e dokumentarë televizivë tregojnë historinë e partneritetit të tij me Elli Lambetin. Një nxënës mund të zgjedhë një skenë të shkurtër, të dëgjojë sa qartë flet ai dhe t'i përsërisë replikat e tij me zë.

• Babai i tij, Pantelis Horn, ishte dramaturg, kështu që teatri ishte puna e familjes.
• Το κορίτσι με τα μαύρα, ku ai luajti rolin kryesor, ishte në konkurrim në Festivalin e Kanës më 1956.
• Titulli i një prej filmave të tij, «Μια ζωή την έχουμε» (Kemi vetëm një jetë), është sot një shprehje e përditshme greke.
• Bëri relativisht pak filma, sepse gjithmonë e preferoi skenën.