Laskarina Bubulina

Bubulina lindi në maj 1771 në një burg të Kostandinopojës. I ati, Stavrianos Pinocis, kapiten deti nga Hidra, kishte marrë pjesë në kryengritjen e dështuar të Orlovit të vitit 1770 dhe mbahej atje; e ëma, Skevo, po e vizitonte kur erdhi në jetë foshnja. Babai vdiq pak më pas, nëna u martua sërish me një burrë nga Specesi dhe vajza u rrit në atë ishull të vogël përballë Peloponezit lindor, atëherë një nga bashkësitë detare më të pasura të Egjeut.

U martua dy herë, të dyja herët me kapitenë deti, dhe të dyja herët mbeti e ve kur burri i saj u vra duke luftuar piratët. I dyti, Dimitrios Bubulis, vdiq më 1811 dhe i la një pasuri dhe disa anije. Ajo mbajti emrin e tij, mori në dorë biznesin dhe e drejtoi vetë, diçka e padëgjuar për një grua të kohës së saj, dhe e rriti. Kur autoritetet osmane u përpoqën t'ia konfiskonin pronën, ajo udhëtoi në Kostandinopojë dhe, sipas traditës, siguroi mbrojtje përmes ambasadorit rus. Rreth vitit 1820 ndërtoi në Speces një korvetë të madhe me tetëmbëdhjetë topa, Αγαμέμνων (Agamemnon), dhe thuhet se u bashkua me Filiki Eterinë, shoqërinë e fshehtë që përgatiste revolucionin.

Kur Lufta e Pavarësisë shpërtheu në mars 1821, ajo hodhi në të anijet, paratë dhe djemtë e saj. Në përçarjet civile të 1824–25 u rreshtua me Theodoros Kolokotronisin, djali i të cilit, Panosi, ishte martuar me të bijën Eleni, dhe u kthye në Speces e rënë nga nderi. Atje, më 22 maj 1825, u qëllua për vdekje në shtëpinë e vet gjatë një grindjeje me familjen Kucis, pasi i biri kishte ikur me vajzën e tyre.

Lufta e Bubulinës u zhvillua në det. Në mars 1821 ajo ngriti flamurin e kryengritjes mbi Agamemnonin në portin e Specesit dhe me flotën e saj të vogël mori pjesë në bllokadën detare të Nafplios, kështjellës osmane më të fortë në Peloponez, të cilën ishullarët e mbajtën për më shumë se një vit derisa qyteti ra në fund të 1822-shit. Anijet e saj u bashkuan edhe me rrethimin e Monemvasisë, që u dorëzua në verën e 1821-shit. Lufta i kushtoi shtrenjtë që në fillim: djali i saj i madh, Janis Januzas, u vra në luftime pranë Argosit më 1821.

Në shtator 1821 ajo ishte e pranishme në rënien e Tripolicës, kryeqendrës osmane të Peloponezit, ku forcat greke masakruan një pjesë të madhe të popullsisë. Tradita e Specesit thotë se ajo hyri në qytet mbi kalë dhe mbrojti personalisht nga vrasjet gratë e shtëpisë së pashait. Qoftë apo jo e vërtetë çdo hollësi, nami i saj mes luftëtarëve ishte i vërtetë: filohelenët e huaj që e takuan shkruan për të me habi, dhe portreti i saj nga artisti me origjinë daneze Adam Friedel, me shami koke dhe fytyrë të ashpër e të pabuzëqeshur, u bë imazhi i gruas luftëtare të revolucionit.

I pagoi të gjitha vetë. Anijet, ekuipazhet, baruti dhe ushqimi për luftëtarët përpinë pjesën më të madhe të pasurisë së saj dhe, kur vdiq, i kishte mbetur pak. Ajo që la ishte shembulli: një grua greke që, në të pesëdhjetat, komandonte burra në det dhe i bindeshin.

Në Speces, shtëpia e saj e madhe mbi portin e vjetër është Muzeu Bubulina, i drejtuar nga pasardhësit e saj, me portretin, armët dhe mobiliet e saj; një statujë bronzi e saj qëndron në bregun e Dapias dhe çdo shtator festa Armata e ishullit rikrijon betejën detare të 1822-shit duke djegur një anije në gji. Pothuajse çdo qytet grek ka një Οδός Μπουμπουλίνας (rruga Bubulina); ajo e Athinës, pranë Muzeut Kombëtar Arkeologjik, është më e njohura. Fytyra e saj ishte në monedhën e një drahme nga 1988 deri në euro, dhe fëmijët e shkollës fillore vishen si ajo, bashkë me shaminë, për paradën e 25 marsit. Më 2018 Marina greke i dha pas vdekjes gradën e kundëradmirales. Emri ka hyrë madje edhe në gjuhë: një grua e guximshme dhe autoritare quhet «μια Μπουμπουλίνα». Në filmin Μπουμπουλίνα të vitit 1959 rolin kryesor e luajti Irene Papas.

• Lindi në një burg të Kostandinopojës, ku e ëma po vizitonte të atin e burgosur.
• Të dy burrat e saj ishin kapitenë deti të vrarë nga piratët; i dyti i la anijet dhe emrin me të cilin u bë e famshme.
• E bëri luftën me shpenzimet e veta dhe shpenzoi për të pjesën më të madhe të pasurisë.
• U qëllua në një grindje familjare në Speces më 1825, katër vjet para se Greqia të bëhej e pavarur; më 2018 Marina greke e shpalli kundëradmirale.