Tatiana Gritsi-Milliex

Tatiana Gritsi urodziła się w Atenach w październiku 1920 roku; Archiwum Pisarzy Greckich Narodowego Centrum Książki (EKEBI) umieszcza jej narodziny w dzielnicy Thissio. Szkołę średnią ukończyła dzięki lekcjom w domu i przez krótki czas zajmowała się tańcem. W 1942 roku zapisała się na Uniwersytet Ateński, lecz szybko go porzuciła, by uczyć się francuskiego we Francuskim Instytucie w Atenach i śpiewu w Konserwatorium Helleńskim. W Instytucie poznała francuskiego uczonego i filhellenę Rogera Milliexa, którego poślubiła; mieli dwoje dzieci. Podczas okupacji niemieckiej wstąpiła do Frontu Wyzwolenia Narodowego (EAM) i pracowała jako wolontariuszka Greckiego Czerwonego Krzyża.

W latach 1945–1975 mieszkała głównie za granicą, z powrotami do Grecji. W Paryżu (1945–1946) uczęszczała na zajęcia z historii sztuki w Luwrze i przemawiała na międzynarodowym kongresie kobiet o Greczynkach w ruchu oporu. Po powrocie do Aten (1947–1959) pracowała w Ośrodku Studiów Małoazjatyckich, wystawiała obrazy i stale pisała. Następnie para mieszkała na Cyprze (1959–1971), gdzie wspierała życie kulturalne wyspy, a potem przeniosła się do Genui. Dyktatura Papadopulosa odebrała jej greckie obywatelstwo. Po 1974 roku pracowała dla greckiego radia publicznego i ERT2, pisała recenzje do gazet takich jak Avgi i Kyriakatiki Eleftherotypia oraz przewodniczyła Stegi Kalon Technon kai Grammaton (1981–1986). Zmarła w Atenach w lutym 2005 roku.

Jej literacki debiut nastąpił w 1945 roku, opowiadaniami w czasopiśmie Ελεύθερα Γράμματα (Wolna Literatura). Już w czasie okupacji rozpowszechniała nielegalnie grecki przekład Milczenia morza (Le Silence de la mer) Vercorsa, oficjalnie wydany w 1945 roku jako Η σιωπή της θάλασσας. Πλατεία Θησείου (1947) otworzył regularną serię książek, w tym Ημερολόγιο (Dziennik, 1952), Σε πρώτο πρόσωπο (W pierwszej osobie, 1958) i …Και ιδού ίππος χλωρός… (1963), którego tytuł cytuje Apokalipsę. Według nekrologu dziennika Kathimerini z 2005 roku jej pierwsze książki utkane były ze wspomnień dzieciństwa i doświadczeń bliskich jej osób.

Σπαράγματα (Fragmenty, 1973) opublikowały część jej archiwum, która uniknęła konfiskaty w czasie dyktatury, a Χρονικό ενός εφιάλτη (Kronika koszmaru, 1986) powróciła do lat 1966–1974. Archiwum EKEBI opisuje jej prozę jako skupioną na procesach psychicznych, o luźnej strukturze, z poetyckim głosem i silną obecnością wyobraźni, pamięci i czasu wewnętrznego. Grecka szkolna antologia dla ostatniej klasy liceum umieszcza jej wczesne utwory w literaturze okupacji i ruchu oporu i zauważa, że późniejsze książki porzuciły utrwalone formy pod wpływem nowoczesnej powieści francuskiej. Tłumaczyła też, głównie z francuskiego, a niektóre jej przekłady sztuk wystawiły greckie zespoły teatralne. Wśród jej wyróżnień były nagrody państwowe za opowiadanie i powieść, Nagroda Dwunastu oraz nagroda Akademii Ateńskiej.

Jej kronika Μια ιστορία της αντίστασης (Historia z ruchu oporu), opublikowana po raz pierwszy w czasopiśmie Επιθεώρηση Τέχνης w 1961 roku, znajduje się w greckim szkolnym podręczniku literatury dla ostatniej klasy liceum, więc wielu greckich uczniów poznaje ją właśnie tam. W 2000 roku seria ERT Αντ’ αυτού poświęciła jej odcinek, w którym historyczka Eleni Glykatzi-Arveler opowiadała o niej. Jako uczący się zacznij od miejsca, a nie od fabuły: obejrzyj zdjęcie placu Thissio na tej stronie i opisz krótką trasę po nowogrecku za pomocą στην πλατεία (na placu) i από την πλατεία (z placu), na przykład Από την πλατεία φαίνεται η Ακρόπολη (Z placu widać Akropol). Potem przekaż zdanie przyjaciela za pomocą Μου είπε ότι… (Powiedział mi, że…).

• Jej pierwsza książka, Πλατεία Θησείου (1947), nosi nazwę ateńskiej dzielnicy, w której EKEBI odnotowuje jej narodziny.
• W liście z Cypru z 1964 roku napisała do powieściopisarza Stratisa Tsirkasa, że ma nadzieję, iż walki na wyspie nie będą trwać w nieskończoność.
• Grecka dyktatura wojskowa odebrała jej greckie obywatelstwo; wróciła do Grecji po 1974 roku.
• Była członkinią założycielką Stowarzyszenia Pisarzy (Εταιρεία Συγγραφέων) w Atenach.