Rea Galanaki

Rea Galanaki, której imię zapisuje się również Rhea Galanaki, urodziła się w Heraklionie w 1947 roku. W 1965 roku wyjechała z Krety do Aten i podjęła studia historyczne i archeologiczne na Uniwersytecie Ateńskim, ukończone w 1971 roku. Pierwsze publikacje ukazywały się w czasopismach związanych z opozycją wobec dyktatury wojskowej. Później została współzałożycielką Stowarzyszenia Pisarzy, uczestnicząc w środowisku literackim równolegle z tworzeniem własnego dorobku.

Poezja poprzedziła powieści: Πλην εύχαρις (Prócz łaskawej) ukazało się w 1975 roku, a Τα ορυκτά (Minerały) w 1979. Następnie przyszły krótka proza i opowiadania. Pierwsza powieść Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ πασά (Życie Ismaila Ferika Paszy) wyszła w 1989 roku, a w 1994 weszła do Kolekcji Dzieł Reprezentatywnych UNESCO. Jej droga między Kretą a Egiptem wprowadza trwałe pytanie: jak jedno życie może należeć do kilku historycznych światów.

Dalsza twórczość obejmuje powieści, opowiadania, poezję i eseje. Ελένη, ή ο Κανένας (Eleni, czyli Nikt) otrzymała Państwową Nagrodę za Powieść w 1999 roku; krótka proza zdobyła kolejną państwową nagrodę literacką w 2005 roku. Wielka Nagroda Literacka w ramach Państwowych Nagród Literackich za 2023 rok doceniła całokształt jej wkładu w literaturę.

Galanaki nadaje badaniom historycznym postać głosu zamiast prostego chronologicznego sprawozdania. W Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ πασά (Życie Ismaila Ferika Paszy, 1989) Kreteńczyk uprowadzony w dzieciństwie wraca jako egipski dowódca wojskowy. Wyjazd i powrót podważają stabilność przynależności: tę samą wyspę można pamiętać jako dom, a zbliżać się do niej w roli obcego.

Θα υπογράφω Λουί (Będę podpisywał się Louis, 1993) powraca do dziewiętnastowiecznej postaci Andreasa Rigopulosa. Ελένη, ή ο Κανένας (Eleni, czyli Nikt, 1998) czerpie z życia malarki Eleni Bukury-Altamury, która studiowała we Włoszech przebrana za mężczyznę. Luki w zachowanej biografii otwierają przestrzeń dla fikcyjnej narracji. Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων (Wiek labiryntów, 2002) poszerza zainteresowanie pisarki historią Krety.

Η Άκρα Ταπείνωση (Skrajne upokorzenie, 2015) przenosi akcję do współczesnych Aten, gdzie dwie kobiety gubią się podczas demonstracji 12 lutego 2012 roku. Εμμανουήλ και Αικατερίνη (Emmanuil i Ekaterini, 2022) buduje powieść ze zdjęć, relacji ustnych i pamięci rodzinnej. W tych różnych skalach dokumenty dają opowieściom historyczne oparcie, a wyobrażone głosy badają to, czego zapisy nie wypowiadają.

Galanaki prowadzi od greckiego słownictwa historycznego do codziennego pytania, kto opowiada historię. Centrum Języka Greckiego udostępnia materiały o Życiu Ismaila Ferika Paszy w zasobach szkolnych antologii. Zacznij od greckiego wprowadzenia lub streszczenia i znajdź Kretę, Egipt, wyjazd i powrót. Ułóż krótką oś czasu z πριν, όταν i ύστερα. Następnie napisz dwa własne zdania o powrocie, najpierw z αυτός, potem z εγώ, odpowiednio zmieniając czasowniki. Porównaj, jak pozycja mówiącego zmienia relację. Tekst B2 wspiera tę praktykę nowogrecką; cała powieść wymaga dłuższej lektury i pomocy z językiem literackim.

• Poezja poprzedziła pierwszą powieść o czternaście lat.
• Pierwsza powieść weszła do Kolekcji Dzieł Reprezentatywnych UNESCO w 1994 roku.
• Eleni, czyli Nikt skupia się na malarce studiującej w męskim przebraniu.
• Wielka Nagroda Literacka za 2023 rok uhonorowała jej całokształt literacki.