Wybierz język

grecfacilegrecfacile
Η Αμαλία Μουτούση ως Ιοκάστη στον «Οιδίποδα Τύραννο», Θέατρο Βράχων, Σεπτέμβριος 2019
Η Αμαλία Μουτούση ως Ιοκάστη στον «Οιδίποδα Τύραννο», Θέατρο Βράχων, Σεπτέμβριος 2019 · FocalPoint · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

B2Współczesna Grecja · Aktorka teatralna

Amalia Mutusi

Αμαλία Μουτούση

Ateny

Amalia Mutusi (pisana też Moutousi lub Moutoussi) to urodzona w Atenach aktorka teatralna, znana przede wszystkim z wielkich postaci kobiecych tragedii antycznej. Kształciła się w szkole Karolosa Kuna, spędziła około dwudziestu lat w eksperymentalnej grupie Michaila Marmarinosa i grała Elektrę, Medeę, Antygonę i Ifigenię. W 2013 roku Grecka Akademia Filmowa uznała ją za najlepszą aktorkę za film Χαρά (Radość). W greckich wywiadach mówi precyzyjnie o głosie, przekładzie i pracy na scenie.

Życie

Amalia Mutusi urodziła się w Atenach w rodzinie teatralnej: jej matka to aktorka Nonika Galinea, a siostra Arietta Mutusi również jest aktorką. Studiowała w szkole aktorskiej Teatru Sztuki Karolosa Kuna (Θέατρο Τέχνης), a następnie kontynuowała naukę w Nowym Jorku, w HB Studio i w szkole aktorskiej Williama Espera.

Po powrocie do Aten współzałożyła Teatr Thission (Θέατρο Θησείον), działający w latach 1985–1998, i grała we wszystkich jego przedstawieniach w reżyserii Michaila Marmarinosa, m.in. w Medei Eurypidesa, Hamlecie Szekspira i Elektrze Sofoklesa. Łącznie spędziła około dwudziestu lat z Marmarinosem i kompozytorem Dimitrisem Kamarotosem. Ściśle współpracowała też z reżyserem Lefterisem Vogiatzisem przy Oczyszczonych Sarah Kane (2000), Antygonie Sofoklesa (2007) i Amfitrionie Moliera (2012), a także z reżyserami takimi jak Yannis Kokkos, Yannis Houvardas, Thomas Moschopoulos, Dimiter Gotscheff i Yorgos Lanthimos.

Nauczanie towarzyszy scenie. W latach 1995–2000 uczyła aktorstwa na Uniwersytecie w Patras i w szkole teatru Embros, a w 2015 roku wykładała w szkole aktorskiej Konserwatorium Ateńskiego (Ωδείο Αθηνών). Dla Greckiego Teatru Narodowego współprowadziła też Międzynarodowe Warsztaty Dramatu Antycznego w Epidauros, skupione na pieśni chóru z Antygony Sofoklesa.

Dzieła

Jej kariera opiera się przede wszystkim na tragedii antycznej, często w wielkich teatrach pod gołym niebem. Grała Elektrę w Orestei wystawionej przez Yannisa Kokkosa w Teatrze Narodowym (2001) oraz tytułową rolę w Μήδεια (Medei) Eurypidesa w reżyserii Antonisa Antypasa, w przekładzie Jorgosa Chimonasa i z muzyką Eleni Karaindrou. Ta Medea odniosła sukces w antycznym teatrze w Epidauros w 2011 roku i we wrześniu wróciła do Odeonu Heroda Attyka. W 2015 roku była Ifigenią w Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων (Ifigenii w Taurydzie) Eurypidesa dla Teatru Państwowego Grecji Północnej, w reżyserii Thomasa Moschopoulosa.

Jej repertuar współczesny jest równie szeroki, od Szekspira, Czechowa, Ibsena i Racine’a po Sarah Kane. Była Ofelią w Hamlecie z 1998 roku i wróciła do sztuki jako Gertruda w inscenizacji Yannisa Houvardasa w Onassis Stegi w 2015 roku. W sezonie 2007/08 zagrała Annę w Siedmiu grzechach głównych Brechta i Weilla w Greckiej Operze Narodowej i mówiła, że libretto po grecku było wielkim wyzwaniem. Na ekranie znana jest z filmu Χαρά (Radość) Eliasa Jannakakisa.

W wywiadach nazywa aktorstwo „sztuką bardzo praktyczną”: tak jak pianista uczy się, jak długo naciskać każdy klawisz, aktor musi podejść do tekstu poetyckiego przez jego brzmienie, i dlatego przekład tak wiele znaczy.

Dziedzictwo w dzisiejszej Grecji

Jej praca jest udokumentowana w cyfrowym archiwum Greckiego Teatru Narodowego, gdzie programy, wycinki prasowe i zdjęcia opisują przedstawienia takie jak Oresteja z 2001 roku i Czwarta siostra (2003), w której grała Katię. Przekazuje też swój warsztat młodszym aktorom, od Patras i Embros po Konserwatorium Ateńskie i warsztaty dramatu antycznego w Epidauros.

Spróbuj: znajdź jej zdanie we współczesnej grece «Ο Ευριπίδης πείραξε τον μύθο για να τον φέρει πιο κοντά στην πραγματικότητα» (Eurypides zmienił mit, by przybliżyć go do rzeczywistości) w wywiadzie dla Το Βήμα z 2015 roku. Przekaż je własnymi słowami, zaczynając od Η Μουτούση είπε ότι… (Mutusi powiedziała, że…). Potem opisz po grecku działanie sceniczne, na przykład Η Ιφιγένεια βγαίνει στη σκηνή… (Ifigenia wychodzi na scenę…).

Czy wiesz, że…?

  • Grała Ofelię w 1998 roku i Gertrudę, matkę Hamleta, w 2015 roku; mówiła, że dawna rola zostaje w niej „jak geny”.
  • Opisała Ifigenię jako „krajobraz odcieni”: nie wyraźna noc czy dzień, lecz przejście ku świtowi.
  • Odbierając nagrodę filmową w 2013 roku, powiedziała, że uznanie ludzi z branży liczy się bardziej niż uznanie publiczności.

Najważniejsze dzieła

Tytuł greckiTytułRok
ΆμλετHamlet — jako Ofelia1998
ΟρέστειαOresteja — jako Elektra, Teatr Narodowy, reż. Yannis Kokkos2001
ΜήδειαMedea — rola tytułowa, Epidauros, reż. Antonis Antypas2011
ΧαράRadość — film Eliasa Jannakakisa; nagroda Greckiej Akademii Filmowej dla najlepszej aktorki2013
ΆμλετHamlet — jako Gertruda, Onassis Stegi, reż. Yannis Houvardas2015
Ιφιγένεια στη χώρα των ΤαύρωνIfigenia w Taurydzie — rola tytułowa, Teatr Państwowy Grecji Północnej2015

Wers do zapamiętania

Γιατί ο ποιητικός λόγος είναι μουσική.

Giatí o poiitikós lógos eínai mousikí.

Bo mowa poetycka jest muzyką.

Αμαλία Μουτούση, συνέντευξη στη Μαριλένα Αστραπέλλου, BHMAgazino (Το Βήμα), 31 Ιανουαρίου 2015
B2

Przeczytaj o pisarzu Amalia Mutusi po grecku (B2)

Słowa z tekstu

  • aktorstwo
  • interpretuję, gram
  • bohaterka
  • zostaję nagrodzony
  • eksperymentalny
  • przekład
  • dźwięk, brzmienie
  • praktyczny

Wypróbuj bezpłatną lekcję B2Pierwsze trzy ćwiczenia bez konta.

Inni na poziomie B2

Współczesna Grecja · PoetkaKiki Dimula1931 – 2020Współczesna Grecja · PoetaAngelos Sikelianos1884 – 1951Starożytność · TragediopisarzEurypidesc. 480 BC – 406 BCWspółczesna Grecja · PoetaKostis Palamas1859 – 1943Współczesna Grecja · Nowelista i poetaGeorgios Vizyinos1849 – 1896Starożytność · Historyk i żołnierzKsenofontc. 430 BC – c. 354 BCStarożytność · Biograf i eseistaPlutarchc. 46 – c. 120Starożytność · FilozofHeraklit z Efezuc. 535 BC – c. 475 BCStarożytność · Mąż stanuPeryklesc. 495 BC – 429 BCWspółczesna Grecja · Mąż stanuElefterios Wenizelos1864 – 1936Współczesna Grecja · Pierwszy gubernator GrecjiJoanis Kapodistrias1776 – 1831Współczesna Grecja · PoetaLorendzos Mawilis1860 – 1912Współczesna Grecja · Powieściopisarz, nowelistaAndreas Karkawitsas1865 – 1922Współczesna Grecja · Reżyser filmowy i teatralnyMichael Cacoyannis1922 – 2011Współczesna Grecja · KompozytorVangelis1943 – 2022Współczesna Grecja · PowieściopisarkaDido Sotiriu1909 – 2004Współczesna Grecja · Dramaturg i autor tekstów piosenekIakowos Kambanelis1922 – 2011Współczesna Grecja · Premier, reformatorCharilaos Trikupis1832 – 1896Współczesna Grecja · Powieściopisarz, eseistaJorgos Teotokas1905 – 1966Współczesna Grecja · PowieściopisarzPandelis Prewelakis1909 – 1986Współczesna Grecja · PoetaTasos Liwaditis1922 – 1988Współczesna Grecja · MatematykConstantin Carathéodory1873 – 1950Współczesna Grecja · MalarzKonstandinos Partenis1878 – 1967Współczesna Grecja · MalarzJannis Moralis1916 – 2009Współczesna Grecja · RzeźbiarzTakis (Panajotis Wasilakis)1925 – 2019Współczesna Grecja · DyrygentDimitris Mitropulos1896 – 1960Współczesna Grecja · Aktorka teatralnaMarika Kotopuli1887 – 1954Współczesna Grecja · Pisarz, krytyk sztukiZacharias Papantoniu1877 – 1940Współczesna Grecja · ArcheologSpiridon Marinatos1901 – 1974Współczesna Grecja · DobroczyńcaEwangelos Zappas1800 – 1865Współczesna Grecja · Piosenkarz rockowy, autor piosenekPawlos Sidiropulos1948 – 1990Współczesna Grecja · Kompozytor rebetiko, buzukiJannis Papaioanu1913 – 1972Współczesna Grecja · ChemikLeonidas Zerwas1902 – 1980Współczesna Grecja · ArcheologJerzy Mylonas1898 – 1988Współczesna Grecja · MalarkaAglaia Papa1904 – 1984Starożytność · Poeta chóralnyAlkmanWspółczesna Grecja · Choreografka · tancerkaAngeliki Stellatu1963Starożytność · Kompilator literackiAtenajos2nd c. ADStarożytność · Biograf · historia filozofiiDiogenes Laertios3rd c. ADWspółczesna Grecja · Historyczka · bizantynistkaEleni Glykatzi-Arveler1926 – 2026Współczesna Grecja · AutobiografkaElisavet Moutzan-Martinengou1801 – 1832Starożytność · Poeta komicznyEpicharmc. 540 BC – c. 460 BCWspółczesna Grecja · Powieściopisarka · poetkaErsi Sotiropoulou1953Współczesna Grecja · Powieściopisarka; nowelistkaGalateia Saranti1920 – 2009Współczesna Grecja · Reżyser · scenarzystaYorgos Lanthimos1973Współczesna Grecja · Autorka prozy fantastycznejIoanna Bourazopoulou1968Współczesna Grecja · Aktorka · dyrektorka teatruKakia Analiti1934 – 2002Współczesna Grecja · Aktorka teatralna i telewizyjnaKatia Dandulaki1948Starożytność · Rzeźbiarz w brązieLizypWspółczesna Grecja · PowieściopisarkaMargarita Karapanu1946 – 2008Współczesna Grecja · Poetka, dramatopisarka i tłumaczkaMaria Laina1947 – 2023Współczesna Grecja · Piosenkarka · autorka piosenekMaria PapageorgiouWspółczesna Grecja · Piosenkarz · kompozytorMichalis Hadzijannis1978Starożytność · Historyk · badanie politycznePolibiuszc. 200 BC – c. 118 BCWspółczesna Grecja · Powieściopisarka · proza historycznaRea Galanaki1947Starożytność · Poeta lirycznyStezychorc. 630 BC – c. 555 BCStarożytność · Filozof · założyciel stoicyzmuZenon z Kitionc. 334–333 BC – c. 262–261 BCWspółczesna Grecja · Powieściopisarka · nowelistkaZyranna Zateli1951

Wszystkie postacie →