Constantin Carathéodory

Carathéodory urodził się w Berlinie 13 września 1873 roku w znakomitej greckiej rodzinie z Konstantynopola. Jego ojciec, Stefanos Karatheodoris, był dyplomatą osmańskim w Berlinie, a później w Brukseli, więc chłopiec dorastał w Belgii, mówiąc po grecku, francusku i niemiecku. Studiował w szkole wojskowej w Brukseli i został inżynierem, a około 1900 roku pracował dla Brytyjczyków przy budowie zapór na Nilu w Egipcie. Tam w wolnym czasie czytał matematykę i postanowił zmienić swoje życie.

W wieku prawie dwudziestu siedmiu lat zapisał się na Uniwersytet Berliński, potem przeniósł się do Getyngi, światowej stolicy matematyki, gdzie w 1904 roku uzyskał doktorat pod kierunkiem Hermanna Minkowskiego. Jego kariera była błyskawiczna: po stanowiskach w Hanowerze, Wrocławiu (Breslau) i gdzie indziej w 1913 roku zastąpił Felixa Kleina w Getyndze, a pod koniec pierwszej wojny światowej objął katedrę na Uniwersytecie Berlińskim.

W 1920 roku premier Eleftherios Wenizelos zaprosił go do zorganizowania nowego greckiego uniwersytetu w Smyrnie, Uniwersytetu Jońskiego. Carathéodory rzucił się w wir pracy, ale we wrześniu 1922 roku armia grecka została pokonana w Azji Mniejszej, a Smyrna spłonęła. Ocalił, co mógł, i przybył do Aten, gdzie do 1924 roku wykładał na Uniwersytecie i Politechnice. Gdy w 1926 roku założono Akademię Ateńską, został jednym z jej członków w klasie nauk. Od 1924 roku aż do śmierci był profesorem w Monachium, gdzie przeżył lata nazizmu i wojnę. Zmarł w Monachium 2 lutego 1950 roku.

Matematyka Carathéodory'ego jest abstrakcyjna, ale jej wpływ widać wszędzie. W rachunku wariacyjnym, dziale szukającym krzywych i powierzchni, które czynią pewną wielkość możliwie najmniejszą lub największą, rozwinął to, co dziś nazywa się „królewską drogą” do tej dziedziny, przedstawioną w jego książce z 1935 roku. W teorii miary, która ściśle definiuje długość, pole i prawdopodobieństwo, jego metoda konstruowania miary z miary zewnętrznej, opublikowana w wykładach o funkcjach rzeczywistych z 1918 roku, jest standardowym podejściem wykładanym na każdym uniwersytecie; studenci znają ją jako „kryterium Carathéodory'ego” lub „twierdzenie Carathéodory'ego o przedłużeniu”. Wniósł też fundamentalny wkład w analizę zespoloną i odwzorowania konforemne.

Poza samą matematyką jego praca z 1909 roku o podstawach termodynamiki nadała drugiej zasadzie formę aksjomatyczną opartą na jednej zasadzie geometrycznej: w pobliżu każdego stanu układu istnieją stany, których nie można osiągnąć bez wymiany ciepła. Fizycy wciąż dyskutują o tej „zasadzie Carathéodory'ego”.

W 1916 roku, gdy Albert Einstein kończył ogólną teorię względności, obaj wymieniali listy o problemach mechaniki i rachunku wariacyjnego; ta korespondencja zachowała się i wciąż jest badana przez historyków nauki. Carathéodory pisał także po grecku i do końca uważał się za greckiego uczonego, który po prostu pracował w Niemczech.

W Grecji Carathéodory jest symbolem greckiej doskonałości w nauce, a jego nazwisko pojawia się w szkolnych podręcznikach matematyki i w tekstach popularnonaukowych o greckich uczonych. W Komotini w Tracji poświęcone mu muzeum prezentuje jego książki, listy i przedmioty osobiste i jest miejscem pielgrzymek greckich matematyków. Akademia Ateńska, która liczyła go wśród swoich członków od założenia w 1926 roku, czci go jako jednego z wielkich greckich uczonych czasów nowożytnych. Ulice i szkoły w całej Grecji noszą jego imię, Οδός Καραθεοδωρή. Każdy, kto studiuje matematykę lub fizykę na uniwersytecie, spotka jego nazwisko w podręczniku, często nie wiedząc, że człowiek, który je nosił, był Grekiem.

• Wykształcił się na inżyniera i pracował przy zaporach na Nilu, zanim w wieku prawie dwudziestu siedmiu lat przeszedł do matematyki.
• W 1913 roku zastąpił w Getyndze Felixa Kleina, jednego z najsłynniejszych matematyków epoki.
• Einstein napisał do niego w 1916 roku, kończąc ogólną teorię względności.
• Grecki uniwersytet, który założył w Smyrnie, był gotowy do otwarcia, gdy miasto zostało zniszczone w 1922 roku.