Galateia Saranti

Galateia Saranti, zapisywana też jako Galatia Saranti, urodziła się w Patras w 1920 roku; archiwum historyczne szkół Arsakeio i grecki serwis biograficzny Σαν Σήμερα (Tego dnia) podają datę 8 listopada. Uczęszczała do Arsakeio, znanej greckiej szkoły dla dziewcząt, a przed drugą wojną światową jej rodzina przeniosła się do Aten. Tam studiowała na Wydziale Prawa Uniwersytetu Ateńskiego, ale wcześnie zwróciła się ku literaturze i nigdy nie pracowała jako adwokatka.

Jej pierwsze opowiadanie, Το κάστρο (Zamek), ukazało się w czasopiśmie Νέα Εστία w 1945 roku. Jej mikropowieść Το βιβλίο του Γιοχάνες και της Μαρίας (Księga Johannesa i Marii) została ciepło przyjęta przez powieściopisarza Grigoriosa Ksenopulosa. W kolejnych dziesięcioleciach regularnie publikowała w pismach literackich i przygotowywała audycje literackie dla greckiego radia państwowego. Tłumaczyła też prozę na grecki, między innymi powieść węgierskiej pisarki Magdy Szabó.

Według Σαν Σήμερα 20 marca 1997 roku została wybrana na członka rzeczywistego Akademii Ateńskiej, na katedrę literatury nowogreckiej w Klasie Literatury i Sztuk Pięknych. Greckie gazety i archiwum Arsakeio przedstawiają ją jako pierwszą kobietę, która została członkiem rzeczywistym Akademii. W 2005 roku otrzymała wysoki stopień Orderu Feniksa. Zmarła w Atenach 28 grudnia 2009 roku w wieku 89 lat.

Saranti pisała przede wszystkim prozę: powieści, mikropowieści i opowiadania, a także książki dla dzieci i kilka słuchowisk. Po wczesnej powieści Πασχαλιές (Bzy, 1949) przyszły Επιστροφή (Powrót, 1953), nagrodzona Nagrodą Grupy Dwunastu, oraz Το παλιό μας σπίτι (Nasz stary dom, około 1959), która otrzymała drugą Państwową Nagrodę za powieść. Do późniejszych powieści należą Τα όρια (Granice, 1966) i Ρωγμές (Pęknięcia, 1979), nagrodzone w 1979 roku nagrodą Fundacji Uranisa Akademii Ateńskiej. Zbiór opowiadań Να θυμάσαι τη Βίλνα (Pamiętaj o Wilnie, początek lat 70.) zdobył pierwszą Państwową Nagrodę za opowiadanie; według litewskiej encyklopedii narodowej tytułowe opowiadanie dotyczy Wilna i historii Litwy. Źródła podają różne lata obu nagród państwowych, dlatego nie są tu datowane.

Krytycy opisują jej prozę jako raczej cichą niż dramatyczną. W nekrologu z 2009 roku gazeta Το Βήμα chwaliła wrażliwość jej pisarstwa, przyciszone tony i nastrój, wiążąc ją z miejską prozą Pokolenia lat 30. Archiwum Arsakeio podkreśla solidną konstrukcję, niewiele akcji zewnętrznej i uważne spojrzenie na psychologię bohaterów osadzonych w ich środowisku społecznym. Do późniejszych książek należą Τα νερά του Ευρίπου (Wody Euripu) i Το ποτάμι (Rzeka, 1992). Jej twórczość przetłumaczono na kilka języków, m.in. angielski, niemiecki, rosyjski, polski i hiszpański.

Grecka prasa wciąż wspomina jej wybór w 1997 roku jako punkt zwrotny dla kobiet w Akademii Ateńskiej. Jej książki ukazywały się w ateńskim wydawnictwie Βιβλιοπωλείον της Εστίας (Księgarnia Estia), które pod koniec lat 90. i na początku XXI wieku wznowiło kilka tytułów. Szkoły Arsakeio pielęgnują pamięć o niej w swoim archiwum historycznym, a publiczny nadawca ERT poświęcił jej odcinek serii telewizyjnej Μονόγραμμα (Monogram). Jako ćwiczenie z greckiego weź jej zdanie o pisaniu z sekcji „Zdanie do zapamiętania” i przekaż je w mowie zależnej, zaczynając od Η Σαράντη είπε ότι… (Saranti powiedziała, że…). Potem przyjrzyj się tytułowi Να θυμάσαι τη Βίλνα: να z θυμάσαι wyraża łagodne, trwałe polecenie, inne niż bezpośredni tryb rozkazujący θυμήσου (pamiętaj!). Napisz dwa własne zdania zaczynające się od Να θυμάσαι… (Pamiętaj…).

• W 1979 roku otrzymała nagrodę Akademii Ateńskiej za Ρωγμές (Pęknięcia), osiemnaście lat przed tym, jak sama została jej członkiem.
• Studiowała prawo na Uniwersytecie Ateńskim, ale wybrała literaturę zamiast kariery prawniczej.
• Przetłumaczyła węgierską powieść Magdy Szabó Το ελαφάκι (Sarenka), wydaną po grecku w 1990 roku.
• Jej wczesną mikropowieść o Johannesie i Marii pochwalił Grigorios Ksenopulos, jeden z najbardziej znanych greckich powieściopisarzy swoich czasów.