Nena Venetsanu

Nena Venetsanu (Latin harfleriyle Nena Venetsanou ya da Nena Benetsanou) 1955’te Atina’da doğdu. Piyano ve müzik teorisine Chari Kladaki ile başladı, ardından Atina’daki ve Siros adasındaki Ermupoli’deki Helen Konservatuvarı’nda devam etti. 1973–1977 yılları arasında Fransa’da yaşadı; Franche-Comté Üniversitesi’nde arkeoloji ve sanat tarihi okudu, Paris’te Irma Kolassi’den şan dersleri aldı.

1970’lerin sonunda Atina’ya dönünce kadın hareketine katıldı. 2025’teki bir söyleşide, 1976–77 dolaylarında şair Betty Komninu ile feminist gruplar içinde beş altı şarkı yazdığını, bunların bazılarının ilk albümüne girdiğini anlattı. ERT’nin yeni yetenekler televizyon yarışmasında birincilik ödülü kazandı ve Manos Hatzidakis ile çalışmaya başladı; bir konser biyografisi bu iş birliğini on beş yıl olarak verir ve Μυθολογία (Mitoloji) ile Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς (Athinas Caddesi Baladları) gibi eserleri sayar.

İlk albümü 1980’de Alekos Patsifas’ın desteğiyle çıktı; Paul Éluard’ın beş Fransızca şiirine yaptığı besteleri altı Yunanca şarkıyla birleştiriyordu. Bazı biyografiler kaydı 1979’a tarihler. Besteci Nikos Mamangakis ile Οδύσσεια (Odysseia), Ερωτόκριτος (Erotokritos) ve Lorca’nın halk şarkıları üzerinde çalıştı. Yedi yıl boyunca Toulon’daki Théâtre de la Méditerranée ile 250’den fazla gösteride yer aldı; Fransa, İsviçre, Belçika, İngiltere, İskandinavya, Macaristan, İtalya ve İspanya’da turnelere çıktı.

Venetsanu hem besteci hem yorumcudur ve şiir tüm işlerinin ortak ipidir. 2026’daki bir söyleşide onu Yunanlılığa bağlayan şeyin şiir, şiirsel dil olduğunu söyledi. Kendi şarkılarında Betty Komninu, Odysseas Elitis ve Viktoria Theodoru gibi Yunan şairleri; Michel Deguy, Paul Éluard ve Gaspara Stampa gibi Fransız ve İtalyan şairleri; Nelly Sachs ve Rose Ausländer gibi Almanca yazan kadın şairleri Yunanca çevirileriyle besteledi.

Albümlerinden birkaçı tek bir fikir etrafında kuruludur. Angélique Ionatos ile kaydedilen Sappho de Mytilène (1991), Sappho’nun şiirlerini Elitis’in Yeni Yunanca çevirileriyle seslendirir; bu albümdeki yorumu ona Fransa’da Charles Cros Akademisi’nin ödülünü kazandırdı. Πόλεις του Νότου (Güney Şehirleri, 1993) Komninu’nun sözlerini taşır; onun sözleri Καφέ Γκρέκο (Café Greco, 2003) albümünde de yer alır. Αγήρων ήχος θεάτρου (Tiyatronun Yaşlanmayan Sesi, 1997), Euripides’in Τρωάδες (Troyalı Kadınlar) gibi oyunlar için yazdığı müzikleri toplar. Hatzidakis (1998) ve Mikis Theodorakis (2000) şarkılarından albümler de kaydetti; Pantelis Vulgaris’in, müziği Hatzidakis’e ait Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (Ağustosun Sakin Günleri) gibi filmlerde şarkı söyledi.

Venetsanu şiir etrafında yeni programlar yaratmayı sürdürüyor. 2015’te Atina ve Epidavros Festivali için 1000 + 1 Πόλεις (1000 + 1 Şehir) konserini tasarladı; 2025’te Atina’da Almanca yazan ve Yunan kadın şairlerin şiirlerini bestelediği Σκληρές βιολέτες (Sert Menekşeler) gösterisini sundu. Fransa ona Sanat ve Edebiyat Nişanı şövalyeliği verdi; Nisan 2026’da Harvard’ın Mahindra Humanities Center’ında çevrim içi bir konuşma yapmak üzere davet edildi.

Öğrenenler için: Πόλεις του Νότου (Güney Şehirleri) için Yunanca bir albüm künyesi ya da konser programı bulun. İki sözcük arayın: μουσική (müzik) ve ποίηση ya da στίχοι (şiir, şarkı sözü). Sonra üç kısa Yunanca cümle yazın: Η ποιήτρια γράφει το ποίημα (Kadın şair şiiri yazıyor). Η Νένα γράφει τη μουσική (Nena müziği yazıyor). Η Νένα τραγουδά (Nena şarkı söylüyor).

• İlk albümü iki dil konuşur: Fransızca söylenen beş Paul Éluard şiiri ve Yunanca altı şarkı.
• Üniversitede müzik değil, arkeoloji ve sanat tarihi okudu.
• Mikis Theodorakis yönetimindeki ERT Çağdaş Müzik Orkestrası ile onun Μαουτχάουζεν (Mauthausen) ve Μικρές Κυκλάδες (Küçük Kikladlar) şarkı döngülerini söyledi.
• Şair Giorgos Sarantaris’e adanmış bir derneğin kurucu başkanıydı ve oyuncu Eva Kotamanidu’nun onun şiirlerini okuduğu bir albümün müziğini yazdı.