Dimitris Horn

Horn 1921'de Atina'da tiyatrocu bir ailede doğdu: babası Pantelis Horn, Atina yaşamını anlatan oyunları dönemin önde gelen toplulukları tarafından sahnelenen, yirminci yüzyıl başının tanınmış bir oyun yazarıydı. Çocuk oyuncular ve yazarlar arasında büyüdü ve Ulusal Tiyatro'nun drama okulunda (1937–1940) eğitim gördü. 1939 civarında sahneye çıktı ve savaşın ve Alman işgalinin zor yıllarında oynadı; o yıllarda Atina'nın tiyatroları açık kaldı ve insanların bir akşamlığına açlığı unutabildiği az sayıdaki yerden biriydi.

Savaştan sonra kısa sürede başrol oyuncusu oldu. Uzun boylu, ince ve her zaman şık giyimli, sıcak ve hafifçe ironik bir sesi olan Horn, halk tiyatrosuna hâkim olan gürültülü komedyenlerin tam tersiydi; seyirci onda modern, Avrupai bir centilmen görüyordu. 1950'lerde kuşağının en beğenilen Yunan oyuncusu Elli Lambeti ile yakından çalıştı; birlikte bir tiyatro topluluğu kurdular ve hâlâ Yunan oyunculuğunun altın anı olarak hatırlanan oyunlarda ve filmlerde yer aldılar.

Hayatı boyunca sahnede, Yunan ve yabancı oyunlarda, çoğu zaman kendi topluluğunun başında oynamaya devam etti. Tiyatroyu tercih ettiği için birçok meslektaşından daha az film çekti, ama perdedeki her rolü tanındı. Birkaç yıllık hastalıktan sonra 16 Ocak 1998'de Atina'da öldü.

Horn'un sinemadaki şöhreti, Yunan filminin altın çağı olan 1950'lerden küçük bir film grubuna dayanır. Giorgos Tzavellas'ın yönettiği Η κάλπικη λίρα (Sahte Lira, 1955) filminde sahte bir altın lira dört hikâye boyunca elden ele geçer; sonuncusunda Horn yoksul bir ressam olan Pavlos'u, Elli Lambeti de karısı Aliki'yi oynar. Mihalis Kakoyannis'in (Michael Cacoyannis) yönettiği ve Hydra adasında çekilen Το κορίτσι με τα μαύρα (Siyahlı Kız, 1956) filminde, Lambeti'nin canlandırdığı genç bir adalı kadına âşık olan Atinalı yazar Pavlos'tur; film 1956 Cannes Film Festivali'nde yarıştı.

Yine Tzavellas'ın Μια ζωή την έχουμε (Bir Kere Yaşıyoruz, 1958) filminde, bir kadının aşkı uğruna kendisine ait olmayan parayı harcayan çekingen bir banka memurudur; Μια του κλέφτη... (1960) ise ona Selanik Film Festivali'nde en iyi erkek oyuncu ödülünü kazandırdı. Hepsinde üslubu aynıdır: doğal, ölçülü, asla bağırmayan, kusursuz diksiyonlu. Yunan oyunculuğunun büyük kısmının teatral ve abartılı olduğu bir dönemde bu ölçülülük yeni geliyordu.

Ama asıl evi tiyatroydu. Yarım yüzyıldan uzun süre komedi ve dram, Yunan ve yabancı yazarlar oynadı, çoğu zaman kendi topluluğunun başında. Genç oyuncular bir repliği açık ve sade söylemeyi öğrenmek için onu izlemeye giderdi; birçoğu sonradan onun oyunlarının kendilerine sahnede zarafetin ne demek olduğunu öğrettiğini söyledi.

Horn'u tanımanın en kolay yolu, Yunan televizyon kanallarının hâlâ, özellikle bayramlarda gösterdiği ve altyazılı bulunabilen filmlerini izlemektir. Το κορίτσι με τα μαύρα başlamak için en iyi yerdir: kısa, güzel bir film; siyah beyaz Hydra adası ve en iyi hâllerinde Horn ile Lambeti. Μια ζωή την έχουμε, her Yunanlının anın tadını çıkarmaya karar verdiğinde hâlâ söylediği bir söze adını verdi. Yunan tiyatro okullarında Horn hâlâ iyi diksiyonun ve sakin, modern bir oyunculuk üslubunun örneğidir; kitaplar ve televizyon belgeselleri onun Elli Lambeti ile ortaklığının hikâyesini anlatır. Bir öğrenci kısa bir sahne seçip ne kadar açık konuştuğunu dinleyebilir ve repliklerini yüksek sesle tekrarlayabilir.

• Babası Pantelis Horn bir oyun yazarıydı; yani tiyatro ailenin işiydi.
• Başrolünü oynadığı Το κορίτσι με τα μαύρα, 1956 Cannes Film Festivali'nde yarıştı.
• Filmlerinden birinin adı, «Μια ζωή την έχουμε» (Bir kere yaşıyoruz), bugün gündelik bir Yunan deyimidir.
• Her zaman sahneyi tercih ettiği için görece az film çekti.