İsmini Kapandai

İsmini Kapandai 1939’da Atina’da doğdu ve Kolonaki semtinde, kitaplarla dolu bir evde büyüdü. 2020’de Yunan dergisi LiFO’ya verdiği bir röportajda, okumanın hayatının her döneminde kendisine destek olduğunu söyledi. Annesinin kökleri Küçük Asya’daydı ve Londra’da okumuştu; babası makine ve elektrik mühendisiydi. ailesi Bergamalı olan ve 1990’da ölen şair ve heykeltıraş Vasos Kapantais ile evlendi.

Yazarlığı, eşiyle modern bir Yunanlı, yani bir νεοέλληνας olmanın ne anlama geldiği üzerine yaptığı konuşmalardan doğdu. Bu soru onu Osmanlı yönetimi altındaki Yunan ayaklanmaları hakkında okumaya yöneltti ve araştırma, 1989’da Estia tarafından yayımlanan ilk kitabı Επτά φορές το δαχτυλίδι (Yedi Kez Yüzük) oldu. 1990’da Απειρωτάν και Τούρκων (Epirliler ve Türkler Üzerine) geldi. Bu kitap 1990’da Hristiyan Edebiyatı Ödülü’nü, 1992’de de Atina Akademisi’nin Uranis Ödülü’nü aldı. O zamandan beri Estia, Kastaniotis ve Ikaros’tan ondan fazla roman yayımladı; ayrıca bir çocuk kitabı, Küçük Asya Rumları ve İstanbul’un kiliseleri üzerine resimli albümler, gazete ve dergilerde öyküler ve belgeseller için metinler yazdı. Yunancaya çeviri de yapıyor: Mary Shelley’nin Mathilda’sından Anthony Trollope’un Barchester Kuleleri’ne. 2001’de edebiyat dergisi Εξώπολις (Eksopolis) eserine uzun bir röportaj da içeren bir dizi sayfa ayırdı.

Kapandai’nin romanlarının çoğu tarihîdir, ama amacının bir tarih dersi değil, “edebî metnin hakikati” olduğunu söylemiştir. Το άλας της γης (Dünyanın Tuzu, 2002), 14. yüzyılın ilk yarısında Selanik’te, yönetici sınıf içinde başlayıp toplumsal sınıflar arası bir mücadeleye dönüşen bir çatışma sırasında geçer. Εμείς έχουμε εμάς (Biz Bize Sahibiz, 2007), Osmanlı yönetimi döneminde Epir, İyon Adaları ve İtalya arasında dolaşır. Σικελικός Εσπερινός (Sicilya Akşam Duası), imparator VIII. Mihail Palaiologos ve 1274 Kiliselerin Birliği döneminde Venedik yönetimindeki Girit’te başlar, ardından Sicilya’ya ve Konstantinopolis’e uzanır. Yabancı ve aidiyet sorunu üzerine bir aşk öyküsü olan Η Φλώρια των νερών (Suların Floria’sı, 1999), 2002’de Rick Newton’ın çevirisiyle İngilizce okurlara ulaştı; bu çeviri Modern Greek Studies Association’ın Elizabeth Constantinides Çeviri Ödülü’nü kazandı.

Daha yakın dönemleri de yazar. Με θέα τη ζωή (Hayata Bakan, 2009), 20. yüzyıl boyunca ailesinin yükselişini ve çöküşünü anlatan bir kadını izler; Αστική οικία στο Χαλάνδρι (Halandri’de Bir Konak, 2017) ise 1990’ların ortasında Atina’nın bir banliyösünde geçen bir polisiye romandır. Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης (Unutuşun Kokuşmuş Suyu, 2020), 1831’de İoannis Kapodistrias’ın suikastinin hemen ardından Atina’ya döner; adı 1806 tarihli anonim metin Ελληνική Νομαρχία’dan gelir. Kitapları Montreal, Sofya, Belgrad ve Milano’da da yayımlandı.

Kapandai’nin romanları Kastaniotis ve Ikaros’ta basılmaya devam ediyor; Atika’daki kültür merkezleri ve belediye kütüphaneleri onu okuma kulübü buluşmalarına davet etti: 2010’da Halandri’de, 2018’de Aspropirgos’ta. Yunan Dili Merkezi, Εξώπολις’in 2001’de ona ayırdığı sayfaları çevrimiçi dergi arşivinde listeler. Yunancada ilk adım için bu sayfadan bir mekân seçin: Θεσσαλονίκη, 14ος αιώνας (Selanik, 14. yüzyıl) ya da Αθήνα, 1831 (Atina, 1831). Πού; (Nerede?) ve Πότε; (Ne zaman?) diye sorun, sonra kendi iki kısa cümlenizle cevap verin: Η ιστορία είναι στη Θεσσαλονίκη. Είναι ο 14ος αιώνας (Öykü Selanik’te geçiyor. 14. yüzyıl). Bu alıştırma cümleleri bizimdir, kitaplarından alıntı değildir.

• İlk kitabı, eşiyle birini modern Yunanlı yapan şeyin ne olduğu üzerine yaptığı konuşmalardan doğdu.
• Η Φλώρια των νερών’ın İngilizce çevirisi 2002’de çevirmenine bir ödül kazandırdı.
• Το βρωμερόν ύδωρ της λήθης başlığı 1806 tarihli anonim bir Yunanca metinden gelir.
• Mary Shelley’nin Mathilda’sını Yunancaya çevirdi.