Manos Loizos

Manos Loizos 22 Ekim 1937'de Mısır'ın İskenderiye kentinde, Kıbrıs'tan gelmiş bir ailede doğdu. Mısır'daki pek çok Rum gibi iki dünya arasında büyüdü: kozmopolit kent ve okulları, kiliseleriyle Rum cemaati. 1955'te okumak için Atina'ya taşındı, ama müzik ağır bastı: çalıyor, kendi kendine ve arkadaşlarından öğreniyor, ilk şarkılarını yazarken her türlü işte çalışıyordu. 1960'ların sol gençlik hareketine katıldı ve ömrü boyunca kararlı bir komünist olarak kaldı.

İlk plakları 1960'larda çıktı ve 1967–1974 askerî diktatörlüğü sırasında yollardan, ışıktan ve özgürlükten söz eden şarkıları öğrenci çevrelerinde söylendi ve çoğu zaman sansürün kırmızı çizgisine takıldı. 1974'te cuntanın düşmesinin ardından Yunanistan'ın en sevilen bestecilerinden biri oldu. Söz yazarı Lefteris Papadopulos ve şarkıcı Haris Aleksiu ile yakın çalıştı; Aleksiu için Manolis Rasulis'in sözleriyle bütün bir albüm yazdı, Τα τραγούδια της Χαρούλας (Harula'nın Şarkıları, 1979); kendi şarkılarını da alçakgönüllü, boğuk bir sesle söyledi.

1982'de felç geçirdi. Tedavi için Moskova'ya götürüldü ve orada 17 Eylül 1982'de 44 yaşında öldü. Atina'daki cenazesi, sokakta onun şarkılarını söyleyen binlerce kişinin buluşmasına dönüştü.

Loizos iki tür şarkı yazdı ve onları hiç ayırmadı. Siyasi şarkılar slogansız bir mücadeleden söz eder: Kostula Mitropulu'nun sözleriyle Ο δρόμος (Sokak), ilk kez 1965'te yayımlandı ve Τα τραγούδια του δρόμου (Sokağın Şarkıları, 1974) albümünde yeniden kaydedildi; bir duvara boyayla yazılmış bir kelimeyi, özgürlük kelimesini anlatır. Diğerleri şefkatli, hüzünlü ya da sadece neşelidir: sözlerini ve müziğini kendisinin yazdığı Καλημέρα ήλιε (Günaydın Güneş, 1974) günü sade, neredeyse çocuksu bir melodiyle selamlar; Fontas Ladis'in sözleriyle Τα τραγούδια μας (Bizim Şarkılarımız, 1976) albümü Yorgos Dalaras'a işçiler ve göçmenler üzerine şarkılar verdi. Son yıllarında Türk şair Nâzım Hikmet'in hapiste yazdığı şiirleri, Yannis Ritsos'un Yunanca çevirisiyle Γράμματα στην αγαπημένη (Sevgiliye Mektuplar) adıyla besteledi; plak ölümünden sonra, 1983'te çıktı.

Müziği, buzukiye dayanan laiko şarkı ile 1960'ların «yeni dalga»sının gitar ve piyanoya dayalı daha hafif üslubu arasında durur. Melodiler küçük adımlarla ilerler ve kolay akılda kalır; düzenlemeler yalındır; duygu sözlerden ve sesten gelir. Bu yüzden şarkıları plaklardan sıradan insanların dudaklarına bu kadar kolay geçti: gösterilerde, tavernalarda ve yaz gecelerinde gitarın çevresinde. Haris Aleksiu ve Yorgos Dalaras'tan genç sanatçılara kadar her kuşaktan şarkıcı onları hâlâ kaydediyor.

Bir grup Yunanlıdan Loizos söylemesini isteyin, biri mutlaka Καλημέρα ήλιε ya da Ο δρόμος ile başlar; bu şarkılar herkesindir. Önce Haris Aleksiu'nun onun şarkılarından yaptığı kayıtları dinleyin, sonra sözler önünüzde Ο δρόμος'un ilk dizelerini söylemeyi deneyin. Her eylül, ölüm yıldönümünde konserler ve radyo programları onu anar; mezarı Atina Birinci Mezarlığı'ndadır. Yunanistan'da ve Kıbrıs'ta birçok kentte sokaklar onun adını taşır. Sitenin A2 düzeyindeki müzik kelimeleri alıştırması şarkılarına iyi bir eşlikçidir.

• Mısır'da Kıbrıslı bir ailede doğdu ve iki ülkenin Rumları da onu kendilerinden sayar.
• Tedavi için götürüldüğü Moskova'da, yalnızca 44 yaşında öldü.
• Birçok şarkısını hiç eğitim almamış bir sesle kendisi söyledi ve hayranları çoğu zaman onun yorumlarını tercih eder.
• 1974'te cuntanın düşmesinden sonra gösterilerde en sık duyulan şarkılar arasında onunkiler de vardı.