Η ζωή
Η Βλαχοπούλου γεννήθηκε στις 28 Ιουλίου 1923 στην Κέρκυρα, το ιόνιο νησί που φημίζεται για τη μουσική του, τις φιλαρμονικές του και το φιλόμουσο κοινό του που λατρεύει την όπερα. Τραγουδούσε από έφηβη στην Κέρκυρα, και το 1939 ξεχώρισε τραγουδώντας σε ένα βαριετέ στην Αθήνα. Από το 1943 τραγουδούσε στο Πάνθεον με τον συνθέτη Γιάννη Σπάρτακο, που έγραφε γι' αυτήν τραγούδια τζαζ, και ο Τύπος την ονόμασε «βασίλισσα της τζαζ». Η φωνή της ήταν δυνατή, ο ρυθμός της τέλειος και η σκηνική της παρουσία τεράστια.
Από το τραγούδι πέρασε στο θέατρο, και ιδίως στην επιθεώρηση, το αθηναϊκό θέαμα με τραγούδια, νούμερα και πολιτικά αστεία. Εκεί έμαθε τον κωμικό χρονισμό που την έκανε διάσημη: το σηκωμένο φρύδι, την ξαφνική μετάβαση από τη γλύκα στην οργή, την ατάκα που πετιέται ακριβώς την κατάλληλη στιγμή. Τη δεκαετία του 1960 την ανακάλυψε ο κινηματογράφος, και έγινε ένα από τα μεγαλύτερα αστέρια της χρυσής εποχής της ελληνικής κωμωδίας, δίπλα σε ηθοποιούς όπως ο Λάμπρος Κωνσταντάρας, ο Ντίνος Ηλιόπουλος και ο Κώστας Βουτσάς.
Συνέχισε να δουλεύει στο θέατρο και στην τηλεόραση για δεκαετίες και ποτέ δεν αποσύρθηκε πραγματικά· το κοινό την αγαπούσε ως το τέλος. Πέθανε στο Μαρούσι στις 29 Ιουλίου 2004, μια μέρα μετά τα ογδοηκοστά πρώτα γενέθλιά της, και ο ελληνικός Τύπος την αποκάλεσε μεγάλη κυρία της κωμωδίας.
Το έργο
Στις ταινίες της η Βλαχοπούλου υποδυόταν σχεδόν πάντα τον ίδιο τύπο γυναίκας, και το κοινό τη λάτρευε γι' αυτό: μια δυναμική, πολυλογού, πρακτική Ελληνίδα που μαλώνει, μηχανεύεται, τραγουδά και στο τέλος τα φτιάχνει όλα. Η κωμωδία της ήταν σωματική και μουσική ταυτόχρονα, και σχεδόν κάθε ταινία τής έδινε τουλάχιστον ένα τραγούδι.
Στο Μερικοί το προτιμούν κρύο (1963) τραγουδά το «Σαν ξημερώνει Κυριακή», ντουέτο με τον Ντίνο Ηλιόπουλο, σε μουσική του Μίμη Πλέσσα, που έγραψε πολλά από τα κινηματογραφικά της τραγούδια. Στη Η χαρτοπαίχτρα (1965) είναι μια σύζυγος που δεν μπορεί να σταματήσει να παίζει χαρτιά, απέναντι στον Λάμπρο Κωνσταντάρα στον ρόλο του απελπισμένου συζύγου. Ακολούθησαν Η βουλευτίνα (1966) και Η ζηλιάρα (1968), ενώ το Βίβα Ρένα (1967) και το Η Ρένα είναι οφσάιντ (1972) ήταν τόσο ολοκληρωτικά χτισμένα γύρω της που έχουν το μικρό της όνομα στον τίτλο τους.
Αυτές οι ταινίες δείχνουν την Ελλάδα της δεκαετίας του 1960: καινούργια διαμερίσματα στην Αθήνα, διακοπές στη θάλασσα, οικονομικές σκοτούρες, προξενιά που γίνονται και απορρίπτονται. Ιδωμένες σήμερα, είναι και ένα μάθημα προφορικών ελληνικών, γεμάτες εκφράσεις, ιδιωματισμούς και τον ρυθμό της αληθινής κουβέντας.
Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα
Τα ελληνικά τηλεοπτικά κανάλια δείχνουν ακόμη τις κωμωδίες της Βλαχοπούλου, ιδίως στις γιορτές και τα καλοκαιρινά απογεύματα, και πολλοί Έλληνες ξέρουν απέξω τις ατάκες της. Για έναν μαθητή, οποιαδήποτε ταινία της είναι καλός τρόπος να ακούσει φυσικά, γρήγορα, αστεία ελληνικά, και τα τραγούδια της από τις ταινίες βρίσκονται εύκολα. Δείτε πρώτα Η χαρτοπαίχτρα: η ιστορία είναι απλή και τα αστεία θέλουν λίγα λόγια. Τη θυμόμαστε μαζί με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Θανάση Βέγγο ως ένα από τα πρόσωπα της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, και στην Κέρκυρα μιλούν ακόμη με περηφάνια για το κορίτσι του νησιού που έκανε όλη τη χώρα να γελάσει.
Το ξέρατε;
- Πριν γίνει κωμική ηθοποιός ήταν τραγουδίστρια της τζαζ: τη δεκαετία του 1940 ο αθηναϊκός Τύπος την αποκαλούσε «βασίλισσα της τζαζ».
- Δύο ταινίες της, Βίβα Ρένα (1967) και Η Ρένα είναι οφσάιντ (1972), έχουν το δικό της μικρό όνομα στον τίτλο.
- Έμαθε την κωμική της τέχνη στην αθηναϊκή επιθεώρηση, ένα μείγμα από τραγούδια, νούμερα και σάτιρα.
Βασικά έργα
| Τίτλος | Σημασία | Έτος |
|---|---|---|
| Μερικοί το προτιμούν κρύο | Μερικοί το προτιμούν κρύο (ταινία) | 1963 |
| Η χαρτοπαίχτρα | Η χαρτοπαίχτρα (ταινία) | 1965 |
| Η βουλευτίνα | Η βουλευτίνα (ταινία) | 1966 |
| Βίβα Ρένα | Βίβα Ρένα (ταινία) | 1967 |
| Η Ρένα είναι οφσάιντ | Η Ρένα είναι οφσάιντ (ταινία) | 1972 |
Μια φράση που μένει
Η Ρένα είναι οφσάιντ
I Rena einai ofsaint
