Λένα Κιτσοπούλου

Η Λένα Κιτσοπούλου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971, σύμφωνα με τον εκδότη της, το Μεταίχμιο, και τη βάση δεδομένων βιβλίων Biblionet· ένα γαλλικό θεατρικό πρόγραμμα αναφέρει το 1976. Σπούδασε υποκριτική στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης «Κάρολος Κουν» και αποφοίτησε το 1994. Έπειτα έπαιξε σε κλασικά και σύγχρονα έργα και σε ταινίες. Το 1997 κέρδισε το βραβείο Α΄ γυναικείου ρόλου στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για την ταινία του Δημήτρη Αθανίτη No Sympathy for the Devil.

Σύντομα το γράψιμο έγινε γι’ αυτήν εξίσου σημαντικό με την υποκριτική. Το 2006 οι εκδόσεις Κέδρος κυκλοφόρησαν την πρώτη της συλλογή διηγημάτων, τις Νυχτερίδες, που πήρε το βραβείο πρώτης εμφάνισης του περιοδικού Διαβάζω. Από τότε εργάζεται κυρίως ως συγγραφέας και σκηνοθέτιδα. Γράφει επίσης σε εφημερίδες και συμμετέχει με διηγήματα σε ανθολογίες, όπως μια συλλογή του 2013 με ιστορίες για την ελληνική οικονομική κρίση.

Τα θεατρικά της έργα έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και πολωνικά και έχουν παρουσιαστεί στο Λονδίνο και στο Βερολίνο, όπως και στην Ελλάδα. Εμφανίζεται επίσης ως τραγουδίστρια. Η συλλογή διηγημάτων της Το μάτι του ψαριού (2015) ήταν στη βραχεία λίστα του Κρατικού Βραβείου Διηγήματος-Νουβέλας 2016. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Τα διηγήματα της Κιτσοπούλου είναι σύντομα και άμεσα. Οι Νυχτερίδες και οι μεταγενέστερες συλλογές Μεγάλοι δρόμοι (Μεταίχμιο, 2010) και Το μάτι του ψαριού δείχνουν συνηθισμένους ανθρώπους που μοιάζουν να ζουν ανάμεσά μας, αλλά συναντούν την απώλεια, τη ματαίωση και τον θάνατο. Οι κριτικοί επισημαίνουν τις κοφτές φράσεις της και τις υπερρεαλιστικές, κάποτε ζοφερές πινελιές. Δύο διηγήματα από τους Μεγάλους δρόμους μεταφέρθηκαν στη σκηνή.

Το πιο γνωστό θεατρικό της κείμενο ξεκίνησε ως νουβέλα. Η Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. (Κέδρος, 2009) μιλά για μια γυναίκα τριάντα επτά χρονών που αποφασίζει να αλλάξει ζωή ή, μάλλον, κόσμο. Κάθε γράμμα του τίτλου ξεκινά μια λέξη της πικρής, κωμικής της «φιλοσοφίας ζωής». Το 2009 το Εθνικό Θέατρο την ανέβασε ως μονόλογο, σε σκηνοθεσία της Κιτσοπούλου και της Μαρίας Πρωτόπαππα, που ερμήνευσε τη γυναίκα· το 2011 η παράσταση ταξίδεψε στο Piccolo Teatro του Μιλάνου. Στη σκηνή η γυναίκα μιλά στο κοινό, στον εαυτό της και σε όλα όσα συμβαίνουν γύρω της, με έναν χείμαρρο γλυκόπικρων, σαρκαστικών και αστείων λόγων.

Τα θεατρικά της έργα συχνά παίρνουν αφετηρία την ελληνική ιστορία και τον μύθο. Το Αθανάσιος Διάκος – Η επιστροφή (Φεστιβάλ Αθηνών, 2012) παίρνει τον τίτλο του από έναν ήρωα του 1821. Τα έργα Aoustras or the Hardness (Εθνικό Θέατρο, 2011) και Little Red Riding Hood – The First Blood (Στέγη Ιδρύματος Ωνάση, 2014) ακολούθησαν άλλους δρόμους. Τον Ιούλιο του 2023 η σκηνοθεσία της στις Σφήκες του Αριστοφάνη στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου δίχασε έντονα την κριτική.

Τα κείμενα της Κιτσοπούλου βρίσκονται ακόμη στις ελληνικές σκηνές και στα ράφια. Το 2021 η Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. επέστρεψε στην Αθήνα, στο Θέατρο Ζίνα, σε σκηνοθεσία της Δήμητρας Δερμιτζάκη με την Κίττυ Παϊταζόγλου στον ρόλο, και το 2025 το Μεταίχμιο επανεξέδωσε τις Νυχτερίδες και τη Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α. Το ψηφιακό αρχείο του Εθνικού Θεάτρου διατηρεί φωτογραφίες, προγράμματα και δημοσιεύματα της παράστασης του 2009. Για μια άσκηση στα ελληνικά, ανοίξτε αυτή την καταγραφή του αρχείου και διαβάστε τον τίτλο γράμμα γράμμα. Ολόκληρος ο μονόλογος είναι λογοτεχνία για ενήλικες, όχι ανάγνωσμα επιπέδου Α1, γι’ αυτό δανειστείτε μόνο τη μορφή του: ένας άνθρωπος μιλά στο κοινό. Γράψτε τον δικό σας μονόλογο σε τρεις γραμμές: «Είμαι η Μαρία. Μένω στην Αθήνα. Μιλάω για τη ζωή μου.» Έπειτα διαβάστε τον δυνατά.

• Πριν από το πρώτο της βιβλίο, κέρδισε βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1997.
• Ο τίτλος «Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.» μοιάζει με γυναικείο όνομα, «Μαιρούλα», αλλά κάθε κεφαλαίο γράμμα αντιστοιχεί σε μια ξεχωριστή λέξη.
• Τον Μάρτιο του 2011 η παράσταση της «Μ.Α.Ι.Ρ.Ο.Υ.Λ.Α.» του Εθνικού Θεάτρου παίχτηκε στο Piccolo Teatro του Μιλάνου.
• Το έργο της για τον Αθανάσιο Διάκο κέρδισε το Διεθνές Βραβείο Συγγραφέα 2013 στο Stückemarkt της Χαϊδελβέργης, στη Γερμανία.