Δημήτρης Χορν

Ο Χορν γεννήθηκε στην Αθήνα το 1921 σε οικογένεια του θεάτρου: ο πατέρας του, ο Παντελής Χορν, ήταν γνωστός θεατρικός συγγραφέας των αρχών του εικοστού αιώνα, και τα έργα του για την αθηναϊκή ζωή ανέβαιναν από τους κορυφαίους θιάσους της εποχής. Το αγόρι μεγάλωσε ανάμεσα σε ηθοποιούς και συγγραφείς και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου (1937–1940). Έκανε το ντεμπούτο του στη σκηνή γύρω στο 1939 και έπαιξε στα δύσκολα χρόνια του πολέμου και της γερμανικής Κατοχής, όταν τα θέατρα της Αθήνας έμεναν ανοιχτά και ήταν από τα λίγα μέρη όπου ο κόσμος μπορούσε να ξεχάσει την πείνα για ένα βράδυ.

Μετά τον πόλεμο έγινε γρήγορα πρωταγωνιστής. Ψηλός, λεπτός και πάντα καλοντυμένος, με ζεστή, ελαφρώς ειρωνική φωνή, ήταν το αντίθετο των θορυβωδών κωμικών που κυριαρχούσαν στο λαϊκό θέατρο, και το κοινό έβλεπε σε αυτόν έναν σύγχρονο, ευρωπαϊκό τύπο τζέντλεμαν. Τη δεκαετία του 1950 συνεργάστηκε στενά με την Έλλη Λαμπέτη, την πιο θαυμαστή Ελληνίδα ηθοποιό της γενιάς της· μαζί έφτιαξαν θίασο και εμφανίστηκαν σε έργα και ταινίες που θυμόμαστε ακόμη ως χρυσή στιγμή της ελληνικής υποκριτικής.

Συνέχισε να παίζει στη σκηνή σε όλη του τη ζωή, σε ελληνικά και ξένα έργα, συχνά επικεφαλής δικού του θιάσου. Γύρισε λιγότερες ταινίες από πολλούς συναδέλφους του, γιατί προτιμούσε το θέατρο, αλλά κάθε κινηματογραφικός του ρόλος έγινε γνωστός. Πέθανε στην Αθήνα στις 16 Ιανουαρίου 1998, ύστερα από αρκετά χρόνια αρρώστιας.

Η φήμη του Χορν στον κινηματογράφο στηρίζεται σε μια μικρή ομάδα ταινιών της δεκαετίας του 1950, της χρυσής εποχής του ελληνικού σινεμά. Στην Η κάλπικη λίρα (1955), σε σκηνοθεσία Γιώργου Τζαβέλλα, μια ψεύτικη χρυσή λίρα περνά από χέρι σε χέρι μέσα από τέσσερις ιστορίες· στην τελευταία ο Χορν υποδύεται τον Παύλο, έναν φτωχό ζωγράφο, και η Έλλη Λαμπέτη τη γυναίκα του, την Αλίκη. Στο Το κορίτσι με τα μαύρα (1956), σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη, γυρισμένο στην Ύδρα, είναι ο Παύλος, ένας συγγραφέας από την Αθήνα που ερωτεύεται μια νεαρή νησιώτισσα, την οποία υποδύεται η Λαμπέτη· η ταινία διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών το 1956.

Στο Μια ζωή την έχουμε (1958), πάλι του Τζαβέλλα, είναι ένας δειλός τραπεζικός υπάλληλος που, για την αγάπη μιας γυναίκας, ξοδεύει λεφτά που δεν είναι δικά του, και η ταινία Μια του κλέφτη... (1960) του χάρισε το βραβείο ανδρικής ερμηνείας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Σε όλες το ύφος του είναι το ίδιο: φυσικό, χαμηλόφωνο, ποτέ φωνακλάδικο, με τέλεια άρθρωση. Σε μια εποχή που μεγάλο μέρος της ελληνικής υποκριτικής ήταν θεατρινίστικο και υπερβολικό, αυτή η συγκράτηση έμοιαζε καινούργια.

Το θέατρο όμως ήταν το πραγματικό του σπίτι. Για περισσότερο από μισό αιώνα έπαιξε κωμωδία και δράμα, Έλληνες και ξένους συγγραφείς, συχνά ως επικεφαλής δικού του θιάσου. Νέοι ηθοποιοί πήγαιναν να τον δουν για να μάθουν πώς λέγεται μια ατάκα καθαρά και απλά, και πολλοί είπαν αργότερα ότι οι ερμηνείες του τους δίδαξαν τι σημαίνει κομψότητα στη σκηνή.

Ο ευκολότερος τρόπος να γνωρίσει κανείς τον Χορν είναι να δει τις ταινίες του, που τα ελληνικά κανάλια δείχνουν ακόμη, ιδίως στις γιορτές, και που κυκλοφορούν με υπότιτλους. Το κορίτσι με τα μαύρα είναι το καλύτερο σημείο για να ξεκινήσει κανείς: μια σύντομη, όμορφη ταινία, με την Ύδρα σε ασπρόμαυρο και τον Χορν και τη Λαμπέτη στις καλύτερες στιγμές τους. Το Μια ζωή την έχουμε έδωσε τον τίτλο του σε μια φράση που κάθε Έλληνας λέει ακόμη όταν αποφασίζει να χαρεί τη στιγμή. Στις ελληνικές δραματικές σχολές ο Χορν παραμένει το πρότυπο της καλής άρθρωσης και ενός ήρεμου, σύγχρονου τρόπου υποκριτικής, και βιβλία και τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ αφηγούνται τη συνεργασία του με την Έλλη Λαμπέτη. Ένας μαθητής μπορεί να διαλέξει μια μικρή σκηνή, να ακούσει πόσο καθαρά μιλά και να επαναλάβει δυνατά τις ατάκες του.

• Ο πατέρας του, ο Παντελής Χορν, ήταν θεατρικός συγγραφέας, οπότε το θέατρο ήταν οικογενειακή υπόθεση.
• Το κορίτσι με τα μαύρα, όπου πρωταγωνίστησε, διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ των Καννών το 1956.
• Ο τίτλος μιας ταινίας του, «Μια ζωή την έχουμε», είναι σήμερα καθημερινή ελληνική φράση.
• Γύρισε σχετικά λίγες ταινίες, γιατί πάντα προτιμούσε τη σκηνή.