Γεωργία Νταγάκη

Η Γεωργία Νταγάκη γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα· η οικογένειά της κατάγεται από το Ρέθυμνο της Κρήτης. Οι γονείς της δεν ήταν μουσικοί, αλλά στήριξαν την πρώιμη κλίση της προς τη μουσική. Στα δώδεκα άρχισε μαθήματα κρητικής λύρας με τον Μάνο Πυροβολάκη, τον οποίο αργότερα περιέγραψε ως εξαίρετο και πολύ αυστηρό δάσκαλο. Σπούδασε επίσης πιάνο, φωνητική, θεωρία και αρμονία της μουσικής, καθώς και φωτογραφία. Σε συνέντευξη του 2018 είπε ότι εξακολουθούσε να σπουδάζει σε ωδεία της Αθήνας, δίπλα στην παράδοση με την οποία μεγάλωσε.

Ο πρώτος της δίσκος, «Στην άκρη αυτού του κόσμου», κυκλοφόρησε το 2006 από την κρητική εταιρεία Αεράκης. Σύμφωνα με την επίσημη βιογραφία της, το καλοκαίρι του 2009 περιόδευσε σε 25 πόλεις του εξωτερικού με τον Eric Burdon και τους Animals, προσθέτοντας λύρα σε τραγούδια της ροκ. Την ίδια χρονιά η γερμανική εταιρεία world μουσικής Network Medien κυκλοφόρησε τον δίσκο της «Ασκαρδαμυκτί», γνωστό και ως «Secret Love». Ακολούθησε ο «Φόβος» το 2014 από τη Monopol Records του Βερολίνου. Εμφανίστηκε επίσης στη σκηνή στην «Αναφορά στον Γκρέκο», θεατρική παράσταση του Τάκη Χρυσικάκου βασισμένη στον Νίκο Καζαντζάκη. Σινγκλ για τη Minos EMI και την Panik Oxygen οδήγησαν στον δίσκο «Πάθος» το 2021.

Η Νταγάκη τραγουδά και παίζει ταυτόχρονα. Η κρητική λύρα είναι ένα μικρό αχλαδόσχημο όργανο με τρεις χορδές, που στηρίζεται όρθιο στο γόνατο και παίζεται με δοξάρι. Στον πρώτο της δίσκο του 2006 αναφέρεται για λύρα, πιάνο και φωνή. Ο δίσκος μένει κοντά στην κρητική μουσική: περιλαμβάνει μια σούστα, έναν ζωηρό κρητικό χορό, και κλείνει με ένα ριζίτικο, τραγούδι από τα ορεινά χωριά της δυτικής Κρήτης, διασκευασμένο με βάση τη γνωστή εκτέλεση του Νίκου Ξυλούρη.

Αργότερα εξήγησε απλά την κατεύθυνσή της: μέσα της υπάρχουν δύο κόσμοι, η παράδοση με την οποία μεγάλωσε και η κλασική και σύγχρονη μουσική παιδεία που πήρε στην Αθήνα, και η προσωπική της ταυτότητα γεννιέται από το πάντρεμά τους. Το «Ασκαρδαμυκτί» κινούνταν ήδη ανάμεσά τους, με τον «Ερωτόκριτο», που πήρε το όνομά του από το ποίημα της κρητικής Αναγέννησης, δίπλα σε νέα τραγούδια όπως «Το καράβι της φυγής». Το 2016 έπαιξε στην «Αναφορά στον Γκρέκο» στο Θέατρο Κολωνού στην Αθήνα, όπου η λύρα και η φωνή της απαντούσαν στα πρόσωπα του Καζαντζάκη. Το σινγκλ της «Η Τίγρη» (2019) διασκεύασε με πιο σκληρό ροκ ήχο ένα τραγούδι του Δημήτρη Αποστολάκη (Χαΐνη), που πρώτος ερμήνευσε ο Ψαραντώνης. Το «Πάθος» συγκεντρώνει δεκατρία κομμάτια, ανάμεσά τους «Τα ποτάμια» και «Σύννεφο θα γίνω», που ακούστηκε πρώτα στην ταινία μικρού μήκους «Τα Γεμιστά».

Στην Κρήτη τη λύρα την έπαιζαν για πολύ καιρό κυρίως άντρες, και ένας δημοσιογράφος το 2018 χαρακτήρισε σπάνια εικόνα μια γυναίκα με λύρα· η Νταγάκη απάντησε ότι για εκείνη στη μουσική δεν υπάρχει ψηλά ή χαμηλά, μόνο αξιόλογοι, αξιοπρεπείς και καλοί καλλιτέχνες. Ο ελληνικός Τύπος την έχει περιγράψει ως αντισυμβατική λυράρισσα, και η δουλειά της πηγαίνει το όργανο από τους χορούς του χωριού στη ροκ και στο θέατρο. Για όποιον μαθαίνει ελληνικά, η λύρα είναι ένας καθαρός δρόμος προς την απλή περιγραφή. Κοιτάξτε τη φωτογραφία κρητικής λύρας σε αυτή τη σελίδα και ονομάστε τρία πράγματα: η λύρα, οι χορδές, το δοξάρι. Έπειτα ακούστε την αρχή της «Σούστας» από τον δίσκο της του 2006 και πείτε δυνατά τι ακούτε: «Ο ήχος είναι μακρύς» ή «Ο ήχος είναι σύντομος».

• Όταν τη ρώτησαν το 2018 ποιον σταθμό ξεχωρίζει στη μουσική της διαδρομή, διάλεξε το πρώτο της μάθημα κρητικής λύρας.
• Ο πρώτος της δάσκαλος, ο Μάνος Πυροβολάκης, έπαιξε επίσης πιάνο και έκανε τη μίξη στον πρώτο της δίσκο του 2006.
• Ο τίτλος «Ασκαρδαμυκτί» είναι ελληνικό επίρρημα που σημαίνει «χωρίς να ανοιγοκλείνεις τα μάτια».
• Η συμβουλή της στους νέους μουσικούς χωράει σε τέσσερις λέξεις: «Επιμονή, υπομονή, αγάπη, αλήθεια».