Η ζωή
Η Αριάν Λαμπέντ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1984 από Γάλλους γονείς που εργάζονταν σε ελληνογαλλικό σχολείο. Έζησε στην Ελλάδα ως τα έξι της χρόνια και μετά μεγάλωσε στο εξωτερικό, κυρίως στη Γαλλία. Στα λατινικά το όνομά της γράφεται Ariane Labed και μερικές φορές μεταγράφεται Arian Lampent. Στα δεκαεννιά άρχισε σπουδές θεάτρου στο Πανεπιστήμιο της Προβηγκίας και αργότερα ολοκλήρωσε μεταπτυχιακό στη δραματουργία και τη σκηνική πράξη. Με την Ελληνίδα σκηνοθέτιδα Αργυρώ Χιώτη και τη Ναΐμα Καρμπαχάλ ίδρυσε τη θεατρική ομάδα Vasistas, με την οποία συνεχίζει να παίζει.
Ο πρώτος κινηματογραφικός της ρόλος ήρθε γύρω στα είκοσι πέντε, όταν η Αθηνά Ραχήλ Τσαγγάρη της έδωσε τη Μαρίνα στο «Attenberg». Ο ρόλος της χάρισε το Κύπελλο Βόλπι Α΄ Γυναικείου Ρόλου στη Βενετία το 2010. Ακολούθησαν ελληνικές και διεθνείς ταινίες, όπως οι «Άλπεις» του Γιώργου Λάνθιμου, το «Before Midnight» (Πριν τα μεσάνυχτα) του Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ και το «Fidelio, l’odyssée d’Alice» (Fidelio, η οδύσσεια της Αλίκης) της Λυσί Μπορλετό, που της έφερε το βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου στο Λοκάρνο το 2014 και υποψηφιότητα για Σεζάρ. Το 2020 είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στη σειρά «Trigonometry» (Τριγωνομετρία) του BBC.
Έχει πει ότι στα γυρίσματα του «Attenberg» αποφάσισε να γίνει σκηνοθέτιδα. Η ταινία μικρού μήκους «Olla» έκανε πρεμιέρα στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών των Καννών το 2019 και η πρώτη μεγάλου μήκους, «September Says» (Η Σεπτέμπερ λέει), στο τμήμα «Ένα κάποιο βλέμμα» των Καννών το 2024. Οι ελληνικές συνεντεύξεις δείχνουν έναν διαρκή δεσμό: το 2020 πρότεινε σε δημοσιογράφο του «Βήματος» να μιλήσουν ελληνικά.
Το έργο
Το «Attenberg» (2010), σε σενάριο και σκηνοθεσία της Αθηνάς Ραχήλ Τσαγγάρη και παραγωγή της Haos Film, είναι στα ελληνικά. Η εικοσιτριάχρονη Μαρίνα ζει με τον πατέρα της, έναν βαριά άρρωστο αρχιτέκτονα, σε μια σχεδιασμένη βιομηχανική πόλη δίπλα στη θάλασσα. Βρίσκει τους άλλους ανθρώπους παράξενους και κρατά απόσταση. Τους γνωρίζει μέσα από τη μουσική, τα ντοκιμαντέρ φύσης του Ντέιβιντ Άττενμπορο και τα μαθήματα της μοναδικής της φίλης, της Μπέλας, που την υποδύεται η Ευαγγελία Ράντου. Όταν ένας ξένος την προκαλεί σε ένα παιχνίδι ποδοσφαιράκι, η ταινία ακολουθεί τα πρώτα αμήχανα βήματά της προς αυτόν. Τα μεγάλα, αδιάκοπα πλάνα αφήνουν το κοινό να παρατηρεί από κοντά στάση, χειρονομία και σιωπή, και η ερμηνεία της Λαμπέντ στηρίζει μεγάλο μέρος της ταινίας με το σώμα όσο και με τα λόγια.
Οι μεταγενέστεροι ρόλοι της κινούνται ανάμεσα σε γλώσσες. Οι «Άλπεις» (2011) είναι κι αυτή ελληνόφωνη ταινία· στον «Αστακό» (2015) υποδύεται μια καμαριέρα ξενοδοχείου σε αγγλόφωνη ιστορία· στο «Fidelio, l’odyssée d’Alice» (2014) παίζει στα γαλλικά την Αλίκη, μηχανικό σε φορτηγό πλοίο. Ως σκηνοθέτιδα προτιμά την προσεκτική παρατήρηση. Το «Olla» (2019), γαλλοβρετανική ταινία μικρού μήκους, ακολουθεί μια γυναίκα που απαντά σε διαδικτυακή αγγελία γνωριμιών για γυναίκες από την Ανατολική Ευρώπη και μετακομίζει σε έναν άντρα και τη μητέρα του. Το «September Says» (2024), αγγλόφωνη ευρωπαϊκή συμπαραγωγή με συμμετοχή και της Ελλάδας, διασκευάζει το μυθιστόρημα «Sisters» (Αδελφές) της Ντέιζι Τζόνσον και ακολουθεί δύο αδελφές, την Τζουλάι και τη Σεπτέμπερ, και τη μητέρα τους. Η Λαμπέντ έχει αναφέρει τη Σαντάλ Ακερμάν ως σημαντική επιρροή.
Η κληρονομιά στη σημερινή Ελλάδα
Στην Ελλάδα η Λαμπέντ μένει στη μνήμη κυρίως ως η Μαρίνα του «Attenberg», μέρος ενός κύματος ελληνικών ταινιών που κέρδισαν διεθνή προσοχή γύρω στο 2010. Η πορεία της δείχνει επίσης πώς μια καλλιτέχνιδα κινείται ανάμεσα στον ελληνικό, τον γαλλικό και τον αγγλόφωνο κινηματογράφο. Δείτε μια σύντομη σκηνή του «Attenberg» με υπότιτλους, χαμηλώστε τον ήχο και περιγράψτε τη μόνοι σας στα ελληνικά με τρία ρήματα στον ενεστώτα: «Η Μαρίνα κοιτάζει, μιλά, παίζει». Προσθέστε μία ακόμη πράξη που βλέπετε. Αυτές είναι δικές μας προτάσεις εξάσκησης, όχι φράσεις από τους διαλόγους της ταινίας. Συγκρίνετε τα τρία ρήματά σας με εκείνα ενός συνομιλητή και προσέξτε ποιες πράξεις διαλέξατε και οι δύο.
Το ξέρατε;
- Σπούδασε πρώτα θέατρο, όχι κινηματογράφο, στο Πανεπιστήμιο της Προβηγκίας.
- Ο πρώτος της κινηματογραφικός ρόλος, στο «Attenberg», κέρδισε το Κύπελλο Βόλπι στη Βενετία.
- Λέει ότι αποφάσισε να γίνει σκηνοθέτιδα στα γυρίσματα του «Attenberg».
- Στο «Attenberg» εμφανίζονται αποσπάσματα από ντοκιμαντέρ φύσης του Ντέιβιντ Άττενμπορο.
Βασικά έργα
| Τίτλος | Σημασία | Έτος |
|---|---|---|
| Attenberg | Attenberg — η Μαρίνα (ελληνικά) | 2010 |
| Άλπεις | Άλπεις (ελληνικά) | 2011 |
| Fidelio, l’odyssée d’Alice | Fidelio, η οδύσσεια της Αλίκης (γαλλικά) | 2014 |
| Ο Αστακός | Ο Αστακός (αγγλικά) | 2015 |
| Olla | Olla — μικρού μήκους, σκηνοθεσία | 2019 |
| September Says | Η Σεπτέμπερ λέει — μεγάλου μήκους, σκηνοθεσία (αγγλικά) | 2024 |
Μια φράση που μένει
Έχω γνωρίσει ανθρώπους στη ζωή μου που είναι Έλληνες και έχουν αλλάξει τη ζωή μου.
Écho gnorísei anthrópous sti zoí mou pou eínai Éllines kai échoun allázei ti zoí mou.
